Bảo tàng nhỏ dành cho nghệ sĩ

Truc Mai Home concert

Soạn giả Nguyễn Phương

Một bạn nghệ sĩ ( hiện đang sống ở Saigon) gửi e mail cho tôi khoe là bây giờ ở Việt Nam có nhiều cách giúp cho nghệ sĩ cải lương kiếm ra tiền, nhiều nghệ sĩ giàu lắm và những người già ít hoạt động cũng có thể hốt bạc, đồng thời hình thức hoạt động nầy còn lưu danh cho thế hệ mai sau.
Tôi ngạc nhiên vì rạp hát Saigon chỉ có một rạp mang tên là Trung Tâm Nghệ Thuật Cải Lương, tức là rạp Hưng Đạo cũ, phá ra xây lại, rạp ít ghế mà cho mướn rất mắc nên ít khi có đoàn hát dám mướn Trung Tâm Cải Lương, làm sao mà anh ta dám nói là cải lương bây giờ kiếm ra nhiều tiền lắm? Rạp quá ít, đoàn hát cũng không nhiều; dân nghèo kiếm tiền để mua thức ăn, cơm gạo còn khó khăn; cướp giựt hoành hành khắp nơi, ra đường là nơm nớp sợ tai nạn giao thông, sợ bị cướp giựt, đó là chưa kể khi trời mưa, nước ngập lênh láng, di chuyển khó khăn, làm sao mà cải lương kiếm tiền dễ dàng được?

Ông bạn tôi liền khoe: Thành phố đang triển khai dự án đưa du khách quốc tế đến tham quan và thưởng thức các chương trình biểu diễn nghệ thuật tại nhà các nghệ sĩ. Số lượng du khách quốc tế đến Saigon và tìm xem các chương trình nghệ thuật như “Á Ồ show”, “Múa rối nước Rồng Vàng”, biểu diễn âm nhạc dân tộc tại khách sạn Rex tăng cao trong năm 2019. Sở VHTT&Du Lịch thấy nên phát triển mô hình “Ngôi Nhà Nghệ Sĩ” để du khách đến xem Đàn ca tài tử, viếng thăm gia đình nghệ nhân, những người được sinh ra trong gia đình có nhiều đời hoạt động với âm nhạc truyền thống và bản thân cũng là nghệ sĩ tài danh.
Vợ chồng nghệ sĩ Đinh Linh và Tuyết Mai đã xây dựng mô hình hòa nhạc dân tộc tại nhà. “Trúc Mai Home Concert” ở Phường 19 quận Tân Bình. Đã hơn chục năm, “Trúc Mai Home Concert” thành địa chỉ quen thuộc của du khách. Trong “ngôi nhà nghệ sĩ”, giữa người biểu diễn và khán giả không hề có khoảng cách. Nghệ sĩ Đinh Linh, Tuyết Mai và các con sử dụng nhiều nhạc cụ dân tộc và giới thiệu nguồn gốc, cách sử dụng và những câu chuyện lý thú trong mỗi loại nhạc cụ.

Trung tâm Phương Bảo music (11 bis Nguyễn thị Minh Khai, quận 1) cũng thu hút đông du khách đến xem và tập đờn các loại nhạc cụ dân tộc Việt Nam. Nữ nghệ sĩ Phương Bảo có nhiều cơ hội đi khắp thế giới nên rất tâm lý khi giới thiệu “Ngôi nhà nghệ sĩ” của mình cho từng đối tượng du khách. Đối với du khách Nhật, học trò của bà dùng các loại nhạc cụ VN để hòa tấu các giai điệu của đất nước Phù Tang. Đối với du khách Nga thì nghệ sĩ sẽ đàn bản Kachiusa. Làm sao để du khách được thưởng thức âm nhạc dân tộc mà còn làm cho du khách nhận được những tinh túy của âm nhạc dân tộc Việt Nam thông qua giai điệu của đất nước họ.

Nghệ sĩ Minh Vương sửa sang lại căn phòng lớn trong nhà ông để trưng bày 200 hình ảnh về cuộc đời hoạt động nghệ thuật sân khấu để chuẩn bị chào đón du khách.
Ngôi nhà của nghệ sĩ Lê Thanh Tùng ở huyện Hốc Môn cũng mở cửa cho du khách đến xem với lớp học đờn ca tài tử tiêu biểu của miền Nam.

Ngôi nhà nghệ sĩ của nghệ sĩ Hát Bội Đinh Bằng Phi với thư viện cá nhân của ông ở quận Tân Bình cũng được chuẩn bị để đón du khách.
Nghệ sĩ Trường Sơn cho biết gia đình ông sẵn sàng đón du khách đến đình Thái Hưng, nơi ông và các thế hệ nghệ sĩ sân khấu cải lương tuồng cổ đã trưởng thành để du khách biết quá trình hình thành của bộ môn nghệ thuật nầy.

Nghệ sĩ Đinh Bằng Phi đưa ý kiến là để du khách cảm thụ được nghệ thuật Việt Nam, điều quan trọng là chú trọng phần lời phiên dịch, cần chuẩn mực cho du khách nghe và hiểu được lời giới thiệu về nhạc cụ hay khi nghệ sĩ biểu diễn đờn ca.

Ông bạn tôi đang thao thao bất tận kể việc thành lập các bảo tàng viện nho nhỏ của các nghệ sĩ thành phố, anh xem như tìm được lối ra để cứu Cải lương khỏi chết mà còn quảng bá sự hoạt động nghệ thuật đờn ca tài tử ra nước ngoài. Anh ta không thấy tôi có ý kiến gì phản ứng, bèn hỏi: Anh thấy sao?
Tôi trả lời nho nhỏ: Thấy nghệ thuật Cải lương chết tiêu rồi, chớ còn thấy sao nữa hả anh? Có bao nhiêu nghệ sĩ cổ nhạc và diễn viên cải lương kiếm sống được trong các bảo tàng viện nho nhỏ mà anh vừa kể đó, anh nói cho tôi biết đi.

Anh ra ậm ừ rồi im luôn. Tôi cũng tự nhắc mình, đất nước thì đang tới năm 2020, cái năm của Hiệp ước Thành Đô đã tới, mất nước thì có nghệ thuật nào còn sống cho được hỡi trời!

Soạn giả Nguyễn Phương
Tháng 7/2019

Trung Tam Phuong Bao Music
Tin tức khác...