Xe đạp thời Covid

Kể từ khi đại dịch Covid-19 bắt đầu hoành hành tại các quốc gia tây phương, nhiều mặt hàng nhu yếu đã trở nên khan hiếm: thịt, giấy vệ sinh, thuốc rửa tay. Nay người ta thấy trong danh sách các mặt hàng khan hiếm có thêm một món nữa, mặc dù không thuộc loại thiết yếu: xe đạp. Và nhiều cửa hàng bán lẻ than trời vì xe đạp trong thời gian qua bán chạy như tôm tươi và họ không có đủ hàng trong kho để bán cho khách.

Một phần lý do của sự khan hiếm xe đạp là vì cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc, là quốc gia sản xuất xe đạp nhiều nhất trên thế giới. Nhưng đại dịch cũng là một yếu tố khác nữa. Trong khi thời tiết tại khu vực bắc bán cầu ấm dần lên, và biện pháp đóng cửa tại nhiều quốc gia bắt đầu được cho nới lỏng, người dân sau nhiều tuần lễ bị bó buộc phải ở trong nhà thì nay có cơ hội muốn được ra ngoài hít thở chút không khí tự do và hoạt động thể dục. Và với lượng xe máy trên đường hầu như vắng bóng, nhiều người có sẵn xe đạp liền đem ra đường chạy, rồi nhiều người khác thấy vậy cũng bắt chước và không mấy chốc phong trào đi xe đạp lan ra nhiều nơi, đặc biệt là tại nhiều khu vực trung tâm thành phố nơi có đông người sống.

Sự gia tăng trong việc sử dụng xe đạp làm phương tiện di chuyển có thể là một thay đổi sẽ còn ở lại sau khi đại dịch qua đi. Nhiều thành phố đang lên kế hoạch sửa lại đường xá để thích nghi và tạo điều kiện an toàn hơn cho người đi xe đạp, đặc biệt là nếu những người đi làm trong tương lai tỏ ra ngần ngại khi phải chen lấn với nhiều người lạ khác khi lên xe buýt và xe lửa. Trong khi ngày càng có nhiều người sử dụng xe đạp làm phương tiện di chuyển, nhiều người cũng không muốn quay lại với những phương tiện di chuyển trước kia, đặc biệt là nay lại có thêm loại xe đạp điện giúp cho việc di chuyển bằng xe đạp lại càng dễ dàng hơn.

Theo hiệp hội giao thông thành phố toàn quốc (NACTO) cho biết trong thời gian qua có nhiều dấu hiệu về sự “bùng phát đi xe đạp” tại nhiều thành phố ở Mỹ. Một phúc trình của công ty tư vấn Eco-Counter, chuyên thu thập dữ liệu liên quan đến xe đạp, cho thấy số lượng sử dụng xe đạp đã tăng đáng kể trên khắp khu vực Bắc Mỹ so với bình thường.

Tại thành phố Philadelphia, số người đạp xe trên các tuyến đường xe đạp tăng gần gấp đôi trong Tháng 3 so với cùng thời gian năm ngoái. Tại Arlington, Virginia, số lượng người đi xe đạp cũng tăng thêm 50%.

Thời gian có nhiều người đi xe đạp nhất là vào cuối tuần, điều này cho thấy mức sử dụng xe đạp tăng chính yếu là để tập thể dục và giải trí.

Tuy nhiên, dữ liệu cũng cho thấy đạp xe trở thành một lựa chọn khác cho việc di chuyển thay vì giao thông công cộng – vẫn tuân thủ lệnh giữ khoảng cách xã hội mà lại còn có không gian thoáng đãng chứ không ngột ngạt như trong xe buýt hay xe lửa.

Đối với nhiều người, xe đạp đang trở thành biểu tượng của tự do trong thời đại dịch – nó tạo cơ hội giúp nhiều người giữ được tinh thần quân bình cũng như cho cơ thể được hoạt động trong những lúc không phải giam mình ở trong nhà. Đặc biệt tiện lợi cho những ai sống trong trung tâm thành phố, khi cần đi đâu thì chỉ việc nhảy lên xe đạp một lúc là đã tới nơi cần tới, rất nhanh lẹ và không cần phải đi tìm chỗ đậu xe vì xe đạp thì dựng ở đâu mà chẳng được.

Nếu chiều hướng này tiếp tục, nước Mỹ có thể sẽ thấy mùa hè năm nay với số lượng người sử dụng xe đạp kỷ lục – nhất là khi các biện pháp đóng cửa được nới lỏng, ngày càng có nhiều người đi làm trở lại và bắt đầu di chuyển bằng xe đạp.

Một số thành phố đã nhân cơ hội trong khi số lượng xe máy trên đường giảm đã cho đóng cửa nhiều con đường không cho xe hơi chạy trong thời gian dịch bệnh bùng phát, và nhờ vậy giúp cho người đi xe đạp được an toàn hơn.

Thành phố Oakland, California, đã cho đóng tổng cộng 74 dặm đường không cho xe hơi chạy, qua chương trình “đường chạy chậm” của họ, và thành phố New York cũng đã tuyên bố cho đóng 100 dặm, bắt đầu với 40 dặm vào Tháng 5. Các thành phố Boston, Minneapolis, Burlington, Philadelphia và San Francisco cũng đã cho đóng một số đường và Seattle nay đang lên kế hoạch đóng vĩnh viễn ít nhất 20 dặm đường trong thành phố.

Nhưng rồi sau đại dịch, khi cuộc sống trở lại bình thường và xe hơi lại xuất hiện trên đường thì việc người Mỹ chuộng đi xe đạp như hiện nay có còn tiếp tục nữa hay không là câu hỏi còn phải chờ đợi thêm một thời gian nữa mới có thể có câu trả lời.

BRA200258_local_728x90_A

Hiện tượng có đông người bắt đầu sử dụng xe đạp cho phương tiện di chuyển không chỉ xảy ra tại Mỹ mà tại nhiều quốc gia Âu châu cũng thấy tương tự và chính phủ tại đây cũng đang có những dự án tương lai lập thêm làn đường cho xe đạp.

Thành phố London dự tính số lượng xe đạp trên đường sẽ tăng gấp 10 lần. Chính phủ nước Anh thông báo dự trù sẽ chi khoảng $2.5 tỷ cho chương trình khuyến khích đi xe đạp và đi bộ, trong đó có phần trả tiền sửa xe trong trường hợp xe bị hư. Và một phần lớn trong khoản ngân sách này là dành để xây thêm làn đường dành cho xe đạp với mục đích tạo sự an toàn cho người đi xe. Tháng trước, chính phủ Tô Cách Lan cũng tuyên bố một kế hoạch tương tự để xây dựng “cơ sở hạ tầng di chuyển bằng chân” trong đó sẽ trích ra một phần cho việc đi xe đạp.

Tin này được đưa ra vào lúc số lượng xe đạp bán ra tại Anh Quốc tăng cao: một bản tin của đài BBC cho biết việc sử dụng xe đạp để đi làm tại Anh tăng 200% trong thời gian vừa qua. Số lượng xe đạp được mướn để chạy trong thành phố của công ty Halfords tăng 23%, trong khi số bán của xe đạp điện VanMoof tăng 184% trong khoảng thời gian từ đầu Tháng 2 đến cuối Tháng 4.

Thành phố Rome dự tính mở hơn 90 dặm làn đường cho xe đạp trong khi Paris đang mở khoảng 400 dặm. Thêm nữa, nước Pháp còn cho mỗi công dân của họ $55 để sửa xe khi cần.

Các thành phố ở Đức hiện cũng tạm thời cho mở rộng làn đường xe đạp rộng ra để cho phép người đi xe đạp vẫn tuân thủ quy định giữ khoảng cách xã hội. Những làn đường xe đạp mới này được mở rộng bằng cách thu hẹp làn đường xe hơi lại. Sau khi thành công với chương trình khuyến khích có thêm người đi xe đạp tại thành phố Berlin mà không gây ra nạn kẹt xe, nay nước Đức đang chuẩn bị cho thực hiện thêm tại hơn 100 thành phố khác ở Đức.

Và thậm chí ngay cả những thành phố có thói quen đi xe đạp từ bao lâu nay, như Amsterdam chẳng hạn, cũng đang có những kế hoạch mới để thích ứng với sự gia tăng hoạt động đi xe đạp. Thủ đô của Hoà Lan – nơi mà 40% sự di chuyển trong thành phố là bằng xe đạp, so với trung bình 2% tại Anh Quốc – hiện nay cho phép người đi bộ được sử dụng làn đường dành cho xe đạp, và cho phép xe đạp được chạy trên làn đường xe hơi, và xe hơi nay chỉ được chạy ở vận tốc chậm giới hạn 30 cây số một giờ.

Nhiều chủ nhân của các cơ sở buôn bán lo ngại lượng xe hơi ít hơn trên đường sẽ làm giảm kinh doanh. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới từ Đại học Portland State tại tiểu bang Oregon cho thấy kết quả ngược lại: Có thêm làn đường xe đạp trên thực tế mang lại nhiều khách hàng hơn cho đường phố, đặc biệt là các cửa hàng bán lẻ như tiệm ăn chẳng hạn. Dọc các con đường không có xe hơi tại một số thành phố ở Mỹ, số công ăn việc làm và hàng bán ra đều tăng.

Người dân thành phố có thể cũng sẽ mở rộng vòng tay chào đón xu hướng có thêm nhiều xe đạp và ít xe hơi đi vì trong mấy tháng qua họ đã được hưởng cuộc sống trong một bầu không khí trong lành hơn so với trước đây. Tại Âu châu, tình trạng ô nhiễm không khí cũng đã giảm đáng kể.

Bản hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới đề nghị cả hai hoạt động đi xe đạp và đi bộ như là phương pháp tập thể dục lý tưởng để giữ gìn sức khoẻ trong lúc chính phủ khắp nơi cho thực hiện biện pháp đóng cửa để ngăn chặn dịch bệnh lây lan.

Hiện vẫn còn nhiều việc chính phủ các nước cần phải làm, như ban hành một số luật lệ giao thông mới, để đảm bảo việc đi xe đạp là một hoạt động an toàn. Tuy nhiên, những lợi ích về kinh tế, sức khỏe và môi trường thì nay đã rõ và sẽ ngày càng tỏ ra hấp dẫn hơn không chỉ với các giới chức chính quyền mà ngay cả người dân bình thường cũng nhận ra được. Vụ đại dịch mang đến nhiều thử thách, nhưng đồng thời nó cũng mang lại một cơ hội hiếm có để mọi người thay đổi lối sống và sửa lại những sai lầm từ một thế kỷ nay khicác thành phố, đặc biệt là tại các quốc gia phương tây, vẽ dự án xây đường phố chỉ nhắm mục đích cho xe hơi chạy.

Và vì vậy có thể đây là lúc thích hợp để ta mang chiếc xe đạp cũ ra lau chùi, phủi bụi, bơm lại hai bánh và tham gia vào khối đông đảo người đạp xe trên đường.

Huy Lâm

More Stories...