COP26 đạt thỏa thuận giảm sử dụng than

Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên Hiệp Quốc về biến đổi khí hậu (COP26) bế mạc tại Glasgow (Anh) vào hôm 13/11 với một thỏa thuận khí hậu mới mang tên Thỏa thuận Glasgow, đưa ra những hứa hẹn mới.

“Vẫn còn vô vàn thứ phải làm trong những năm tới, nhưng thỏa thuận hôm nay là một bước tiến lớn và quan trọng. Chúng ta lần đầu tiên có một thỏa thuận quốc tế về việc giảm sử dụng than và một lộ trình hạn chế ấm lên toàn cầu ở mức 1,5oC” – Hãng tin Reuters dẫn lời Thủ tướng Anh Boris Johnson nói.

Trước khi diễn ra, COP26 đã được kỳ vọng là “hy vọng tốt nhất và cuối cùng” để cứu hành tinh. Theo các chính trị gia và một số nhà hoạt động, kết quả đạt được bất chấp nhiều bất đồng cho thấy sự đồng thuận của tất cả các nước và gửi đi thông điệp mạnh mẽ về việc cần phải đẩy mạnh hành động.

Tại hội nghị, 197 quốc gia khẳng định ưu tiên hàng đầu là hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu ở ngưỡng 1,5 độ C so với mức thời kỳ tiền công nghiệp – mục tiêu đã được đề ra trong Thỏa thuận Paris 2015 về chống biến đổi khí hậu. Vượt qua ngưỡng này, theo cảnh báo của các nhà khoa học, sẽ gây ra nguy cơ về các đợt nóng chết người, những cơn bão hung tợn, khô hạn và phá vỡ hệ sinh thái. Nhiệt độ Trái đất hiện đã tăng thêm 1,1 độ C.

Đây cũng là lần đầu tiên một thỏa thuận COP chỉ đích danh nhiên liệu hóa thạch là nguyên nhân chính làm tăng nhiệt độ Trái đất. Tranh cãi gay gắt nhất trong những giờ cuối của hội nghị là việc Ấn Độ, với sự ủng hộ của Trung Quốc và các nước đang phát triển phụ thuộc vào than, phản đối “xóa bỏ” sử dụng than, sau đó đã được điều chỉnh thành “giảm dần”.

Thỏa thuận đã vạch ra được các bước cụ thể, từ việc cắt giảm một nửa lượng khí thải carbon vào năm 2030, giảm thải khí methane và lập ra bộ quy định mới buộc các nước có trách nhiệm hơn dù vẫn không có hình phạt nào nếu các nước không tuân thủ.

Tài chính cũng là một trong những vấn đề nổi cộm của COP26, và gây tranh cãi nhất là việc các nước nghèo đòi các nước giàu sẽ “bồi thường” những tổn thất do các hiện tượng thời tiết cực đoan, hỗ trợ các nước ứng phó với những tác động nghiêm trọng của biến đổi khí hậu. Nhiều nước như Ấn Độ, Indonesia tuyên bố họ sẵn sàng hạn chế sử dụng than nếu được hỗ trợ tài chính.

Một trong những điểm đột phá của Thỏa thuận Glasgow so với Thỏa thuận Paris 2015 là thỏa thuận lần này cho phép các nước mua tín chỉ carbon từ các nước khác, mở ra tiềm năng tạo ra nguồn quỹ hàng ngàn tỉ đô để bảo vệ rừng, phát triển năng lượng sạch và các dự án chống biến đổi khí hậu.