Thông dịch viên từng giúp Biden cầu cứu từ Afghanistan

13 năm trước, thông dịch viên người Afghanistan, Mohammed giúp giải cứu Biden tại một thung lũng hẻo lánh, giờ đây, ông cầu cứu Tổng thống Mỹ.

Khi những người Mỹ cuối cùng rời khỏi phi trường Kabul hôm 30/8, nói với Wall Street Journal: “Xin chào ngài Tổng thống, xin hãy cứu tôi và gia đình tôi,. Đừng bỏ quên tôi ở đây”. Mohammed yêu cầu không sử dụng tên đầy đủ trong lúc đang lẩn trốn.

Mohammed, vợ ông và 4 người con đang lẩn trốn Taliban sau khi nỗ lực kéo dài nhiều năm của ông để rời khỏi Afghanistan bất thành vì các thủ tục hành chính. Họ nằm trong vô số đồng minh người Afghanistan bị bỏ lại khi Mỹ kết thúc chiến dịch quân sự 20 năm.

Tham vụ báo chí Tòa Bạch Ốc Jen Psaki hôm 31/8 đáp lại lời kêu cứu của ông Mohammed: “Chúng tôi sẽ đưa ông ra ngoài và cam kết sẽ làm điều đó”.

Khi một phóng viên Wall Street Journal đọc thông điệp Mohammed gửi Tổng thống, bà Psaki nói: “Đầu tiên, thông điệp của chúng tôi với ông ấy là cảm ơn ông ấy đã chiến đấu với chúng tôi trong 20 năm qua. Cảm ơn ông vì giúp đỡ một trong những nhân vật quan trọng của chúng tôi thoát khỏi bão tuyết và cảm ơn vì tất cả những gì ông đã làm”.

Năm 2008, Mohammed là thông dịch dịch viên 36 tuổi cho quân đội Mỹ khi hai trực thăng Black Hawk của Mỹ hạ cánh khẩn cấp xuống Afghanistan trong trận bão tuyết mù mịt. Trên trực thăng có ba thượng nghị sĩ là Joe Biden, John Kerry và Chuck Hagel.

Phi hành đoàn đã thực hiện cuộc gọi khẩn cấp để được giúp đỡ. Brian Genthe, khi đó là thượng sĩ tại Lực lượng Vệ binh Quốc gia Arizona, cho biết, tại căn cứ không quân Bagram, căn cứ quân sự lớn nhất của Mỹ ở Afghanistan, Mohammed nhảy lên một chiếc Humvee cùng Lực lượng phản ứng nhanh của Vệ binh Quốc gia Arizona đang làm việc với Sư đoàn Dù 82, lái xe hàng giờ đến những ngọn núi gần đó để giải cứu nhóm gặp nạn. Genthe đã đưa Mohammed đi cùng trong nhiệm vụ giải cứu.

Mohammed đã dành phần lớn thời gian trong một thung lũng khắc nghiệt, nơi những người lính nói rằng ông đã cùng họ tham gia hơn 100 cuộc đọ súng. Những người lính tin tưởng ông đến mức đôi khi họ đưa cho ông vũ khí để sử dụng nếu gặp khó khăn khi đi vào những khu vực hiểm trở.

Trung tá Andrew R. Till viết hồi tháng 6 để yểm trợ đơn xin Thị thực Nhập cư Đặc biệt của Mohammed: “Sự phụng sự quên mình của ông ấy đối với những người lính trong quân đội chúng ta chính là kiểu phụng sự mà tôi mong được thấy ở nhiều người Mỹ”.

Genthe cho biết hồ sơ xin thị thực của Mohammed không được thông qua sau khi nhà thầu quốc phòng mà ông làm việc làm mất hồ sơ cần thiết.

Khi Taliban chiếm đóng Kabul ngày 15/8, giống như hàng ngàn người khác, Mohammed thử vận may bằng cách đến cổng phi trường Kabul. Tuy nhiên, quân đội Mỹ nói rằng ông có thể vào, còn vợ con thì không.

Các cựu binh đã gọi điện cho các nghị sĩ và kêu gọi giới chức Mỹ giúp đỡ Mohammed. Shawn O’Brien, cựu binh từng làm việc với Mohammed ở Afghanistan năm 2008, viết: “Nếu chỉ có thể giúp một người Afghanistan, hãy chọn Mohammed. Ông ấy xứng đáng được như vậy”.

Trong chiến dịch năm 2008, ông Biden, khi đó tranh cử chức phó tổng thống, thường nói về sự trục trặc của trực thăng và chuyến đi như một cách đánh bóng những thành tích chính sách đối ngoại.

Trong một cuộc vận động tháng 10/2008, vài tháng sau cuộc giải cứu, ông Biden nói: “Nếu bạn muốn biết al-Qaeda sống ở đâu, Osama bin Laden ở đâu, hãy trở lại Afghanistan cùng tôi. Hãy trở lại khu vực mà trực thăng của tôi buộc phải hạ cánh, ở giữa những ngọn núi đó. Tôi có thể cho bạn biết họ ở đâu”.

Chuyến đi đến Afghanistan là một trong nhiều chuyến công du nước ngoài mà ba thượng nghị sĩ cùng thực hiện. Trực thăng quân sự của họ hạ cánh khẩn cấp xuống thung lũng cách căn cứ không Bagram khoảng 32km về phía đông nam, không phải trong khu vực do Taliban kiểm soát, nhưng cũng không an toàn. Một ngày trước đó, Sư đoàn Dù 82 đã tiêu diệt gần 20 thành viên Taliban trong cuộc giao tranh lớn cách đó khoảng 16km.

Trong khi cố gắng giữ ấm trên trực thăng, ba thượng nghị sĩ nói đùa về việc ném quả cầu tuyết vào Taliban. Ông Kerry nói sau khi được giải cứu: “Chúng tôi định cử Biden ra ngoài chống Taliban bằng quả cầu tuyết, nhưng chúng tôi không cần phải làm điều đó”.

Thay vào đó, Mohammed gia nhập đội Humvee và ba chiếc SUV khi họ băng qua lớp tuyết dày để tìm trực thăng. Matthew Springmeyer, người chỉ huy lực lượng an ninh hôm đó, cho biết các thượng nghị sĩ đã cấp tốc được đưa trở lại căn cứ Mỹ cùng với đoàn xe.

Theo Genthe, Mohammed đứng gác cùng các binh sĩ Afghanistan một bên trực thăng, trong khi các thành viên Sư đoàn Dù 82 bảo vệ phía bên kia. Khi những người dân địa phương tò mò đến quá gần, Mohammed dùng chiếc loa nhỏ để yêu cầu họ tránh xa. Họ ở ngoài đó suốt 30 giờ trong nhiệt độ lạnh cóng cho đến khi quân đội Mỹ đưa họ trở về Bagram.

Hiện giờ, Mohammed phải ở ẩn tại Afghanistan. Hôm 31/8 ông cho biết: “Tôi không thể rời khỏi nhà. Tôi rất sợ”.

(Theo Wall Street Journa