Đại Hàn sau ngày TT Park Geun-hye bị phế truất

Lý Anh

Sau nhiều cuộc biểu tình yêu cầu nữ TT Park Geun-hye từ chức do đã gây ra nhiều bê bối chính trị, bà Park dùng kế hoãn binh tuyên bố chờ quyết định của Quốc hội để kéo dài ngày làm chủ Thanh Ngõa Đài. Ngày 08/12, phe đối lập chính thức đưa ra kiến nghị luận tội TT Park Geun-hye, mở đường cho cuộc bỏ phiếu phế truất nữ TT đầu tiên của Đại Hàn. Ngày 09/12, Quốc hội Đại Hàn bỏ phiếu luận tội và phế truất bà Park với kết quả trên 2/3 số phiếu tán thành. Tuy nhiên, còn phải chờ Tòa án Hiến pháp (The Constitutional Court) phê chuẩn. Ngày 17/12, hàng trăm ngàn người dân Hán Thành lại xuống đường yêu cầu Tòa án Hiến pháp ra phán quyết ngay để bà Park rời khỏi Thanh Ngõa Đài. Sau khi Tòa án Hiến pháp phê chuẩn, Đại Hàn sẽ bước vào thời kỳ “hậu Park Geun-hy” …

Quốc hội bỏ phiếu phế truất TT Park Geun-hye
Ngày 09/12, Quốc hội Đại Hàn bỏ phiếu thông qua kiến nghị phế truất TT Park Geun-hye, trong số 300 nghị viên, 299 vị tham dự. Đây là lần bỏ phiếu quan trọng, nên không bỏ phiếu bằng máy mà bỏ phiếu viết tay để đề phòng gian lận.
Sau khi kiểm phiếu, Chủ tịch Quốc hội Chung Sye-kyun tuyên bố kết qủa: 234 phiếu tán thành, 56 phiếu phản đối, 2 phiếu trống, 7 phiếu không có giá trị. Hiến pháp quy định trên 200 phiếu đồng ý có thể thông qua. Hội trường vang lên tiếng vỗ tay rầm rộ.
Một số nhà bình luận chính trị cho rằng, từ ngày TT Park bị phê phán về bê bối chính trị đến ngày bị phế truất chỉ trong vòng 2 tháng, nguyên nhân chính là đã bùng nổ nhiều cuộc biểu tình những người tham dự đều cầm trên tay 1 cây nến thắp sáng.
Một nghị viên đảng đối lập nói: “Giả như người dân đi biểu tình không cầm một cây nến thắp sáng, Quốc hội đã không luận tội và phế truất TT Park Geun-hye. Có thể nói, người dân Đại Hàn đã viết ra một trang sử mới: “‘Cuộc cách mạng nến’ đã khiến đất nước Đại Hàn bước tới tương lai sán lạn và huy hoàng hơn!”.
Nói đến những cuộc biểu tình yêu cầu TT Park Guen-hye từ chức, mỗi người tham dự trên tay cầm 1 cây nến thắp sáng, lần thứ nhất chỉ có khoảng 30.000 người. Lúc bấy giờ bà Park bắt đầu xin lỗi người dân Đại Hàn về những bê bối của mình, người biểu tình chỉ yêu cầu điều tra sự việc như thế nào, không mấy người yêu cầu bà từ chức.
Cuối tuần lễ thứ 2, số người biểu tình tăng gấp 10 lần, có khoảng 200.000 người tham dự. Lần này mọi người đều yêu cầu bà Park từ chức. Cuộc biểu tình cuối tuần lễ thứ 3, số người tham dự tăng gấp 5 lần, khoảng trên 1 triệu người tham dự. Một số người còn tiến vào sâu hơn, chỉ cách Thanh Ngõa đài khoảng 200 mét. Từ đó, các đảng đối lập cũng bắt đầu đề nghị TT Park Geun-hye từ chức theo nguyện vọng của dân chúng.
Do số người thắp nến biểu tình ngày càng đông, cuộc biểu tình lần thứ 6 diễn ra trong ngày thứ Bảy 03/12, riêng ở Hán Thành đã có khoảng 1,7 triệu người tham dự. Nếu tính cả nước có khoảng 2,3 triệu người tham dự, lập kỷ lục số người tham dự nhiều nhất kể từ ngày Đại Hàn Dân Quốc ra đời.
Trước yêu cầu bức thiết của người dân, một số ông bà nghị đảng cầm quyền của bà Park cũng bắt đầu nhập cuộc, yêu cầu bỏ phiếu luận tội cũng như phế truất nữ TT Park Geun-hye, dẫn đến kết quả, ngày 09/12, trên 200 nghị sĩ Quốc hội Đại Hàn bỏ phiếu thông qua kiến nghị luận tội và phế truất nữ TT Park Geun-hye chờ phê chuẩn của Tòa án Hiến pháp. TTg Đại Hàn là ông Hwang Kyo-ahn tạm thời thay bà Park điều hành chính phủ.
Ngày 17/12, đông đảo người dân Đại Hàn lại xuống đường tham gia cuộc biểu tình thứ 7 tại Hán Thành gây sức ép yêu cầu TT Park Geun Hye từ chức. Người biểu tình tập trung tại Tòa án Hiến pháp, nơi 9 thẩm phán đang xem xét giá trị pháp lý của kiến nghị luận tội Tổng thống Park Geun-hye Quốc hội đã thông qua.
Theo hiến pháp Đại Hàn, trong vòng 180 ngày, Tòa án Hiến pháp sẽ phê chuẩn. Tuy nhiên, để tránh tình trạng khủng hoảng trên chính trường, có thể Tòa án Hiến pháp sẽ phê chuẩn trong thời gian lẹ nhất. Nếu 6 trong 9 quan tòa của Tòa án Hiến pháp đồng ý quyết nghị của Quốc hội, bà Park lập tức bị “đuổi” ra khỏi Thanh Ngõa đài trước khi hết nhiệm kỳ Tổng thống. Trong thời gian Tòa án Hiến pháp chưa phê chuẩn, bà Park vẫn có thể ở trong Thanh Ngõa Đài, mỗi tháng lĩnh khoảng 14.000 Mỹ kim tiền sinh hoạt phí.

Đại Hàn sau ngày Park Guen-hye bị phế truất
Từ những dư luận về “bị bùa mê thuốc lú của tà giáo, để người thân can thiệp vào chính trị” đến các cuộc biểu tình của hàng triệu người dân, cuối cùng nữ TT Park Geun-hye cũng không thoát khỏi kết cục ra đi sớm như một số TT Đại Hàn nhiệm kỳ trước.
Sau khi Quốc hội bỏ phiếu thông qua, bà Park bị ngưng chức chờ phán xét của Tòa án Hiến pháp, TTg Hwang Kyo-ahn tạm thời thay bà điều hành chính phủ. Tình trạng này không chỉ tạo nên khủng hoảng chính trị, còn gây ra nhiều khó khăn cho ngoại giao và ổn định kinh tế tại nước này.

Hãng thông tấn Kyodo News, Nhật Bản, loan tin, chiều ngày 09/12 khi quyết định luận tội TT Park được thông qua, Bộ Ngoại giao Đại Hàn vội vã tìm biện pháp ứng phó, mời Đại sứ các nước Nhật Bản, Mỹ, Trung Quốc, Nga … ở Hán Thành trao đổi và khẳng định đường lối ngoại giao cơ bản của Đại Hàn không thay đổi.
TTg Hwang hiện nay là quyền TT Đại Hàn, khi phát biểu trước dân chúng Đại Hàn qua truyền hình trong ngày 09/12 đã nhấn mạnh: “Đại Hàn trước sau vẫn hợp tác với đồng minh Mỹ thời TT Donald Trump, vẫn kiên trì hợp tác với các nước”.
Theo một nguồn tin từ chính phủ Đại Hàn, điều đặc biệt lo ngại của Đại Hàn là, sau 20/01, chính phủ Trump sẽ ra đời ở Mỹ. Trong tình hình này, Đại Hàn vốn hy vọng thăm dò chính sách đối với Bắc Hàn của chính phủ Mỹ thời TT Donald Trump, nhưng lại trong tình trạng không thể tổ chức hội đàm. Ngoài ra, cuộc hội đàm cấp cao Nhật – Trung – Hàn dự định tổ chức trong năm nay cũng có thể phải trì hoãn đến năm 2017.
Cuộc khủng hoảng chính trị vừa diễn ra có thể tạo thêm gánh nặng cho kinh tế Đại Hàn trong hoàn cảnh không mấy sáng sủa do các bất ổn bên ngoài như giá dầu giảm, các nền kinh tế lớn ngày càng gia tăng xu hướng bảo hộ. Trong khi đó, Đại Hàn phải đối phó với tiền nợ của các gia đình tăng cao, tỷ lệ sinh đẻ quá thấp, ngày càng có nhiều thanh niên và trung niên thất nghiệp, trong khi tăng trưởng kinh tế ở mức thấp nhất so với những năm gần đây. Bên cạnh đó, bất ổn chính trị gia tăng không chỉ khiến thị trường tài chính, ngoại hối biến động, còn làm thị trường bất động sản ngày càng gia tăng nguy cơ.
Đại Hàn đang tìm giải pháp ổn định kinh tế sau khi Quốc hội luận tội TT Park Geun-hye, tước quyền điều hành chính phủ của bà. Hãng thông tấn AFP trích lời Bộ trưởng Tài chính Đại Hàn Yoo Il-ho cho biết, chính phủ Đại Hàn chú ý tới tính hình nghiêm trọng hiện nay. Ngày 11/12, ông Yoo tuyên bố, sau khi Quốc hội luận tội TT Park Geun-hye. nước này tiếp tục giữ cho nền kinh tế lớn thứ 4 Châu Á “mạnh mẽ và ổn định”.
Đương nhiên, điều gây lo ngại hơn cho người dân Đại Hàn là nền kinh tế phát triển kém. Theo dự đoán của các cơ quan nghiên cứu, tiêu thụ trong dân vào quý 4/2016 của Đại Hàn tiếp tục giảm, tỷ lệ tăng trưởng kinh tế chỉ cao hơn 0% một chút, tương lai nước này sẽ phải đối mặt với nhiều “mối họa” lớn hơn.
Ngân hàng Đại Hàn (Bank of Korea – BoK) vừa ra dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2017 xuống 2,8% so với con số 2,9% được đưa ra ba tháng trước. Dự báo tăng trưởng kinh tế của Đại Hàn trong năm 2016 vẫn được BoK giữ nguyên ở mức 2,7%. Ngoài ra, BoK dự báo chỉ số giá tiêu dùng sẽ tăng thêm 1% trong năm nay và 1,9% năm tới.
Tuy nhiên, dự báo mới của BoK vẫn được coi là cao khi so sánh với con số được các tổ chức nghiên cứu kinh tế khác đưa ra. Cụ thể là Viện Phát triển Đại Hàn (Korea Development Institute – KDI) dự báo tốc độ tăng trưởng trong năm tới sẽ là 2,7%, trong khi Viện Nghiên cứu Hyundai và Viện Nghiên cứu kinh tế LG lần lượt đưa ra mức dự báo là 2,5% và 2,2%.
Thống đốc Ngân hàng Đại Hàn Lee Ju-yeol cho biết, BoK dự báo tăng trưởng phản ánh các vấn đề dài hạn về cơ cấu và những nguy cơ trước mắt nền kinh tế lớn thứ tư Châu Á đang phải đối mặt …

Cuộc chạy đua vào làm chủ Thanh Ngõa Đài
Sau khi Quốc hội Đại Hàn thông qua kiến nghị luận tội TT Park Geun-hye, chờ phán quyết của Tòa án Hiến pháp, một số chính khách đã chuẩn bị tham gia vào cuộc chạy đua vào làm chủ Thanh Ngõa Đài. Trong đó, nổi bật nhất gồm có 3 vị sau:
Ông Ban Ki-moon vừa kết thúc nhiệm kỳ 5 năm làm Tổng thư ký LHQ vào cuối năm 2016. Thị trưởng Lee Jae-Myung từng có nhiều tham vọng được so sánh với Donald Trump và Bernie Sanders. Thứ 3 là chính khách Moon Jae-in từng thất bại trước bà Park trong cuộc bầu cử Tổng thống cách đây năm 2012.
Nếu ông Ban Ki-moon tham gia cuộc chạy đua vào Thanh Ngõa Đài, ông sẽ đại diện cho đảng Saenuri cầm quyền của bà Park, cũng có thể đại diện cho một chính đảng mới do những thành viên cũ của đảng Saenuri và lực lượng tự do đối lập thành lập.
Ông Lee Jae-Myung, Thị trưởng nổi tiếng thẳng thắn của thành phố Seongnam là một thành viên của Đảng Dân chủ, đã công khai phản đối TT Park Geun-hye. Trong những tháng gần đây, vụ bê bối của bà Park ngày càng bị phản đối dữ dội, ông càng được nhiều người ủng hộ.
Trong khi báo chí liên tục nhắc tới ông Ban Ki-moon và ông Lee Jae-Myung, các cuộc thăm dò dư luận cho thấy trên thực tế ông Moon Jae-in, người từng về thứ hai trong cuộc bầu cử Tổng thống Đại Hàn năm 2012 mới là ứng cử viên được yêu thích nhất.
Ông Moon Jae-in từng là một luật sư bảo vệ nhân quyền và là cố vấn cho cố TT Roh Moo-hyun. Ông cam kết sẽ chiến đấu chống lại sự bất công, củng cố hệ thống an sinh xã hội và thúc đẩy các cải cách trong hoạt động kinh doanh nhằm giảm bớt quyền lực và sự thao túng của các tập đoàn lớn, tạo cơ hội cho các doanh nghiệp nhỏ được bình đảng hơn …
Trên đây là một số nét về tình hình Đại Hàn sau ngày Quốc hội thông qua nghị quyết phế truất TT Park Geun-hye và những dự đoán về tình hình Đại Hàn sau ngày bà Park rời khỏi Thanh Ngõa Đài.
Lý Anh