Báo cáo nhân quyền của Mỹ: Dân Việt Nam không thể thay đổi chính phủ bằng bầu cử tự do

Báo cáo nhân quyền của Mỹ mới được công bố cho biết người dân Việt Nam không có tự do để bầu chọn ra chính phủ mà họ mong muốn cũng như bị hạn chế tham gia chính trị, trong số nhiều vấn đề nhân quyền nghiêm trọng khác – từ việc “sát hại phi pháp bởi chính phủ” cho đến thiếu tự do ngôn luận và hội họp

Phúc trình của Bộ Ngoại giao Mỹ được Ngoại trưởng Antony Blinken công bố hôm 30/3 về tình hình nhân quyền của gần 200 nước trên thế giới, là những quốc gia đang nhận viện trợ của Mỹ và là thành viên của Liên Hợp Quốc. Bộ Ngoại giao Mỹ hàng năm báo cáo về tình hình nhân quyền ở các nước này lên Quốc hội Hoa Kỳ theo quy định của Đạo luật Hỗ trợ Nước ngoài 1961 và Đạo luật Thương mại 1974.

Trong báo cáo chi tiết dài 50 trang về Việt Nam, quốc gia đã nhận hàng trăm triệu đô la viện trợ từ Hoa Kỳ, Bộ Ngoại giao Mỹ nhận định rằng Việt Nam là nước độc tài dưới sự cai trị duy nhất của Đảng Cộng sản và có nhiều vấn đề nhân quyền “đáng lưu ý.”

Báo cáo dành riêng một phần nói về mức độ tự do tham gia quá trình chính trị ở Việt Nam. Theo nhận định của BNG Mỹ, người dân Việt Nam “không có khả năng thay đổi chính phủ một cách ôn hoà thông qua các cuộc bầu cử tự do và công bằng” trong đó đảm bảo quyền tự do ngôn luận và ý chí của người dân.

Mặc dù luật pháp cho người dân khả năng bầu trực tiếp đại diện của họ tại Quốc hội, hội đồng nhân dân và các cơ quan nhà nước khác, nhưng các quy định của hiến pháp và pháp luật đã “thiết lập sự độc quyền về quyền lực chính trị cho Đảng Cộng sản (ĐCS) Việt Nam và Đảng giám sát tất cả các cuộc bầu cử,” theo báo cáo của BNG Mỹ.

Tuy nhiên, Đại hội Đảng lần thứ 13 mới kết thúc hôm 1/2 vừa qua, trong đó ông Nguyễn Phú Trọng được bầu chọn làm tổng bí thư nhiệm kỳ thứ 3 liên tiếp dù quá giới hạn tuổi và quá 2 nhiệm kỳ cho phép, được truyền thông chính thống ca ngợi là đã “thể hiện ý Đảng lòng dân.”

Tiến sĩ Nguyễn Quang A, một nhà hoạt động dân chủ và từng tham gia ứng cử Đại biểu Quốc hội, cho rằng nhận định trong báo cáo của BNG Mỹ là “chính xác.”

“Nhận định này đã có từ nhiều chục năm nay (qua) cách nói là ‘Đảng cử dân bầu’ – tức là về hình thức có cuộc bầu cử nhưng mà chỉ bầu những người do Đảng đã chọn ra mà thôi,” TS Quang A nói. “Thực sự là không có bầu cử tự do, công bằng và minh bạch.”

Trong số các vấn đề nhân quyền “đáng lưu ý” khác của Việt Nam được đề cập trong báo cáo của BNG Mỹ, vụ án Đồng Tâm, vụ tranh chấp đất đai giữa chính quyền và người dân với đỉnh điểm là cuộc đột kích đẫm máu của công an Hà Nội đầu năm ngoái khiến 4 người tử vong và dẫn đến 2 án tù chung thân trong số 29 người dân làng bị đưa ra xét xử trước vành móng ngựa, được nhắc đến nhiều khi liên quan đến những quan ngại, từ xét xử cho đến tự do ngôn luận. Đây là một ví dụ mà báo cáo của BNG Mỹ đưa ra để chứng minh cho nhận định về “sự sát hại phi pháp và bừa bãi bởi chính phủ” Việt Nam, trong vụ án mà thủ lĩnh tinh thần của làng Đồng Tâm, ông Lê Đình Kình bị công an bắn chết và vụ việc bị Mỹ và các chính phủ phương Tây cùng các tổ chức nhân quyền quốc tế chỉ trích.

Cũng trong bản báo cáo này, BNG Mỹ xác nhận lại nhận định của Uỷ ban Chống Tra tấn và Uỷ ban Nhân quyền LHQ về tình trạng bao che ở mức độ nghiêm trọng trong nội bộ lực lượng công an, an ninh Việt Nam.

Tin tức khác...