Việt Nam siết chặt kiểm soát truyền thông

Hôm 10/12, Quốc Hội Việt Nam đã thông qua dự luật yêu cầu các nhà báo phải tiết lộ nguồn tin trong một số trường hợp nhất định, đồng thời cấm phát tán thông tin có nội dung bị xem là “chống nhà nước”.

Theo luật báo chí sửa đổi của Việt Nam, có hiệu lực từ tháng 7/2025, kể từ nay, người đứng đầu các cơ quan điều tra thuộc bộ Công an Việt Nam hay các trưởng phòng điều tra cấp tỉnh, trong “mục đích điều tra, truy tố và xét xử tội phạm”, có thể yêu cầu, bằng văn bản, các nhà báo tiết lộ nguồn tin. Theo luật hiện hành, chỉ có thẩm phán mới có quyền đưa ra yêu cầu như vậy.

Quốc Hội Việt Nam còn thông qua luật an ninh mạng, mở rộng phạm vi các hoạt động bị coi là “chống lại nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam”. Việc đăng tải hoặc phát tán các thông tin trực tuyến bị xem là “xúc phạm quốc gia, các nhà lãnh đạo, anh hùng dân tộc và các nhân vật nổi bật” hoặc “phá hoại đoàn kết dân tộc và xúc phạm tôn giáo” cũng sẽ bị coi là bất hợp pháp. Theo văn bản Reuters có được, luật mới, dự kiến sẽ có hiệu lực vào tháng 3/2026, quy định thêm rằng các thông tin về lịch trình công việc ở nước ngoài của các nhà lãnh đạo, các khoản bồi thường của nhà nước và các thỏa thuận giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế được vào xếp diện bí mật nhà nước.  Bà Aleksandra Bielakowska, thuộc Tổ chức Phóng viên Không Biên Giới (RSF), chi nhánh châu Á, hôm qua, trong thông cáo gởi đến các hãng tin AFP của Pháp và Reuters của Anh, đã chỉ trích cải cách này là “một công cụ đàn áp mới” nhằm “bịt miệng báo chí và trấn áp bất đồng chính kiến”.

Luật mới này khiến nhiều nhà báo tại Việt Nam, hoạt động trong các lĩnh vực kinh tế và xã hội, lấy làm lo lắng, và cho biết rằng họ sẽ phải “rất cẩn thận trong việc đưa tin, vì ranh giới giữa đúng và sai ở đây là rất mơ hồ”.Theo RSF, Việt Nam xếp hạng 173 trên tổng số 180 nước về chỉ số tự do báo chí thế giới. Hiện ở Việt Nam có ít nhất 28 nhà báo bị giam giữ “trong những điều kiện vô nhân đạo, chỉ vì làm công việc của mình”.