AI thắng lớn trong một vụ kiện bản quyền

Tòa án liên bang Mỹ vừa đưa ra phán quyết rằng công ty Anthropic, đối tác chiến lược của Amazon có thể sử dụng hàng triệu cuốn sách trên internet để huấn luyện hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) của mình mà không vi phạm luật bản quyền. Đây là lần đầu tiên một tòa án xem xét sâu rộng về vấn đề này và đưa ra phán quyết được cho là có thể trở thành tiền lệ cho các vụ kiện tương tự. Với các hãng phim, đặc biệt là những hãng vừa bắt đầu cuộc chiến pháp lí với trí tuệ nhân tạo thì đây là kết quả không mấy dễ chịu.
Phán quyết xoay quanh câu hỏi: Liệu các công ty AI có được phép sử dụng tác phẩm có bản quyền mà không cần xin phép trong một số trường hợp nhất định?
Theo thẩm phán William Alsup, hệ thống AI Claude của Anthropic là một công nghệ mang tính đột phá lớn, có thể tạo ra những thay đổi sâu sắc trong tương lai. Dựa trên điều này, ông cho rằng việc sử dụng sách có bản quyền để huấn luyện AI có thể được coi là sử dụng hợp lý, ít nhất là trong giai đoạn huấn luyện dữ liệu.
Tuy nhiên, thẩm phán Alsup nhấn mạnh rằng Anthropic vẫn sẽ phải ra tòa vì hành vi tải lậu khoảng 7 triệu cuốn sách từ internet để làm dữ liệu huấn luyện. Mặc dù sau đó công ty đã cố gắng hợp thức hóa bằng cách mua bản sao hợp pháp của những cuốn sách này, nhưng điều đó không đủ để xóa bỏ trách nhiệm pháp lí. Tòa án khẳng định việc tải lậu ban đầu vẫn là hành vi vi phạm nghiêm trọng và không thể biện minh. Mức bồi thường của công ty có thể lên đến hàng trăm triệu USD.
Trong khi các tác giả thua kiện vì không thể chứng minh rằng phản hồi của Claude vi phạm bản quyền sách, thì Midjourney, công cụ tạo ảnh AI gây tranh cãi, có thể phải đối mặt với cáo buộc nặng nề hơn.
Midjourney có thể tạo ra những hình ảnh gần như sao chép nguyên vẹn các khung hình từ phim của Disney, Universal, Pixar, DreamWorks và nhiều hãng khác. Ví dụ, khi được yêu cầu tạo hình ảnh Thanos trong Infinity War, công cụ này tạo ra một khung hình cực kỳ giống với cảnh phim gốc hoặc tài liệu quảng bá. Tương tự, cảnh Tom Cruise trong buồng lái của Top Gun: Maverick cũng có thể được tái hiện gần như chính xác.
Đơn kiện cho rằng: “Việc Midjourney tạo ra các bản sao và bản phái sinh từ phim của Disney và Universal cho thấy công ty đã sử dụng các tác phẩm có bản quyền để huấn luyện và phát triển công nghệ của mình mà không được phép”.
Một điểm quan trọng trong vụ việc là: tòa án khẳng định việc tải lậu 7 triệu cuốn sách để xây dựng thư viện huấn luyện là hành vi vi phạm bản quyền không thể chối cãi. “Việc tải lậu vốn dĩ đã là hành vi vi phạm trắng trợn và không thể cứu vãn”, thẩm phán Alsup nhận định. Ông cho rằng Anthropic hoàn toàn có thể mua sách để sử dụng hợp pháp.
Nếu các hành vi bị xác định là “vi phạm có chủ ý”, số tiền bồi thường theo luật bản quyền Mỹ có thể lên tới 150,000 USD cho mỗi tác phẩm, dẫn đến khả năng Anthropic phải chịu mức đền bù khổng lồ.
Với phán quyết này, nhiều công ty AI khác, bao gồm cả các đơn vị phát triển mô hình AI hình ảnh và video như Sora, có thể trích dẫn để bảo vệ quyền sử dụng dữ liệu khổng lồ cho việc huấn luyện AI. Luật sư Daniel Barsky của công ty Holland & Knight nhận định: “Phán quyết về Anthropic có thể sẽ được tất cả các công ty phát triển mô hình nền tảng viện dẫn để khẳng định rằng “sử dụng hợp lý” áp dụng cho việc dùng dữ liệu quy mô lớn.”.
Và với ngành công nghiệp điện ảnh, nơi mỗi khung hình đều là kết quả của hàng triệu đô đầu tư và sáng tạo, cuộc chiến pháp lý với AI mới chỉ bắt đầu..