Ai ve vãn cử tri da màu và Hispanic?

Nguyễn Thơ Sinh

 

Mùa phiếu năm nay tại Mỹ có thể nóiđang đi vào giai đoạn nước rút. Gay cấn và đầy những tình tiết bất ngờ. Và bất ngờ lớn nhất nằm ở chỗ người ta cứ nghĩ chiến dịch vận động của Donald Trump đã đi vào giai đoạn suy thoái. Nếu thế thì mùa phiếu năm nay đã trở thành tẻ nhạt. Nhưng không. Tình hình hiện tại cho thấy Cựu ngoại trưởng Hillary Clinton có muốn nuốt chửng Donald Trump cũng không nuốt dễ. Ít nhất qua những thăm dò dư luận, lên lên, xuống xuống, lúc thì Hillary dẫn trước, lúc thì Donald Trump dẫn trước, thiên hạ chẳng biết đâu mà lần cho kịp. Xem ra kỳ này Cựu ngoại trưởng Hillary Clinton còn hàng núi việc phải làm nếu như bà không muốn chìa khóa Bạch ốc vuột khỏi tay mình.

Phải chăng vụ emailgate không thể ngã ngũ(mà cứ bị vạch bới mãi) nên uy tín của bà bị đe dọa? Đã thế danh sách những nhà tài phiệt có lý lịch đen liên tục xuất hiện trong tài khoản quỹ hoạt động (Clinton Foundation) do vợ chồng bà thành lập năm 1997. Vì thế hình ảnh của bà Hillary Clinton lên xuống dập dềnh, lúc thế nọ, lúc thế kia. Điều này cho thấy thế lực của những kẻ chống đối bà không nhỏ. Họ bí mật. Không xuất đầu lộ diện. Bàn tay sắt bọc nhungcủa họ ẩn nấp khắp nơi. Chúng được điều khiển từ xa. Nên những “bê bối đã xảy ra trong quá khứ” của bà không chịu biến mất. Ngược lại, chúng bám theo bà dai như đỉa, chẳng khác nào những cơn ám ảnh khiến bà mất ăn, mất ngủ trong suốt khoảng thời gian qua.

Trong khi đó ứng cử viên Donald Trump vẫn không ngừng các hoạt động tranh thủ lòng dân. Lợi thế của ông là một chính khách còn non tay nghề nên ít tì vết. Nhưng ông đã áp dụng các chiến thuật trong bí kíp thương trường của mình một cách lão luyện, có thể luồn lách thâm nhập vào những ngõ ngách tâm lý của cử tri Mỹ tại những địa hạt khác nhau. Ai cũng rõ ông có thể thay đổi thái độ lập trường và sử dụng ngôn ngữ rất linh hoạt trong việc che đậy những kế hoạch hành động của bản thân. Giống như da một con kỳ nhông, ông có thể thay đổi màu sắc một cách dễ dàng, hòa lẫn vào môi trường thiên nhiên chung quanh (như một khả năng ngụy trang biến hóa)tài tình để thu phục nhân tâm dân chúng.

Lần này thiên hạ có dịp nhìn thấy Donald Trump ve vãn cử tri da màu. Hiện tượng này được coi là không bình thường. Bởi lẽ thông thường các cử tri Đảng Cộng hòa không tỏ ra hứng thú lắm đối với các cử tri da màu. Không nói các bạn cũng đã hiểu. Đảng Cộng hòa là đảng của người giàu có. Những bộ luật bầu cử đưa ra yêu cầu người đi bầu phải có thẻ căn cước có ảnh (photo identification) là cách ngăn cản người nghèo đi bỏ phiếu, trong đó đại đa số người nghèo là người da màu. Tại sao? Vì Đảng Cộng hòa không muốn họ tham gia bầu cử.

Nhưng tình thế của một vài mùa phiếu gần đây đã thay đổi. Người da màu đã có những tham gia bầu cử càng ngày càng hăng hái tích cực hơn. Nhất là mùa phiếu năm 2008 khi Tổng thống da màu đầu tiên của Mỹ đắc cử. Sân chơi bầu cử tại Hoa Kỳ từ đó đã đổi thay. Người da màu cảm thấy họ nên bầu cửcho người đại diện quyền lợi của họ nhiều hơn. Đến nỗi nhiều người am tường đã nói: Không có phiếu của cử tri da màu chưa chắc gì Barrack Obama đã đắc cử năm 2008.

Qua hai nhiệm kỳ của Tổng thống Mỹ Obama, vấn đề được đặt ra: (a) Liệu Đảng Dân chủ có thực sự đứng về phía người da màu ở Mỹ? Và (b) Tổng thống Mỹ là người da màu, vậy đời sống của người da màu có bớt khổ hơn trước hay không? Câu trả lời đã có. Bạn không cần phải vắt óc nhiều. Mọi cái vẫn bình thường như cũ. Đến nỗi có người cho rằng Tổng thống Mỹ da màu nhưng não và tim của ông đã “biến thành da trắng”, không còn giữ lại những bản sắc đặc trưng của người da màu nữa.

Thực tế không phải Đảng Dân chủ qua cầu rút ván. Họ đã có những cố gắng trong việc xóa bỏchênh lệch giàu nghèo nhưng không thể, vì bị Đảng Cộng hòa nắm quyền tại lưỡng viện tại Quốc hội ngăn cản. Vì thế mọi cố gắng của họ vẫn chỉ dừng lại ở mức làm-cho-có. Vì thế sự khác biệt ở đây: giữa “làm-cho-có” và “chẳng-làm-gì-cả”hóa ra lại giống nhau. Tương tự, nỗ lực của Tổng thống Obama vì bị kỳ-đà-cản-mũi nên chẳng thấm tháp gì, rất muối bỏ bể. Trong khi đó các nan đề xã hội ở Mỹ là chuyện tày đình; kiểu: Mưa bảy năm không lụt, nắng bảy năm không hạn. Chênh lệch giàu nghèo và đối xử phân biệt là căn bệnh mãn tính của Mỹ. Uống thuốc là chỉ để các triệu chứng đừng hành hạ khổ chủ lúc hiện tại, còn nói đến chuyện chữa dứt căn bệnh là điều… gần như không thể.

Trở lại chuyện cử tri da màu lần này lại được người ta ve vãn; có chút gì đó hơi khác lạ khi thương gia Donald Trump kêu gọi người da màu hãy bỏ phiếu cho ông. Trước tiên, xưa nay điều này Đảng Cộng hòa không thấy ai làm. Nhưng gẫm kỹ lại, Donald Trump khoác áo Đảng Cộng hòa nhưng cuốn kinh cầm trên tay ông; lật ra đâu phải là cuốn kinh của Đảng Cộng hòa. Nên chuyện ông ve vãn cử tri da màu chẳng có gì là lạ lùng cả. Vả lại ông là thương gia. Mà đã là thương gia thì cứ có lợi là có thể thương lượng.

Hơn nữa lằn ranh phân cách giữa hai đảng bây giờ không còn khác biệt gắt gao như xưa nữa. Người nói mình là Đảng Cộng hòa vẫn có thể bỏ phiếu cho ứng cử viên Đảng Dân chủ. Vì thế khi Donald Trump kêu gọi người da màu hãy bỏ phiếu cho ông xem ra chẳng có gì là ngược đời, là trái mùa.Ngược lại, qua lần ve vãn này, người ta thấy rõ hơn về con người thật của Donald Trump, khi cần, chuyện gì đối với ông cũng sẽ khả thi.

Hơn nữa dân Mỹ hiện nay quan tâm đến nhiều đề tài khác nhau. Khác với trước đây, chỉ có những đề tài quan trọng như quốc phòng, đối ngoại, thuế khóa, kinh tế… mới được cử tri quan tâm đến tại mỗi mùa phiếu. Nay có thêm phá thai, người chuyển giới, súng ống, ISIS, di trú, giáo dục, Obamacare, lợi ích của cựu chiến binh, nợ sinh viên vay thời đại học… Vì thế để thắng cử, hai ứng cử viên phải tận lực tranh thủ từng lá phiếu của các nhóm lợi ích khác nhau.Việc Donald Trump ve vãn cử tri da màu lần này cho thấyông không thể lặp lại bài học cũ của những ứng cử viên Đảng Cộng hòa của hai mùa phiếu trước đó.

Tại một cử tọa da trắng khá đông tại Ohio, ứng cử viên tổng thống Donald Trump đã lên tiếng kêu gọi hai sắc dân thiểu số: Ngườida màu vàdân gốc Hispanic hãy bỏ phiếu cho ông. Thế nhưng cử tọa da trắng tại đây không hề cảm thấy xa lạ. Họ vỗ tay. Họ hô hào khích lệ ông rất nhiệt tình. Rõ ràng chuyện kỳ thị ở đây gần như không hề có. (Có vẻ như) các ủng hộ viên của Donald Trump sẽ reo hò trước bất cứ lời nói nào ông tuyên bố. Vì vậy khi Donald Trump kêu gọi dân da màu và dân gốc Hispanic hãy bầu phiếu cho ông (thì) cử tọa da trắngđã vỗ tay cổ võ rất nhiệt tình; như thể họ cũng là dân da màu, cũng là dân gốc Hispanic vậy.

Nguyên văn lời ông kêu gọi: What do you have to lose? Ý của ông: Sau nhiều năm các vị bầu cử cho Đảng Dân chủcác vị đã được gì nào? Mọi cái vẫn y như cũ. Vẫn nghèo. Tệ nạn xã hội tăng. Súng đạn. Tội phạm. Nơi quý vị sống bây giờ còn nguy hiểm hơn những nơi đang xảy chiến tranh như Trung Đông hay Châu Phi. Hãy bầu cử cho tôi đi. Bảo đảm các vị sẽ không thất vọng. Chí ít, khi bầu cho tôi các vị chẳng có gì để mất. Nước Mỹ đã bị đẩy lùi đến đáy bùn đen rồi. Một khi đời sống của quý vị đã tồi tệ như thế, không còn gì có thể thể tồi tệ hơn được nữa.

Câu hỏi ông nhấn mạnh: What do you have to lose?với dân Mỹ đen lần đầu tại North Carolina. Sau đó ông nhắc lại tại Michigan. Rồi đến Virginia ông lại hỏi tiếp câu ấy. Nhưng khi đến trò chuyện với một cử tọa da trắng tại Ohio ông mới giới thiệu thêm nhóm dân gốc Hispanic.

Bằng một đoạn văn nảylửa, ông nhấn mạnh sẽ thay đổi những trì trệ tăm tối hiện nay. Nguyên văn ông nói: Our government has totally failed our African American friends, our Hispanic friends and the people of our country. Period. The Democrats have failed completely in the inner cities. For those hurting the most who have been failed and failed by their politician – year after year, failure after failure, worse numbers after worse numbers. Poverty. Rejection. Horrible education. No housing, no homes, no ownership. Crime at levels that nobody has seen. You can go to war zones in countries that we are fighting and it’s safer than living in some of our inner cities that are run by the Democrats. And I ask you this, I ask you this – crime, all of the problems – to the African Americans, who I employ so many, so many people, to the Hispanics, tremendous people: What the hell do you have to lose? Give me a chance. I’ll straighten it out. I’ll straighten it out. What do you have to lose?

Khi phân tích, ta thấy ông khẳng định chính quyền do Đảng Dân chủ điều hành đã thất bại trong việc đem lại đời sống tốt đẹp cho cộng đồng da đen và cộng đồng gốc Hispanic. Ông gọi hai cộng đồng này là bạn. Ông kết án chính phủ hiện tại đã thất bại không chỉ một năm mà nhiều năm. Qua đó chính phủ không chỉ thất bại trong việc điều hành một vài lĩnh vực mà là rất nhiều lĩnh vực. Từ nhà ở, giáo dục, việc làm, tỷ lệ dân nghèo có thể mua nhà, an ninh đường phố, bắn nhau như chiến trường. Nếu dân da màu và dân gốc Hispanic muốn thay đổi những tệ nạn này, hãy bầu cho ông. Hãy cho ông một cơ hội. Ông sẽ sửa đổi tất cả.What the hell do you have to lose? Give me a chance. I’ll straighten it out. I’ll straighten it out. What do you have to lose?Ngoài ra ông còn lên án Đảng Dân chủ là loại người qua cầu rút ván, vắt chanh bỏ vỏ. Cụ thể ông đã thẳng thắn tố cáo Đảng Dân chủ là phường vô ơn: They don’t care about you. They just like you once every four years – get your vote and then they say: ‘Bye, bye!

Phản ứng lại trước những lời lẽ bôi nhọ rất nặng ký ấy, Cựu ngoại trưởng Hillary Clinton tuyên bố Donald Trump thốt ra những lời này do người khác đặt vào miệng ông. Bà khẳng định ông chỉ biết hứa suông. Ông sẽ chẳng làm gì được cả. Hậu quả là nước Mỹ sẽ trở nên tồi bại hơn, xấu hơn, suy yếu hơn nếu như một kẻ không đáng tin cậy như ông đắc cử dọn vào Toà Bạch Ốc.

Sau hành động ve vãn của ứng cử viên Donald Trump, điều gì đã xảy ra? Tại một số bảng thăm dò Donald Trump bỗng nhiên thắng thế. Dẫu vẫn biết những con số tại nhiều bảng thăm dò (đối với nhiều người) chẳng mấy đáng tin cậy gì. Chỉ cần chút ít kinh nghiệm và một ít thời gian giải mã, chúng ta thấy ngay các con số ấy chỉ mang tính tượng trưng, chứ không có nhiều ý nghĩa thực dụng rõ rệt. Đến nỗi có người nói: Chẳng lẽ không cần đến các bảng thăm dò; như thế thì tệ quá. Nhưng có bảng thăm dò thì lại thấy chúng dễ bị lạm dụng, dễ bị lũng đoạn, chẳng biết có nên tin cậy chúng hay không?

Thực chất nhiều bảng thăm dò đã bị giật dây. Bởi ai là người đứng ra thăm dò? Thăm dò chuyện gì? Ai được chọn để thăm dò? Thăm dò ở đâu? Thời điểm thăm dò có xảy ra trùng hợp ngẫu nhiên với một sự kiện nào đó? Đây là những câu hỏi khiến cho độ tin cậy của một bảng thăm dò có chuẩn xác hay không (?)

Donald Trump đã quyết định lấy lòng cử tri da đen và cử tri Hispanic. Ông ta ve vãn họ. Hăm dọa bằng những hậu quả nếu họ bỏ phiếu cho Hillary Clinton và hứa hẹn bằng những viễn cảnh tươi đẹp nếu họ bỏ phiếu cho ông. Chẳng biết dân da đen có tin lời ông. Chỉ biết nhiều điều ông nói gẫm ra rất có lý. Nếu thế, dân da đen sẽ lưỡng lự. Họ sẽ suy nghĩ và quyết định xem có nên thực hiện chủ-nghĩa-xét-lại với những lá phiếu của mình. Như vậy mùa phiếu năm nay sẽ trở nên gay cấn hơn rất nhiều.

Nếu như thế, Cựu ngoại trưởng Hillary Clinton sẽ phải làm thêm nhiều homework hơn nữa để có thể tranh thủ được tình cảm của người da màu và dân gốc Hispanic trong mùa phiếu năm nay; điều mà trước nay bà vẫn coi như “của để dành”, như phần thắng đã nắm-chắc-trong-tay.

 

Nguyễn Thơ Sinh

Tin tức khác...