Tiệm Vàng Thành Ngân Hàng

Bị can Bùi Quang Huy, tổng giám đốc Nhật Cường, đã bỏ trốn và đang bị truy nã

Sau nửa tháng nhận kết luận điều tra, ngày 23/1, Viện KSND Tối cao đã ra cáo trạng truy tố 15 bị can trong vụ án Công ty Nhật Cường của Bùi Quang Huy.

Theo lời khai và kết quả kiểm tra dữ liệu điện tử bí mật của công ty Nhật Cường, tổng giám đốc Bùi Quang Huy đã thông qua 2 tiệm vàng ở Hà Nội để chuyển hàng ngàn tỉ đồng thanh toán cho các chủ hàng ở nước ngoài.

“Chuyển hàng ngàn tỉ đồng ra nước ngoài qua 2 tiệm vàng” ra sao?

Từ năm 2013-2019, Công ty Nhật Cường mua bán điện thoại di động và các thiết bị điện tử. Tuy nhiên, tất cả hàng hóa nhập từ nước ngoài về bán tại Việt Nam đều không qua hải quan, không nộp thuế.

Đáng chú ý, lời khai của Nguyễn Bảo Ngọc (giám đốc tài chính Nhật Cường) và dữ liệu điện tử bí mật của Nhật Cường cho thấy Bùi Quang Huy cùng các đồng phạm đã thông qua 2 tiệm vàng để chuyển hàng ngàn tỉ đồng thanh toán cho các nhà cung cấp ở nước ngoài và tiền công vận chuyển.

Hai tiệm vàng Lộc Phát (ở phố Hà Trung, do Nguyễn Thị Thanh Loan làm chủ) và Thuận Phát (ở phố Hàng Dầu, do Bùi Thanh Phượng điều hành) đã chuyển tiền hàng, tiền cước vận chuyển vào các tài khoản của chủ hàng và đường dây vận chuyển ở nước ngoài.

Bùi Quang Huy là người quyết định việc chi tiền, tìm kiếm, giao dịch, làm việc với người Việt Nam và người ngoại quốc để đặt mua hàng tại nước ngoài. Bùi Quang Huy đã tổ chức bộ máy cực kỳ tinh vi, thuê 9 đường dây vận chuyển điện thoại, máy nghe nhạc… từ nước ngoài qua đường biển, đường hàng không lậu về Việt Nam tiêu thụ.

Trong thương vụ với nhà cung cấp có tên “Công ty miền Tây”, trong thời gian 5 năm, Bùi Quang Huy và đồng phạm đã mua hơn 84.000 sản phẩm trị giá 427 tỉ đồng. 

Những người này cũng chuyển hơn 400 tỉ đồng cho các tiệm vàng để chuyển vào tài khoản nước ngoài của chủ hàng Quý.

Cũng với cách tương tự, trong thời gian dài, ct Nhật Cường mua hàng ngàn sản phẩm từ các chủ hàng ở Mỹ, Hong Kong, Canada…

Để thực hiện trót lọt những phi vụ tuồn hàng lậu về Việt Nam, Nhật Cường đều thông qua trung gian là tiệm vàng để chuyển tiền cho nhà cung cấp ở nước ngoài với số tiền mỗi lần ít thì vài tỉ và nhiều lên đến vài trăm tỉ.

Tài liệu điều tra thể hiện, khi trích xuất dữ liệu điện tử từ hệ thống của Nhật Cường, cơ quan điều tra phát hiện tổng giám đốc Bùi Quang Huy và đồng phạm đã thông qua hai tiệm vàng tại Hà Nội là Lộc Phát (ở phố Hà Trung, do Nguyễn Thị Thanh Loan làm chủ) và Thuận Phát (ở phố Hàng Dầu, do Bùi Thanh Phượng điều hành) để chuyển tiền hàng, tiền cước vận chuyển hàng lậu vào các tài khoản của chủ hàng và đường dây vận chuyển ở nước ngoài. Lời khai của bị can Nguyễn Bảo Ngọc cũng thể hiện điều này.

Trong đó tiệm vàng Lộc Phát đã chuyển hơn 1.700 tỉ đồng vào 21 tài khoản của 12 người. , tiệm vàng Thuận Phát chuyển gần 800 tỉ vào 14 tài khoản của 8 người. 

Chủ của hai tiệm vàng nhận có nhận tiền mặt và tài khoản có nhận tiền chuyển từ Công ty Nhật Cường. Tuy nhiên, cả hai đều khai sau khi nhận tiền từ công ty Nhật Cường thì chỉ chuyển cho khách hàng trong nước (không nhớ rõ ai) và không thừa nhận việc chuyển tiền ra nước ngoài theo lời khai của Nguyễn Bảo Ngọc và tài liệu trích từ máy tính bí mật của Nhật Cường.

Bùi Quang Huy trực tiếp hoặc ra lệnh nhân viên giao dịch với các nhà cung cấp để thỏa thuận về giá cả, số lượng, hình thức thanh toán, giao hàng… đặt mua hàng 

Sau khi giao dịch đặt mua hàng, Bùi Quang Huy thông báo cho Nguyễn Bảo Ngọc các tin tức liên quan đến việc chuyển tiền cho chủ hàng bằng cách chi tiền mặt hoặc nộp vào tài khoản các cá nhân là người Việt Nam theo yêu cầu. 

Huy còn chỉ đạo nhân viên lập hai hệ thống sổ sách kế toán, trong đó một hệ thống đầy đủ thể hiện trong nội bộ công ty và hệ thống khác để đối phó với các nhà nước nhằm trốn thuế, che giấu doanh thu thật.

Thông qua hệ thống các cửa hàng của Nhật Cường, Huy cùng đồng phạm, đã tiêu thụ hơn 254.000 sản phẩm, thu trên 3.200 tỉ đồng, hưởng lợi hơn 220 tỉ đồng. 

Ngọc chịu trách nhiệm ghi chép, hạch toán đầy đủ việc chi tiền cho các chủ hàng nước ngoài trên hệ thống phần mềm điện tử của công ty. 

Bùi Quang Huy là người trực tiếp liên hệ, thuê 2 tiệm vàng. chuyển tiền ra nước ngoài, đang bỏ trốn, chưa truy bắt được.

Thuê 9 đường dây vận chuyển hàng lậu

Công ty Nhật Cường được thành lập năm 2001 với vốn điều lệ 600 triệu đồng, do Bùi Quang Huy (đang bị truy nã quốc tế) làm tổng giám đốc kiêm đại diện theo pháp luật.

Sau 28 lần thay đổi tin tức, đến năm 2019 vốn điều lệ của doanh nghiệp này ở mức 38 tỉ đồng. Từ 2013 – 2019, Nhật Cường mua bán điện thoại di động và thiết bị điện tử với 4 hình thức kinh doanh gồm nhập khẩu và mua bán hàng có hóa đơn GTGT; nhập hàng không có hóa đơn, nguồn gốc trong nước để bán; nhập khẩu hàng hợp pháp và nhập khẩu bất hợp pháp.

Từ năm 2014 đến ngày 9-5-2019, Bùi Quang Huy đã mua 2.500 đơn hàng, với 255.000 điện thoại iPhone các loại, máy tính, máy tính bảng, máy nghe nhạc tổng trị giá 2.900 tỉ đồng của nhiều chủ hàng tại Mỹ, UAE, Singapore, Hong Kong…

Sau khi mua hàng, Huy và đồng phạm không ký hợp đồng với các nhà cung cấp để nhập khẩu chính ngạch mà chi số tiền 73 tỉ đồng để thuê một số đường dây vận chuyển, tiếp nhận hàng của nhà cung cấp tại Hong Kong – Trung Quốc, tổ chức vận chuyển lậu từ nước ngoài về Việt Nam.

Các bị can đã đưa cho tiệm vàng ở Hà Trung và Hàng Dầu 208 tỉ để chuyển vào tài khoản nước ngoài của nhà cung cấp. Tiếp đó Bùi Quang Huy và đồng phạm mua hàng ngàn sản phẩm với một người tên Quý sinh sống tại Mỹ.

Tài liệu điều tra xác định Huy và đồng phạm đã thuê 9 đường dây vận chuyển hàng lậu từ Hong Kong về Việt Nam. Việc vận chuyển hàng lậu được thực hiện theo đường biển về cảng Hải Phòng, đường hàng không về qua sân bay quốc tế Nội Bài và qua đường bộ từ Quảng Châu (Trung Quốc) về khu vực biên giới Việt Nam – Trung Quốc tại các tỉnh Lạng Sơn, Quảng Ninh và tập trung tại kho của Công ty Nhật Cường ở số 39 phố Lý Quốc Sư.

Đáng chú ý, với cách lập khống hồ sơ hải quan, hàng chục ngàn chiếc điện thoại đã được đường dây buôn lậu của Bùi Quang Huy vận chuyển trót lọt qua sân bay Nội Bài về Việt Nam tiêu thụ.

Chỉ tính riêng một nhánh vận chuyển hàng lậu qua đường hàng không, từ tháng 1-2016 đến tháng 11-2017, Công ty Nhật Cường đã nhập lậu 322 đơn hàng, với 40.000 sản phẩm, tổng trị giá 549 tỉ đồng từ Hong Kong về Việt Nam qua sân bay Nội Bài.

Sau khi giao dịch, Bùi Quang Huy và một số nhân viên của công ty thông báo cho Nguyễn Bảo Ngọc, giám đốc tài chính Nhật Cường, về thông tin liên quan đến việc chuyển tiền cho chủ hàng như số tiền, hình thức thanh toán là tiền mặt hoặc chuyển khoản, số tài khoản nhận tiền… Từ đó bị can Ngọc cân đối nguồn tiền và giao cho cấp dưới chi tiền cho các đối tượng là người của nhà cung cấp trực tiếp đến công ty nhận tiền

Tiệm vàng ‘to’ như ngân hàng!

Từ trước, hằng ngày người dân VN vẫn quen thuộc với những tiệm vàng ‘to’ như ngân hàng. Mua, bán ngoại tệ: ra tiệm vàng. Cần vay ít tiền: ra tiệm vàng.

Theo quy định hiện nay chỉ có ngân hàng mới có có thể thực hiện các giao dịch ngoại tệ – Ảnh: NGỌC PHƯỢNG

Mới đây nhất, khi điều tra vụ án Nhật Cường buôn lậu và rửa tiền cho thấy hai tiệm vàng ở Hà Nội cũng chẳng chịu thua kém ngân hàng, khi chuyển hàng ngàn tỉ đồng trả cho chủ hàng ở nước ngoài.

Trên nguyên tắc, ngoại tệ phải được Ngân hàng quản lý, bởi không chỉ cần mạng lưới rộng khắp, mà còn bảo mật, chống rửa tiền… và ngày nay vẫn chủ yếu do ngân hàng đảm nhận.

Thế nhưng các tiệm vàng đã «nở nồi», tự thực hiện nhiều chức năng của ngân hàng – từ kinh doanh vàng, mua bán ngoại tệ, cầm cố cho vay tiền đến thanh toán trong và ngoài nước. 

Nhưng sự “nở nồi” này cũng để lại hậu quả nghiêm trọng, đặc biệt tạo ra những cơn sốt giá vàng, giá đôla mà hàng chục năm trước, và gần đây là chuyển ngân lậu ra nước ngoài, góp phần giúp rửa tiền.

Người dân được khuyến cáo có thể mua bán ngoại tệ theo quy định từ ngân hàng. Pháp luật cũng đưa tiệm vàng trở về đúng vai trò của nó là mua bán nữ trang. Tiệm vàng nào làm tốt, có thể thu đổi ngoại tệ với sự ủy quyền của ngân hàng thương mại. 

Ngay mua bán vàng miếng (như SJC, PNJ…) cũng bị hạn chế, nếu không có phép, vì vàng miếng cũng là ngoại hối. Nhiều tiệm vàng không còn niêm yết giá mua bán vàng miếng như trước. 

Với dịch vụ thanh toán, lại càng không được phép. Ấy thế mà trên thực tế nhiều tiệm vàng vẫn âm thầm chuyển ngân lậu, tức chuyển tiền xuyên biên giới. Một số tiệm vàng nhận chuyển những món tiền cho người Việt ở nước ngoài – một “dịch vụ” dù là chui, lậu nhưng ai cũng biết, đến những khoản chuyển tiền ngàn tỉ như trong vụ Nhật Cường.

Tiệm vàng không thể to như ngân hàng, càng không thể thực hiện chức năng như một ngân hàng, trong đó có thanh toán. Vậy tại sao tiệm vàng vẫn “to” như ngân hàng? 

Chắc chắn tiệm vàng, dù bất kể quy mô thế nào, cũng không thể có được hệ thống thanh toán, chuyển tiền lớp lang, an toàn, chuyên nghiệp như ngân hàng. Nếu không lách luật, tiếp tay hay qua mặt ngân hàng, để thanh toán, tiệm vàng chỉ có cách duy nhất chở tiền mặt đi. 

Nhưng điều này là không tưởng nếu đó là thanh toán cho nước ngoài. Vì vậy, để loại bỏ tình trạng chuyển ngân lậu, phải tìm cho ra mối liên kết “ma quỷ” giữa tiệm vàng và ngân hàng, hoặc kẽ hở của quy định về thanh toán. Nếu không sẽ còn nhiều hệ lụy, trước hết là thất thoát, sau là tiếp tay cho rửa tiền bẩn từ tham nhũng, buôn lậu.

Bởi vì trong thực tế, mua bán ngoại tệ tại ngân hàng, tuy luật nói rằng cho phép mua bán ngoại tệ tại ngân hàng, nhưng thực tế không thể, hoặc rất khó (phải có quen biết với ngân hàng) để mua được ngoại tệ như EUR….

Cách “con voi” chui qua “lỗ kim”

Trước đại án Nhật Cường và vụ án 30.000 tỉ, Tổng cục Hải quan cũng từng có văn bản gửi cục hải quan các tỉnh, thành phố cảnh báo về hiện tượng chuyển ngoại tệ ra nước ngoài bằng cách khai báo nhập khẩu khống.

Cụ thể, tháng 12-2017, Hải quan TP khám xét 2 lô hàng nhập khẩu qua cảng Cát Lái, phát hiện hai công ty nhập khẩu 1.800 máy tính cũ nhưng khai khống phần mềm trị giá gần 3,7 triệu USD. Các doanh nghiệp khai khống nhập khẩu hàng có trị giá lớn nhằm chuyển ngoại tệ bất hợp pháp ra nước ngoài.

Chuyên gia tài chính – ngân hàng Nguyễn Trí Hiếu cho rằng mặc dù Việt Nam đã có Pháp lệnh quản lý ngoại hối, các đối tượng lợi dụng nhiều lỗ hổng để chuyển tiền ra nước ngoài với cung cách ngày càng tinh vi.

Người dân khi xuất nhập cảnh nếu mang theo ngoại tệ có trị giá trên 5.000 USD phải khai báo Hải quan – Ảnh: QUANG ĐỊNH

Theo ông Hiếu, kể cả các tiệm vàng khi làm trung gian cũng lợi dụng những phương thức hợp pháp và bất hợp pháp để chuyển tiền ra nước ngoài. Khi muốn chuyển tiền ra nước ngoài, phải có giấy phép của Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính qua thương vụ hợp pháp, nhưng rất khó kiểm soát 100% các thương vụ này. Và những kẻ phạm pháp có thể dùng “trăm phương ngàn kế” để chuyển tiền.

Nghiêm trọng nhất là những kẻ muốn chuyển tiền còn dùng cách mở hóa đơn thương mại xuất nhập khẩu (CI) với trị giá lớn. Cụ thể một người mở CI cho người ở Mỹ với giá trị lớn. Bên xuất khẩu chuyển hàng, gửi tất cả chứng từ qua ngân hàng ở Mỹ về ngân hàng ở Việt Nam, và ngân hàng này thanh toán số tiền đó sang tài khoản xuất khẩu ở bên Mỹ.

“Nếu họ lừa đảo, CI trị giá 100.000 USD chẳng hạn nhưng bị đẩy lên 1 triệu USD thì ngân hàng cứ thế làm. Ngân hàng cũng khó kiểm soát được trong khi mục đích là nhằm chuyển tiền” – ông Hiếu phân tích.

Chủ tiệm vàng: Phí chuyển tiền ra nước ngoài 1,2%

Dù không được cấp phép làm dịch vụ chuyển tiền, nhưng theo tiết lộ của những người trong giới kinh doanh vàng, vẫn có đường dây «chuyển ngầm» mà chỉ nội bộ trong giới biết với nhau, và chỉ tiệm vàng lớn mới có thể chuyển tiền ra nước ngoài.

Ông T., chủ một tiệm vàng tại TPHCM, cho biết với khoản tiền chuyển ra nước ngoài trong vụ án Công ty Nhật Cường tương đương gần 108 triệu USD.

Trước đây, để chuyển tiền ra nước ngoài, có thể phân ra thành nhiều món, và thông qua ngân hàng có thể chuyển khá nhanh, vì mỗi lần chuyển được từ 100.000 – 300.000 USD.

“Tuy nhiên, gần đây các ngân hàng tại Việt Nam đã siết chặt quy định, do vậy phải tách nhỏ khoản tiền, còn khoảng 20.000 USD/lần chuyển. Nếu chuyển số tiền lớn như trên thì phải chuyển làm nhiều lần, đến nhiều tài khoản khác nhau và phải thực hiện trong nhiều tuần liền” – ông T. tiết lộ.

Về mức phí chuyển tiền dạng này, theo ông T., phổ biến hiện dao động từ 0,8-1,2%, tùy chuyển nhanh hay chậm. Như vậy nếu chuyển 100.000 USD thì mất từ 800 – 1.200 USD. Thời gian chuyển tiền cũng khá nhanh, thường chỉ trong vòng 24 giờ.

“Việc chuyển số lượng lớn tiền ra nước ngoài phải có mối quan hệ, có đường dây chứ một mình tiệm vàng khó thực hiện” – ông T. nói thêm.

Tiệm vàng không được chuyển tiền ra nước ngoài

Theo quy định hiện nay, các tiệm vàng chỉ được phép mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ.

Và nếu sản xuất vàng trang sức mỹ nghệ và mua bán vàng miếng, tiệm vàng phải có giấy phép do Ngân hàng Nhà nước cấp. Tiệm vàng không được chuyển tiền ra nước ngoài.

Trường hợp tiệm vàng làm dịch vụ thu đổi ngoại tệ thì phải ký hợp đồng làm đại lý thu đổi với ngân hàng thương mại, và phải được Ngân hàng Nhà nước cấp giấy chứng nhận làm đại lý thu đổi ngoại tệ cho tổ chức tín dụng. Lưu ý rằng với giấy phép này, các tiệm vàng chỉ được thu đổi ngoại tệ chứ không được bán ngoại tệ cho khách hàng, trừ tổ chức tín dụng mà mình làm đại lý.

Về chuyển tiền, các tiệm vàng không được chuyển tiền ra nước ngoài. Chỉ ngân hàng mới có thể thực hiện các giao dịch chuyển ngoại tệ xuyên biên giới với mục đích thanh toán xuất nhập khẩu, du học, đầu tư, định cư, chữa bệnh… với điều kiện bên chuyển tiền phải có đầy đủ hóa đơn chứng từ chứng minh.

Thế nhưng trở lại với vụ chuyển tiền của Nhật Cường, một số vấn đề đặt ra như: Hai tiệm vàng trên có được cấp phép thu đổi ngoại tệ không? Phương thức mà hai tiệm vàng chuyển tiền cho Nhật Cường là bằng cách nào, tiền mặt hay chuyển khoản? Tiền đồng hay ngoại tệ? Chuyển cho đối tác trong nước hay nước ngoài. Nếu tiệm vàng chuyển tiền trong nước thì qua trung gian nào?

Với số tiền chuyển lên tới hàng ngàn tỉ đồng, hai tiệm vàng không thể không có chứng từ!

“Hậu quả hành vi “buôn lậu”, “rửa tiền” của Công ty Nhật Cường gây thất thoát rất lớn tiền thuế của nhà nước. Đồng thời, công ty này còn khiến cạnh tranh không lành mạnh cho môi trường kinh doanh, thiệt hại cho các doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Quy định việc người dân mang tiền ra nước ngoài

Theo quy định hiện nay, người Việt Nam và người nước ngoài khi xuất nhập cảnh nếu mang theo ngoại tệ có trị giá trên 5.000 USD hay ngoại tệ khác tương đương hoặc mang trên 15 triệu đồng và từ 300g vàng trở lên thì phải khai báo hải quan.

Công dân Việt Nam được mua, chuyển, mang ngoại tệ ra nước ngoài theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho các mục đích: học tập, chữa bệnh ở nước ngoài; đi công tác, du lịch, thăm viếng ở nước ngoài; trả các loại phí, lệ phí cho nước ngoài; trợ cấp cho thân nhân đang ở nước ngoài; chuyển tiền thừa kế cho người hưởng thừa kế ở nước ngoài; chuyển tiền trong trường hợp định cư ở nước ngoài; chuyển tiền một chiều cho các nhu cầu hợp pháp khác.

San Hà (tổng hợp)

Tin tức khác...