Thời Báo Vietnamese Newspaper

Vui chụp hình: Khai thác Bokeh trong nhiếp ảnh

Andy Nguyễn

Nếu bạn từng nói chuyện với những tay “ghiền” chụp ảnh chân dung hoặc nghe họ nói chuyện với nhau, có lẽ bạn đã thoáng nghe qua chữ bokeh. Bokeh là gì? Bạn có cần dùng nó không? Dùng nó bằng cách nào? Chữ này phát âm như thế nào cho đúng? Đây có thể là những câu hỏi mà bạn đã tự hỏi mình ở một lúc nào đó.
Trong bài này tôi sẽ giúp bạn trả lời những câu hỏi về bokeh.

Bokeh là gì?

Thuật ngữ chuyên môn bokeh trong nhiếp ảnh ám chỉ về lượng mờ thẩm mỹ tạo nên bởi những điểm sáng không rõ nét trong hình ảnh. Nói một cách dể hiểu hơn, đó là những vòng tròn nhỏ và mờ trong ảnh của bạn.
Bokeh cho bạn cái nhìn mát mắt, cho bạn cảm giác chiều sâu, và giúp nhấn mạnh và làm khung cho chủ thể của bạn một cách tốt đẹp.

Để thấu đáo, có một số người muốn lý luận rằng đây không phải chỉ là các vòng tròn mờ, mà là sự kết hợp giữa độ mờ và những điểm phản chiếu ánh sáng.
Từ bokeh (được phát âm BÔ-CƠ hoặc BÔ-KÊ) và xuất phát từ một chữ tiếng Nhật boke (ボケ), có nghĩa ‘mờ’ hoặc ‘khói mù’.

Trong thập niên 1990, chủ bút tạp chí Photo Techniques Mike Johnston đã thêm vô mẫu tự “h” để giúp người Mỹ phát âm một cách thích đáng hơn (BÔ-KÊ) trong tiếng Anh.

Làm thế nào để tạo cái nhìn của Bokeh?

Có ba yếu tố chính để cân nhắc khi muốn tạo bokeh. Ống kính, khoảng cách, và khẩu độ, mỗi thứ đều có thể ảnh hưởng đến mức độ và phẩm chất của bokeh.

Mở rộng khẩu độ

Lỗ mở của ống kính để ánh sáng chui vào bộ phận sensor của máy ảnh, gọi là khẩu độ, điều khiển chiều sâu trường ảnh (DOF). Khi dùng khẩu độ rộng, bạn sẽ có DOF mỏng hơn.
Có một DOF mỏng sẽ tăng cơ hội để có hậu cảnh mờ đi. Tức là bạn sẽ đạt được cái nhìn bokeh nếu có nguồn ánh sáng trong hậu cảnh.

Quan sát khi khẩu độ càng tăng (số f càng nhỏ), sẽ có ảnh hưởng bokeh càng mạn

2.Tăng khoảng cách giữa chủ thể và hậu cảnh

Càng nhiều khoảng cách giữa chủ thể và hậu cảnh, thì bạn cũng sẽ có ảnh hưởng bokeh càng mạnh. Biết được điều này sẽ đỡ lắm, đặc biệt nếu bạn đã mở khẩu độ tối đa mà vẫn muốn có thêm ảnh hưởng bokeh.
Lý do thật đơn giản, với một chiều sâu trường ảnh nhỏ hơn, khi hậu cảnh càng xa, sẽ càng bị mờ đi, và làm tăng phẩm chất của bokeh.


3.Tiến đến gần chủ thể hơn
Khi bạn xích máy ảnh đến gần chủ thể hơn, ảnh hưởng bokeh sẽ tăng mạnh hơn. Đây là vì khi nhích đến gần chủ thể, bạn chụp ít hậu cảnh hơn trong khung. Điều này có nghĩa những điểm sáng mờ trong hậu cảnh sẽ được rọi lớn hơn, cho một bokeh mạnh hơn.

4.Dùng một tiêu cự dài hơn
Nếu mọi thứ khác ngang hàng nhau, một tiêu cự dài hơn sẽ cho bạn ảnh hưởng bokeh nổi bật hơn. Đó là lý do tại sao các tay thợ chụp hình đám cưới và chân dung dùng ống kính có tiêu cự dài hơn như 85mm hoặc 70-200mm.

Khi thay đổi tiêu cự zoom vô gần hơn, ảnh hưởng bokeh cũng sẽ tăng

Sự tăng thêm rõ rệt về phẩm chất bokeh là do ảnh hưởng zoom. Những độ tiêu cự lớn hơn, chụp một hậu cảnh nhỏ hơn (rọi lớn nó). Và vì vậy, cho cảm giác như thấy có nhiều ảnh hưởng bokeh hơn.

5.Dùng một ống kính với phẩm chất Bokeh tốt hơn

Không có gì vòng vo trong vấn đề này. Ống kính có phẩm chất càng tốt, bokeh cũng càng tốt luôn. Yếu tố nào làm cho bokeh tốt hoặc xấu? Nói cho đơn giản, một bokeh tốt sẽ tròn, dịu, mềm. Một bokeh xấu sẽ có cạnh bén và nhìn như hình đa giác, tạo nên sự “xao lãng” về thị giác.
Hình dáng của bokeh của bạn dựa vào bao nhiêu lá màng chắn trong cấu trúc của aperture. Số lá màng chắn càng cao thì hình dáng của aperture càng tròn.

Phẩm chất của bokeh cũng tùy theo sự thiết kế của ống kính

Khi nào nên dùng Bokeh?

Có bao giờ bạn gặp hiện tượng “dư” bokeh trong hình không? Điều này tùy theo quyền lựa chọn của mỗi cá nhân.
Điều bạn cần biết là rằng mục đích người ta dùng bokeh là để tạo nên một hậu cảnh nhìn mát mắt để nhấn mạnh và lấy khung cho chủ thể. Nó giúp mang lại cảm giác ảnh có chiều sâu. Tuy nhiên, đó không có nghĩa là cách hay nhất hoặc duy nhất, hoặc đó là mục đích duy nhất của bokeh. Một số người mê bokeh quá nhiều, đến nỗi họ tâng bốc nó lên thành đề tài chính của tấm ảnh!
Bạn sẽ thường xuyên thấy bokeh được áp dụng trong nhiếp ảnh chân dung, nhiếp ảnh sản phẩm, hoặc nhiếp ảnh tĩnh vật. Nhưng không có nghĩa bạn không thể dùng nó cho nhiếp ảnh wildlife. Nếu bạn quyết định là nó sẽ làm hình phong cảnh của bạn tuyệt vời, thì cứ thực hành!

Bokeh mang lại cảm giác chiều sâu trong khung ảnh

Khi nào không nên dùng Bokeh?
Có những trường hợp khi chúng ta chẳng có lý do nào để dùng bokeh, chẳng hạn như, nhiếp ảnh kiến trúc hoặc địa ốc khi bạn cần mọi thứ sắc nét. Cũng rất khó dùng DOF cạn trong nhiếp ảnh đường phố, nơi có lẽ bạn sẽ phải hy sinh độ nét và sẽ không lấy đủ chiều sâu cần thiết cho thể loại nhiếp ảnh này.

AN
(andyfotopro@yahoo.com

Comments are closed.

error: Content is protected !!