08-18-18

Nguyễn Thơ Sinh

Lâu lắm mới có dịp ngày tháng trùng hợp những con số đáng yêu như ngày mười tám, tháng tám, năm hai ngàn mười tám. Viết theo công thức văn bản Mỹ nó là: 08-18-18, còn viết theo tiếng Việt mình: 18-08-18. Thực ra đây chỉ là một ngày bình thường như bao nhiêu ngày bình thường khác trong năm, vẫn 24 giờ, vẫn mặt trời mọc rồi lặn; khác chăng nó rơi vào thứ bảy, một số bà con được nghỉ cuối tuần, ngoài ra nó chẳng có gì đặc biệt ngoài chuyện gắn liền với ba số tám…

Nói tới ba số tám chợt nhớ đến thuốc lào. Bởi những ai từng hút thuốc lào ở Việt Nam sẽ khó quên hai câu lục bát nằm lòng: “Ông đây đã bỏ thuốc lào, thấy ba số tám lại đào điếu lên.” Chợt nhận ra cái vẻ dí dỏm dễ thương của câu thơ này vì nó được “chế” từ một câu ca dao hiền hòa của miền Bắc: “Nhớ ai như nhớ thuốc lào, đã chôn điếu xuống lại đào điếu lên!” Chẳng ai rõ ai là cha đẻ của câu ca dao “chế” này. Chủ nhân thương hiệu thuốc lào 888 đã nghĩ ra? Hay do mấy “phó điếu chuyên nghiệp” vì quá yêu mến thuốc lào 888 này đã thịnh tình lăng xê cho nó ngôi vị, trở thành câu lục bát phổ thông trong kho tàng lục bát Việt Nam!

Rồi lan man, không phải vì quỡn, chợt nhớ ra thuốc lào có họ với thuốc lá, trong đó có thương hiệu đại diện nổi tiếng 555. Cũng ba số, nhưng thuốc lá 555 ngoại nhập kén khách, chỉ người có tiền mới mua được. Còn thuốc lào (trong đó có thuốc lào 888) kén khách vì hoàn cảnh sống; đâu phải ai cũng hút được thuốc lào. Nhưng một khi trót gian díu với thuốc lào, người ta sẽ thủy chung với nó, đánh chết không chừa, đến nỗi đã chôn điếu xuống, đã từ giã đoạn tuyệt, vậy mà vẫn phải đào điếu lên…

Trở lại tờ lịch tháng tám của năm 2018, thoạt nhìn, đó là tháng nóng nhất trong năm. Nhiệt độ luôn trên dưới trăm độ F. Sự tương phản giữa sân cỏ xanh rì của nhà giàu và những sân cỏ bạc nhược èo uột của nhà nghèo bộc lộ khá rõ. Nhiều vườn cỏ hoang tàn, xơ xác, chết cháy; kinh tế eo hẹp, lo toan cho bao tử bộ chưa đủ ngán hay sao, còn tâm trí đâu để lo đến chuyện cỏ xanh, cỏ mướt.

Dưa hấu vẫn bày bán ê hề nhưng cuối tháng tám sẽ hiếm dần. Đào đã chín. Nhiều cây ngoan nết quả chín vàng ươm, nặng trĩu cành, nhưng chủ nhà chẳng thèm ăn. Có lẽ bụt nhà không thiêng? Cuối cùng chỉ có người qua đường thấy đào chín vui mắt ghé vào xin dăm quả cắn đỡ buồn, còn chủ nhà thèm đào họ lái xe ra chợ mua; gẫm lại, kể cũng lạ.
Đó là vẻ đẹp của tháng tám, chẳng có gì nổi bật cho lắm. Trời oi. Các doanh nghiệp dịch vụ AC (máy lạnh điều hòa) bận rộn tấp nập chưa từng. Tiệm tùng AC chạy gần như 24/24. Máy lạnh hỏng kêu thợ sửa chờ hoài không thấy đến.
Thấy trời nóng, có người nói đùa: Nóng như thiêu uống lon bia ướp lạnh không gì sướng bằng. Nhưng mấy tiệm Convenience Store khách mua bia chẳng thấy đâu. Có lẽ nóng quá, thiên hạ tan sở về nhà mệt lử, đâu muốn ra đường nữa. Gì đâu (mà) cái nóng như táp lửa, như hơi lò than hắt vô mặt, thành ra ai cũng muốn ở riệt trong nhà.
Tội nghiệp cho máy lạnh. Trời đất ơi, nó chạy suốt, hoạt động không nghỉ một giây. Nhà nào máy lạnh hỏng giữa tháng tám coi như tiêu! Người lớn còn chịu được, trẻ nhỏ đâu biết gì, mặt mũi đứa nào cũng đỏ gay. Mùa nóng. Bấm thẻ tan ca. Mở cửa xe, vô-lăng nóng phỏng tay luôn. Chợt thấy thương mấy đứa trẻ chết ngạt trong xe. Theo CNN, tính từ năm 1998 khi hồ sơ các vụ trẻ em chết ngạt trong xe chính thức lưu trữ trong văn khố quốc gia, hàng năm trung bình (tại Mỹ) 36 trẻ em đã chết vì bị nhốt trong xe, trong đó năm 2010 kỷ lục: 49 em thiệt mạng. Năm ngoái, 2017, có tới 42 em kém may mắn trở thành nạn nhân những con số thống kê đau lòng.

Vâng. Tháng tám. Mùa hè. Trời nóng, những con số, những sự kiện… Hiếu kỳ muốn biết chuyện gì xảy ra ngày 18 tháng 08 trong quá khứ, gõ vào Google, nếu bạn quỡn, nhiều sự kiện xảy ra với hành trình phát triển văn minh nhân loại.
Theo www.onthisday.com ngày 18 tháng 08 năm 293 BC, đền thờ Nữ thần Vệ Nữ của người La Mã được xây dựng, trở thành khởi điểm của lễ hội hái nho Vinalia Rustica (grape harvest festival) lưu truyền đến hôm nay. Chợt thấy khó hiểu làm sao cách đây hơn 23 thế kỷ người ta có thể ghi chép cụ thể ngày tháng sự kiện này (?), có lẽ một pho sách cũ còn giữ lại được chăng?

Tiếp tục đọc, nhiều sự kiện chẳng ăn nhập gì đến hơi thở cuộc sống hiện đại vì chúng quá xa xôi, những nhân vật lạ tên, những địa danh mờ nhạt. Nhiều biến cố giống như chuyện cổ tích hoang đường, tỷ như ngày 18 tháng 08 năm 1817 nhiều người tận mắt nhìn thấy một con trăn biển (sea serpent) dài khoảng 60-70 feet, tương đương gần 20 mét tại thành phố cảng Gloucester, Massachusetts.

Hoặc nghiêm túc hơn, với giới nha sĩ, biến cố Hiệp hội American Society of Dental Surgeons được sáng lập ngày 18 tháng 08 năm 1840 đánh dấu hỷ sự đáng nhớ của ngành nha khoa Mỹ. Cùng ngày, mười tám năm sau, Hà Lan và Nhật ký hiệp ước thương mại (1858). Năm 1862, cùng ngày, những người dân da đỏ bộ lạc Sioux nổi dậy tại Minnesota sau đó bị đàn áp dã man. Qua năm 1872, cùng ngày, danh mục bán hàng đầu tiên qua bưu điện (1st mail-order catalog) được công ty A M Ward phát hành. Sang năm 1894, Quốc hội Mỹ biểu quyết thành lập Cục Nhập cư (Bureau of Immigration) vào ngày 18 tháng 08. Hoặc vào năm 1909, cùng ngày, Thị trưởng Thành phố Tokyo, Yukio Ozaki, tặng Thành phố Washington D.C. 2,000 cây hoa đào (cherry) được Tổng thống thứ 27 của Mỹ, Williams Howard Taft, chỉ thị trồng dọc theo bờ sông Potomac. Ngày nay rặng đào ấy vẫn nở hoa thu hút du khách mỗi dịp xuân về khi họ có dịp thăm Thủ đô Washington.
Tiếp tục đọc, nhiều biến cố khác xảy ra. Nếu bạn quan tâm đến các hãng hàng không Mỹ, thương hiệu Eastern Air Lines đã yên nghỉ (hoạt động từ năm 1926-1991) chính thức phục vụ hàng không dân dụng vào ngày 18 tháng 08 năm 1930. Đến năm 1936, cùng ngày, nhiệt độ kỷ lục tại Iowa lên đến 106.5°F. Qua năm sau, cùng ngày, Trạm phát sóng radio FM đầu tiên (W1X0J, WGTR) được cấp phép xây dựng tại Boston, Massachusetts. Năm 1949, lần đầu tiên Hungary có Hiến pháp chính thức. Năm 1955, cùng ngày, bão Diane tại Mỹ giết chết 400 người. Qua năm sau, 1956, hai ca khúc “Hound Dog” và “Don’t Be Cruel” của cố danh ca Elvis Presley chiếm hạng nhất bảng xếp hạng của Mỹ. Năm 1957, cùng ngày, Mỹ thử nghiệm bom hạt nhân tại Nevada Test Site. Nhắc lại, trước đó Hiroshima bị Mỹ thả bom nguyên tử ngày 06 tháng 08 và Nagasaki bị thả bom nguyên tử ngày 09 tháng 08 đã giúp kết thúc Thế Chiến II.

Vâng, càng đọc, càng thấy nhiều biến cố gắn liền với sự phát triển văn minh của nhân loại. Nhiều sự kiện xảy ra vào ngày 18 tháng 08 những năm sau đó. Bài diễn văn Fidel Castro chính thức đọc trên đài Radio Rebelde năm 1958 đi vào lịch sử thế giới. Mỹ thử nghiệm bom nguyên tử trên không (atmospheric nuclear test) tại Enwetak cùng năm. Năm 1964 Liên xô (USSR) phóng 3 vệ tinh Kosmos satellites lên quỹ đạo không gian… Cứ thế, càng đọc, càng gần với thời hiện đại, càng nhiều sự kiện lịch sử khoa học lớn nhỏ khác xảy ra.

Fast Forward…
Vặn nhanh kim đồng hồ trở về thời hiện tại, liệu ngày 18 tháng 08 năm 2018 có gì lạ? Hẳn vẫn là những cái tít hầm hập tính thời sự. Tổng thống thứ 45 của Mỹ vẫn là “cái rốn của vũ trụ” thông tin. Nhiều sự kiện xảy ra dồn dập. Nóng hổi có. Bề nổi có. Song không ít những sự kiện diễn ra trong âm thầm lặng lẽ…

Với thế giới, báo chí và thông tin vẫn hiện diện, tuy nhiên tin thật và tin giả, tin chuẩn xác và tin vịt 100% coi mòi vẫn lan tràn, vàng thau lẫn lộn, đến nỗi người có khả năng sàng lọc thông tin lắc đầu ngao ngán trước thị trường thông tin liên tục bị xuyên tạc bóp méo. Họ chẳng làm gì được. Thời buổi nhiễu nhương. Chuyện khai trương một Thông Tấn Xã dễ dàng như ăn gỏi! Trong khi đó giới độc giả bình dân, thậm chí dễ dãi, vô tình trở thành những chuyên gia “vác ngà voi” cho các “xưởng báo” chuyên loan tin thất thiệt.

Vâng. Những vụ án chính trị vẫn tiếp diễn. Các vụ điều tra bê bối càng gay cấn. Giằng co giữa Nhà Trắng và báo chí vẫn không ngớt. Hiển nhiên sân khấu chính trị Mỹ, các chiến dịch chạy đua “mùa ghế” lưỡng viện Quốc hội càng lúc càng rôm rả, nước rút hơn… Sẽ có bôi nhọ, ném đá giấu tay, lưu manh và bỉ ổi, chuyện này bạn đọc đâu lạ lẫm gì…
Vâng. 18-08-18… Nó chỉ là một ngày bình thường (như bao ngày bình thường khác). Nhưng dưới lăng kính lịch sử, biết đâu đó, nhiều năm trôi đi, nó trở thành một ngày xảy ra những sự kiện thú vị, để rồi khi có dịp nhìn lại người ta sẽ thấm thía hơn ý nghĩa giá trị lịch sử những biến cố, sự kiện đó…

Nguyễn Thơ Sinh

Tin tức khác...