Châu Á bước vào năm 2017

Lý Anh

 

Toàn thế giới vừa tiễn biệt năm 2016, chào đón năm 2017. Người dân Châu Á cũng không ngoại lệ. Dịp này người viết xin giới thiệu một số nhận định của các nhà bình luận chính trị, ngoại giao và kinh tế về tình hình Châu Á trong năm 2017.

 

Kinh tế Châu Á năm 2017

 Mặc dù kinh tế toàn cầu gặp nhiều khó khăn trong năm 2016, bước vào năm 2017, kinh tế các nước thuộc khu vực Châu Á vẫn có triển vọng tăng trưởng và ổn định.

Ngày 13/12, Ngân hàng Phát triển Châu Á (Asian Development Bank – ADB) vừa ra thông báo về tăng trưởng kinh tế năm 2016 và triển vọng cho năm 2017. Bản thông báo nêu rõ, kinh tế Châu Á vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng từ 5,6 đến 5,7% trong hai năm liên tiếp 2016-2017, thậm chí kéo dài sang năm 2018. Đây là tỷ lệ tăng trưởng khá lạc quan trong khi kinh tế toàn cầu chỉ đạt tăng trưởng khoảng 3% năm 2016 và năm 2017.

Juzhong Zhuang (Chu Trung Trang) Phó Giám đốc nghiên cứu kinh tế Châu Á và Khu vực (Deputy Chief Economist & Deputy Director General, Economic Research & Regional Cooperation Department) của ADB nhận định: “Kinh tế toàn cầu đối mặt với tính không xác định. Trong điều kiện như vậy, các nền kinh tế Châu Á vẫn duy trì mức tăng mạnh mẽ. Cuộc cải cách mang tính kết cấu đang diễn ra tại khu vực sẽ nâng cao năng suất lao động, cải thiện môi trường đầu tư… có lợi cho xu hướng phát triển kinh tế sau này”.

 

 

Ấn Độ đang có một bước tiến vững chắc. Tăng trưởng với mức nhỉnh hơn 7% dù tăng trưởng không phải lúc nào cũng đạt mức kỳ vọng. Hiện tại, tín dụng cũng bị hạn chế do các ngân hàng thương mại đang chỉnh đốn kế hoạch cân đối kế toán. Nhưng … may mắn thay, diễn biến kinh tế thế giới tác động rất nhỏ đến quốc gia này. Cải cách nhanh chóng sẽ giúp tình hình khá hơn.

Hiện nay, nền kinh tế Ấn Độ chỉ xếp sau Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Đức và Pháp. Tính theo tỷ giá hối đoái, giá trị GDP của Ấn Độ là 2.300 tỷ Mỹ kim, trong khi GDP của nước Anh là 2.290 tỷ.

Năm 2016 được xem là năm thành công đối với Ấn Độ về kinh tế. Tháng 2/2016, nước này đã trở thành nền kinh tế phát triển nhanh nhất trên thế giới. Tháng 10/2016, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự đoán Ấn Độ sẽ tiếp tục giữ danh hiệu này trong tương lai gần và dự báo GDP của Ấn Độ sẽ tăng 7,6% năm 2017. Trong khi đó, tốc độ tăng trưởng kinh tế của Anh chỉ đạt 1,8% năm 2016 và dự báo sẽ giảm xuống còn 1,1% vào năm 2017, do hậu quả của việc Anh rời khỏi Liên minh châu Âu (EU), hay còn gọi là Brexit. Việc đảo lộn vị trí kinh tế nói trên sẽ làm thay đổi cục diện quan hệ của Ấn Độ và Anh, giúp đề cao vị thế, vai trò và ảnh hưởng của nhóm kinh tế BRICS gồm 5 nước Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi.

Theo IMF, nền kinh tế Ấn Độ được hưởng lợi từ sự sụt giảm giá hàng hóa toàn cầu thông qua sự gia tăng thương mại, trong khi lạm phát thấp hơn dự kiến.

Với sự xuất hiện của IMF, các quốc gia lân cận Ấn Độ như Sri Lanka, Bangladesh cũng đang phát triển mạnh, giúp cho việc củng cố quá trình cải cách.

Tình hình Úc Đại Lợi vẫn rất tươi sáng với nền kinh tế chưa từng bị tuột dốc trong 25 năm qua. Điều đó thực sự không tệ trong bối cảnh những gì đang diễn ra trên toàn cầu trong thập niên vừa qua. Thậm chí điều đó còn ấn tượng hơn khi nước này vượt qua thời kỳ kinh tế thế giới suy thoái mà không chịu ảnh hưởng.

Tuy nhiên, kinh tế Trung Quốc suy yếu có thể ảnh hưởng đến Úc Đại Lợi. Trong khi đó, New Zealand chuyển đổi bất ngờ từ thời kỳ bùng nổ các sản phẩm từ sữa sang nhà đất. Nước này có thể không nổi bật trong năm 2017 như thời điểm hiện tại nhưng vẫn là một quốc gia đáng chú ý.

Tăng trưởng kinh tế của khu vực Thái Bình Dương năm 2017 khá tốt, đạt 3,3% năm tới so với 2,7% của năm 2016. Đăc biệt, khối Đông Nam Á vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng khá ở mức từ 4,6 đến 5% năm 2017 so với 4,5% năm 2016, khi nhu cầu của các nền kinh tế phát triển tăng đột biến và giá cả hàng hóa xuất khẩu tăng cao hơn. Tại Hội thảo Châu Á năm 2017 diễn ra ngày 14/12 tại Nữu Ước, các nhà kinh tế đánh giá Việt Nam, Phi Luật Tân và Mã Lai Á tăng trưởng mạnh hơn so với nhiều quốc gia thành viên trong khối nhờ vào gia tăng tiêu thu nội địa, đầu tư trong lĩnh công và tư. Tuy nhiên, Mã Lai và Indonesia rất dễ bị tổn thương trước nguy cơ bị tấn công của bọn khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS)

Các nhà kinh tế cho rằng, những người vạch ra chính sách khu vực cần theo dõi nguy cơ xảy ra đảo ngược dòng vốn do những thay đổi về chính sách tiền tệ của các nền kinh tế phát triển, đặc biệt là Mỹ. Bên cạnh đó là rủi ro liên quan đến biến đổi khí hậu đối với khu vực Châu Á, tác động mạnh đến sản xuất nông nghiệp. Theo IMF, Châu Á – Thái Bình Dương được đánh giá sẽ tiếp tục dẫn đầu thế giới về tăng trưởng kinh tế, nhưng cần có chính sách phát triển cân bằng và bền vững hơn, các nước mới nổi hàng đầu tại khu vực cần đẩy mạnh cải cách nhằm thúc đẩy đầu tư vào hạ tầng và nâng cao năng suất lao động.

Trong khi đó kinh tế Trung Quốc chậm lại. Theo dự báo của Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc (CASS), kinh tế Trung Quốc trong năm 2017 sẽ tăng trưởng chậm, còn lại 6,5%. Nhân dân tệ sẽ tiếp tục giảm giá so với Mỹ kim.

Theo thông tin đăng tải trên trang mạng china.org.cn ngày 19/12, CASS cho rằng, kinh tế Trung Quốc phải đối mặt với áp lực giảm sút ngày càng tăng. CASS cũng dự báo đồng tiền Trung Quốc đang ở mức thấp nhất trong vòng 8 năm qua, tiếp tục giảm từ 3 đến 5% so với đô la Mỹ. Trong khi đó, chỉ tiêu tiêu dùng cũng được dự báo giảm từ mức 10% trong năm 2016 xuống còn 9,5% trong năm 2017.

Theo CASS, Trung Quốc đang đối mặt với một loạt thách thức, từ sản xuất thép dư thừa và kém hiệu quả đến việc thoái vốn ồ ạt do các nhà người tìm cách đầu tư ổn định hơn ở nước ngoài. Tuy nhiên, năm 2017 còn phải đối mặt với tình hình kinh tế bấp bênh, do những chính sách mới của TT Donald Trump trong cuộc chiến thương mại giữ Trung Quốc và Hoa Kỳ

Trước đây, CASS dự báo kinh tế Trung Quốc trong năm 2016 tăng trưởng 6,7%. Dự báo này có thể thành hiện thực khi kinh tế Trung Quốc trong quý I, II, III của năm 2016 tăng trưởng 6,7%, mức thấp nhất kể từ khi nổ ra khủng hoảng tài chính toàn cầu vào năm 2008.

Thái Lan có vua mới

Trong dịp tiếp kiến Hoàng thái tử Maha Vajiralongkorn, Chủ tịch Hội đồng Lập pháp Pornpech Wichitcholchai chính thức mời Thái tử lên ngôi vua. Khi chính thức trở thành quốc vương, nhà vua mới có vương hiệu là Quốc vương Maha Vajiralongkorn Badinthorn Theppayawarangkool, được gọi là Nhà vua Rama X của Vương triều Chakri cai trị Vương quốc Thái Lan dưới thể chế quân chủ lập hiến.

Nhà vua mới của Thái Lan có quyền lực của vị quân chủ để ký ban hành luật, chứng kiến các quan chức tuyên thệ nhậm chức, giữ vai trò nguyên thủ quốc gia của Thái Lan. Nhà vua cũng là người đứng đầu trên danh nghĩa của quân đội, tòa án và chính phủ. Vai trò chính thức đầu tiên của nhà vua mới là chủ trì lễ quốc khánh Thái Lan vào ngày 05/12/2016.

Sau đó nhà vua Rama X còn nhiều việc phải làm để cải thiện hình ảnh trong mắt người dân Thái Lan và để được dân chúng ủng hộ. Ngoài những tai tiếng về đời tư, vị tân vương của Thái Lan còn tạo cảm giác là ông không gần gũi với dân chúng. Từ khi vua cha Bhumibol băng hà, Thái tử Vajiralongkorn chỉ đọc diễn văn trong các nghi lễ quân sự hoặc hành chính, chưa bao giờ phát biểu trực tiếp với dân chúng. Có thể đó là điều duy nhất người dân Thái Lan mong chờ.

Tuy nhiên, việc lấy được cảm tình của người dân có thể không khó bằng việc vua mới phải xử lý thỏa đáng quan hệ quyền lực mà từ nay sẽ khác trước về cơ bản giữa hoàng gia và giới quân sự. Sự thay đổi người đứng đầu mở ra thời kỳ mới đối với chính hoàng gia và quan hệ với giới quân sự, tác động trực tiếp tới hiện tại và tương lai của Thái Lan…

Nhật Bản tăng ngân sách quốc phòng

Những phân tích thống kê của IHS Janes’s 360 cho thấy, các nước trên thế giới chi phí mạnh mẽ cho quốc phòng trong năm 2016 và tiếp tục có xu hướng gia tăng trong những năm tới. Năm 2016, chi tiêu cho vũ khí, trang thiết bị quân sự… trên toàn cầu tăng 1% lên 1,57 nghìn tỷ Mỹ kim. Dự báo chi tiêu quân sự hàng năm của các nước Châu Á – Thái Bình Dương sẽ chạm mốc 533 tỷ Mỹ kim vào năm 2020. Đây là hệ quả của tăng trưởng kinh tế và căng thẳng gia tăng xung quanh các vấn đề trên biển. Nhiều dấu hiệu cho thấy các quốc gia tăng chi tiêu quân sự khi chuyển chiến lược từ bảo vệ lãnh thổ sang phô trương sức mạnh quân sự. Mỹ giữ vị trí số 1 với chi phí quốc phòng năm 2016 là 622,03 tỷ Mỹ kim chiếm 40% tổng chí phí quốc phòng toàn thế giới. Trung Quốc đứng vị trí thứ 2 và dự đoán sẽ tiếp tục chi tiêu mạnh trong những năm tới và là nhân tố khiến các quốc gia trong khu vực gia tăng chi phí quốc phòng ngày 22/07/2016. Chính phủ Nhật Bản đã thông qua dự thảo ngân sách tài khóa năm 2017 cao nhất từ trước đến nay lên 97,45 nghìn tỷ Yên. Trong đó, 32,47 nghìn tỷ Yên (khoảng 1/3 ngân sách) dành cho chi tiêu phúc lợi xã hội. Đáng chú ý là chi phí dành cho quốc phòng lên 5,12 nghìn tỷ yên (khoảng 43,6 tỷ Mỹ kim), cao nhất từ trước đến nay. Đây là năm thứ 5 liên tiếp Nhật Bản tăng chi phí quốc phòng.

Chính phủ Nhật Bản giải thích rằng, tình trạng an ninh xung quanh Nhật Bản ngày càng bất ổn. Trung Quốc tăng cường sức mạnh trên biển, Bắc Hàn tiếp tục bắn và thử nghiệm hỏa tiễn. Đặc biệt, trong năm 2016, Bắc Hàn đã bắn hơn 20 quả hỏa tiễn đạn đạo và hai lần thử vũ khí nguyên tử. Hơn nữa, tình hình Bắc Hàn ngày càng khó nắm bắt các dấu hiệu như liên tục bắn hỏa tiễn từ tàu ngầm, di chuyển bệ phóng hỏa tiễn, gia tăng mối đe dọa. Bởi vậy, ngân sách của Nhật Bản năm 2017 lần này dự kiến chú trọng tăng cường năng lực đối phó hỏa tiễn …

Trên đây là một số dự đoán về kinh tế, chính trị ở Châu Á. Tình hình có thể thay đổi tùy theo diễn biến của thời cuộc.

Lý Anh

 

Tin tức khác...