Phu nhân cựu thủ tướng Jean Chrétien qua đời

Aline Chrétien, phu nhân của cựu thủ tướng Jean Chrétien đã qua đời tại nhà riêng ở Shawinigan, Québec vào sáng thứ Bảy 12/9, hưởng thọ 84 tuổi. Nguyên nhân cái chết không được nêu rõ.

Eddie Goldenberg, phụ tá lâu năm của ông Chrétien, nói: “Thủ tướng Chrétien, tôi nghĩ, là người đầu tiên nói rằng nếu không có bà ấy thì ông sẽ không bao giờ là thủ tướng”.

Aline đóng vai trò chủ yếu trong tất cả các quyết định chính trị của ông Chrétien: ở lại chính trường liên bang bất chấp lời kêu gọi vào những năm 1960 để tranh cử một ghế trong Nghị Viện Québec; từ bỏ chính trị vào năm 1986 sau khi mất quyền lãnh đạo Đảng Tự Do vào tay John Turner; quay trở lại cuộc chiến vào năm 1990; và tham gia nhiệm kỳ thứ ba liên tiếp vào năm 2000.

Bà thậm chí còn được cho là đã cứu mạng ông Chrétien vào đêm 5/11/1995, khi một kẻ cầm dao, tinh thần không ổn định đột nhập vào công thự của thủ tướng lúc nửa đêm. Sau khi chạm trán với anh ta ở hành lang bên ngoài phòng ngủ, bà Aline Chrétien trở vào phòng và khóa cửa lại trước khi đánh thức chồng dậy và gọi cho RCMP.

Chính Aline là người đã khuyên Chrétien chiêu mộ nhà lãnh đạo Tự Do tương lai Stephane Dion vào nội các của ông sau kinh nghiệm hiểm nghèo của Canada trong cuộc trưng cầu dân ý năm 1995 về Québec ly khai.

Goldenberg nhớ lại: “Những người trong chúng tôi từng làm việc cho thủ tướng Chrétien đều biết, nếu có vấn đề, thì chính bà là tòa án phúc thẩm sau cùng. Chúng tôi có thể gọi cho bà ấy và nói ‘nếu bà có thể nói chuyện với chồng về điều gì đó bởi vì ông ấy không lắng nghe bất kỳ ai khác’. Và chắc chắn ông ấy luôn nghe lời bà”.

Aline Chainé và Chrétien lớn lên trong hai gia đình “cổ áo xanh”, chỉ cách nhau vài khu phố ở thị trấn Shawinigan làm giấy của Québec. Mối tình của họ bắt đầu bằng một cuộc gặp gỡ tình cờ trên một chuyến xe buýt khi Aline Chainé mới 16 tuổi, kém hơn ông hai tuổi.

Aline đã mơ ước học ngôn ngữ ở trường đại học nhưng thay vào đó đã đi học trường thư ký năm 16 tuổi để có thể giúp đỡ gia đình Chainé.

Bà vẫn giữ vai trò yểm trợ tương tự sau khi kết hôn với ông Chrétien 1957, ở nhà để nuôi dạy con gái France và các con trai Hubert và Michel. Trong những năm đầu của Jean Chrétien trong chính trường liên bang, bà ở lại Shawinigan, nơi bà là tai mắt của ông tại đơn vị mà ông đại diện.

Nhưng bà không bao giờ ngừng việc học. Bà có thể nói thông thạo tiếng Anh, Ý và Tây Ban Nha ngoài tiếng Pháp. Bà trở thành một nghệ sĩ dương cầm xuất sắc, theo học tại Nhạc viện Hoàng gia.

Và cuối cùng bà đã đến được với trường đại học năm 2010 – với tư cách là hiệu trưởng đầu tiên của Đại học Laurentian ở Sudbury, Ontario.

Jean Chrétien từng công khai tuyên bố rằng vợ ông là cố vấn chính của ông. Ông có lần nói đùa rằng Canada được điều hành độc quyền bởi phụ nữ: Nữ hoàng, Toàn quyền và Chánh án Tòa án Tối cao đều là phụ nữ, và bà Chrétien đang giật dây Thủ tướng. Ông thường xuyên pha trò kiểu như vậy, từng nói với một phóng viên rằng ông không biết khi nào cuộc bầu cử tiếp theo sẽ diễn ra vì ông chưa yêu cầu Aline ấn định ngày.

Trong cuốn tự truyện của mình, cựu đệ nhất phu nhân Mỹ Hillary Clinton mô tả Aline là người “thông minh, quan sát nhạy bén và thanh lịch”.

Nhưng dù đi khắp thế giới cùng chồng và gặp gỡ một số nhà lãnh đạo quyền lực nhất hành tinh, Aline vẫn luôn duy trì mối liên hệ chặt chẽ với gia đình và bạn bè lâu năm ở Shawinigan. Ông bà giữ một ngôi nhà tại Lac des Piles gần đó, nơi Aline trải qua những ngày cuối đời.

Aline và Jean Chrétien vừa đánh dấu kỷ niệm 63 năm ngày cưới của họ vào ngày 10/9, chỉ vài ngày trước khi bà qua đời.

Thủ tướng Justin Trudeau nói rằng người Canada “nợ Aline Chrétien một món nợ lớn” vì sự trung thực, kiên trì và công việc của bà trong việc bảo vệ chủ nghĩa đa văn hóa và song ngữ.

Ông Trudeau nói: “Là một trong những cố vấn có ảnh hưởng nhất của ông Chrétien, Aline được biết đến với sự kiên trì, trí tuệ và óc quan sát nhạy bén. Cuộc sống mà bà ấy và Jean đã chia sẻ cùng nhau, bao gồm cả việc phục vụ người dân Canada, được xây dựng trên nền tảng của sự tin tưởng, làm việc chăm chỉ và hợp tác bình đẳng”.

LT

(Theo Canadian Press)