Vĩnh biệt “Người tù thế kỷ” Nguyễn Hữu Cầu

Ông Nguyễn Hữu Cầu được xem là người bị giam giữ lâu nhất trong nhà tù của chính quyền Việt Nam, từng bị “học cải tạo” hơn 5 năm vì là cựu đại úy quân đội Việt Nam Cộng Hòa (VNCH), và sau đó bị án tù chung thân vì được cho là dùng thơ ca tố cáo các quan chức chính quyền tham nhũng, bao che cho công an phạm tội. Tuy nhiên trước áp lực của cộng đồng quốc tế, đặc biệt từ chính phủ Hoa Kỳ, ông được phóng thích năm 2014.

Ông chính thức bị kết án với tội “phản động,” một cáo buộc nghiêm trọng, đặc biệt là trong thập niên 1980 khi Việt Nam là một quốc gia gần như còn đóng cửa; công tố viên trong phiên tòa xét xử ông là một trong những quan chức mà ông đã tố cáo tham nhũng. Chính quyền địa phương sử dụng các bài hát và bài thơ do ông sáng tác làm bằng chứng cho các hoạt động “phản động” của ông.

Gia đình ông cho biết ông qua đời tại quê nhà ở Rạch Giá, Kiên Giang hôm 19/12 và được hỏa táng hôm 22/12, hưởng thọ 76 tuổi.

Theo thông tin của tổ chức Văn Bút Quốc tế, ông Nguyễn Hữu Cầu bị công an tỉnh Kiên Giang bắt tại nơi cư trú vào ngày 9/10/1982 vì là tác giả của một bản thảo bài hát và bài thơ “tố cáo” các đảng viên của Đảng Cộng sản cầm quyền tham nhũng ở địa phương này.

Ở mặt sau của những trang trong cuốn sách gốc của mình, ông Nguyễn Hữu Cầu ghi nhận những cáo buộc về hành vi hiếp dâm và hối lộ của hai công an. Tuy nhiên, bản thảo này không được sử dụng làm bằng chứng trong phiên tòa xét xử ông, nhằm bảo vệ hai công an có liên quan. Vào ngày 23/5/1983, ông Cầu bị kết án tử hình vì tội “phản động”, “phá hoại chính sách đoàn kết”, sau đó ông kháng cáo và bản án được giảm xuống tù chung thân.

Ông cương quyết không nhận tội và cùng thân nhân liên tiếp làm đơn kháng cáo nên bản án giảm xuống còn tù chung thân khi xử phúc thẩm năm 1985. Ông được cho là bị biệt giam tại khu giam tù chính trị ở trại tù Z30A Xuân Lộc, Đồng Nai.