Nghịch lý: Việt Nam, quốc gia không có báo chí độc lập, khai trương bảo tàng báo chí

Bất chấp bị xếp hạng là một trong những nước kém nhất thế giới về tự do báo chí và bắt bớ nhiều phóng viên, Việt Nam vừa khai trương bảo tàng báo chí.

Hãng tin AFP hôm 17/7 cho biết Bảo tàng Báo chí Việt Nam, được khai trương vào tháng trước, trưng bày các hiện vật từ những bức ảnh đoạt giải báo chí Pulitzer trong Chiến tranh Việt Nam cho đến câu chuyện về cuộc đấu tranh vì tự do báo chí trong thời kỳ thực dân Pháp, nhằm tôn vinh “nền báo chí cách mạng” ở quốc gia cộng sản.

Việt Nam mở cửa Bảo tàng này hôm 19/6 tại Hà Nội, diễn ra vài ngày sau khi hai nhà báo độc lập Nguyễn Tường Thụy và Phạm Chí Thành bị chính quyền bắt giam với cáo buộc “tuyên truyền chống nhà nước” chỉ vì hai ông viết bài chỉ trích chính quyền.

Tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RSF) xếp hạng Việt Nam thứ 175 trong số 180 quốc gia về tự do báo chí. RSF nói vụ bắt giữ các nhà báo này đã gửi đi một “thông điệp lạnh người” trước Đại hội Đảng 13 dự kiến diễn ra vào tháng 1/2021.

Mặc dù vậy, đối với bà Trần Thị Kim Hoa, Giám đốc Bảo tàng Báo chí, các sản phẩm trưng bày tại bảo tàng là “một bằng chứng đáng tự hào về nền tự do báo chí của đất nước”.

Bà Trần Thị Kim Hoa nói với AFP hôm 16/7: “Với luật tự do báo chí mà người Pháp mang đến Việt Nam, chúng tôi luôn ý thức cao như thế nào là tự do báo chí”. Bà nói như thế khi đề cập đến một bộ luật năm 1881 được áp dụng cho Pháp và thuộc địa của Pháp, nhưng được sử dụng một cách chắp vá ở Việt Nam.

Báo chí do chính quyền Việt Nam quản lý đưa tin hàng ngày về hàng loạt các sự kiện, đặc biệt là về các vấn đề xã hội – từ việc theo dõi từng phút rò rỉ thủy ngân từ các nhà máy đến ô nhiễm trong hệ thống nước máy của Hà Nội. Nhưng những tiếng nói chỉ trích lãnh đạo cấp cao của Việt Nam thì không được dung thứ.