Các thay đổi quan trọng trong đạo luật về thuê nhà tại Ontario có hiệu lực từ 21/09/2026: Những điều người thuê và chủ nhà cần biết

Một loạt các thay đổi đối với Đạo luật Thuê nhà ở (Residential Tenancies Act- RTA) của Ontario đã có hiệu lực vào ngày thứ Hai 21/09, trong đó đáng chú ý là những quy định nghiêm ngặt hơn đối với việc chậm thanh toán tiền thuê nhà.
Các sửa đổi đối với RTA này, một số trong đó đã có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, bắt nguồn từ hai dự luật: Bill 60 và Bill 97.
Trước đó vào mùa hè, phát ngôn viên của Bộ trưởng Bộ Nhà ở Ontario cho biết các thay đổi này là cần thiết để “khôi phục sự cân bằng và xây dựng lại niềm tin vào thị trường nhà cho thuê tại Ontario”.
Kể từ ngày thứ Hai 21/09, những thay đổi chính sẽ ảnh hưởng đến cả người thuê nhà lẫn chủ nhà:
Nếu người thuê nhà chậm trả tiền nhà và nhận được thông báo trục xuất mẫu N4 (một văn bản pháp lý yêu cầu thanh toán), họ chỉ có 7 ngày thay vì 14 ngày để thanh toán. Nếu không thanh toán, chủ nhà có thể nộp đơn xin trục xuất.
Những người thuê nhà muốn nêu các vấn đề của riêng mình tại phiên điều trần về trục xuất của ủy ban giải quyết tranh chấp giữa chủ nhà và người thuê nhà Landlord and Tenant Board (LTB).
RTA hiện đã có định nghĩa chính thức về “chậm thanh toán thường xuyên” (persistent late payment) thay vì để ngỏ như trước. Định nghĩa này quy định đó là việc trả tiền thuê nhà trễ hơn 7 ngày trong ít nhất 3 lần trong bất kỳ khoảng thời gian 6 tháng nào.
Chủ nhà trục xuất người thuê để sử dụng cho mục đích cá nhân hoặc cho gia đình mình (với thông báo trước ít nhất 120 ngày) sẽ không còn bắt buộc phải bồi thường cho người thuê hoặc đề nghị cung cấp một nơi ở thay thế.
Cuối cùng, nếu chủ nhà trục xuất người thuê để sử dụng cho mục đích cá nhân, người dự kiến ​​sẽ chuyển đến ở phải dọn vào trong vòng 60 ngày; nếu không, việc trục xuất sẽ bị coi là thiếu thiện chí (không trung thực).

Liệu việc trục xuất có nhanh hơn không?
Ontario đưa ra các thay đổi đối với Đạo luật Thuê nhà ở như một giải pháp nhằm giải quyết tình trạng chậm trễ và tồn đọng hồ sơ tại ủy ban LTB, nơi các đơn từ không khẩn cấp thường bị ngâm hàng tháng trời trước khi được xem xét.
Một phát ngôn viên của Tribunals Ontario – cơ quan giám sát LTB – cho biết rằng họ đã chuẩn bị cho các cập nhật của RTA và “không dự kiến ​​có tác động nào đến khối lượng công việc hay thời gian giải quyết hồ sơ.”
Tuy nhiên, cả các nhóm đại diện chủ nhà lẫn một số nhà vận động quyền lợi người thuê nhà đều đặt câu hỏi liệu những thay đổi này có thực sự giúp giảm bớt sự chậm trễ tại LTB hay không.
Việc rút ngắn một nửa thời hạn thanh toán tiền thuê nhà còn nợ “chỉ có nghĩa là bạn có thể nộp hồ sơ lên ​​LTB sớm hơn một chút”, Kayla Andrade, người sáng lập nhóm vận động vì quyền lợi chủ nhà Ontario Landlords Watch, nhận định. “Điều đó không đồng nghĩa với việc bạn sẽ được tổ chức phiên điều trần nhanh hơn”.
Nhóm Small Ownership Landlords of Ontario cũng bày tỏ lo ngại tương tự, cho rằng LTB nên cho phép chủ nhà bỏ qua bước điều trần đối với các tranh chấp về việc không trả tiền thuê nhà và thay vào đó sử dụng quy trình hòa giải diễn ra nhanh chóng hơn.
Bà Andrade ủng hộ việc chính thức định nghĩa về “việc không trả tiền thuê nhà thường xuyên” (persistent non-payment of rent). Bà cho rằng trước đây, “bạn không biết… chính xác điều gì sẽ được [người xét xử] coi là trả tiền trễ hạn thường xuyên. Thật tốt khi có một quy định cụ thể, rõ ràng.”

Một “cách đánh lạc hướng”?
Các tổ chức đại diện người thuê nhà cũng lập luận rằng những cập nhật đối với RTA không giải quyết được nguyên nhân gây ra tình trạng chậm trễ tại LTB.
Trong một thông cáo, liên đoàn các hiệp hội người thuê nhà Federation of Metro Tenants’ Associations cho rằng việc chú trọng hiệu quả chỉ là “trò đánh lạc hướng” nhằm che đậy mục đích thực sự là “suy giảm quyền lợi của người thuê nhà”.
Bà Dania Majid, giám đốc tư vấn pháp lý tại trung tâm vận động quyền lợi người thuê nhà Advocacy Centre for Tenants Ontario, thì cho rằng văn phòng pháp lý của bà rất lo ngại việc các thay đổi này sẽ khiến người thuê nhà dễ bị trục xuất hơn. Tuy nhiên, bà cũng lưu ý rằng quá trình này chưa chắc đã diễn ra nhanh hơn. Việc thay đổi thời hạn trả tiền thuê nhà từ 14 ngày xuống còn 7 ngày sẽ “dẫn đến nhiều phiên điều trần hơn. Và điều đó lại gây ra tình trạng tồn đọng hồ sơ”.
Hôm thứ Bảy tuần qua, đông đảo người thuê nhà và các nhà vận động vì quyền lợi nhà ở từ khắp Toronto đã tập hợp để thành lập một nghiệp đoàn người thuê nhà mới trên quy mô toàn thành phố. Ban tổ chức cho biết mục tiêu là xây dựng sức mạnh tập thể nhằm giải quyết tình trạng giá thuê nhà leo thang và thúc đẩy các biện pháp bảo vệ quyền lợi người thuê nhà mạnh mẽ hơn.
Bà Majid cho biết bà kỳ vọng sẽ thấy kết quả tương tự từ một trong những thay đổi đối với đạo luật RTA đã được khai triển trước đó, vào ngày 1 tháng 7, vốn giúp rút ngắn một nửa thời hạn quy định dành cho người thuê nhà.
“Nếu không thể nộp hồ sơ đúng hạn cho LTB để yêu cầu xem xét lại, các bên sẽ phải tìm đến tòa án cấp cao hơn (Divisional Court), và điều đó sẽ gây ra tình trạng ứ đọng hồ sơ tại đó”, bà Majid nhận định.
Quy định bắt buộc người thuê nhà phải thanh toán 50% số tiền thuê nhà bị cho là còn nợ thì mới được nêu các khiếu nại khác tại phiên điều trần về việc trục xuất cũng bị cho là làm cho vấn đề trở nên phiền phức hơn.
“Giờ đây, người thuê nhà lại phải nộp một đơn riêng để nêu ra các vấn đề này… trong khi lẽ ra toàn bộ sự việc có thể được giải quyết ngay trong cùng một phiên điều trần”, bà Majid cho biết.
T.Khê
(Theo CBC News ngày 21/09/2026)