Thời Báo Vietnamese Newspaper

Vui Chụp hình: Câu hỏi chánh đáng

Andy Nguyễn

Đây là một câu hỏi cụ thể tôi đã nhận được từ một độc giả trong tuần vừa qua…

Chào anh Andy, cám ơn anh đã viết những bài về chụp hình trên Thời Báo, tôi đã học hỏi nhiều điều. Tôi thấy mục Vui Chụp Hình rất bổ ích. Tôi rất ủng hộ anh. Trở ngại của tôi là rằng tôi có một máy ảnh point and shoot (bỏ túi) mà không có chức năng thay đổi Aperture và Shutter Speed bằng tay. Tôi thật sự muốn có khả năng điều khiển những thông số đó để theo bài học của Anh đưa ra. Có cách nào Anh giúp tôi được không? Cám ơn anh. (Đức Trần)

Câu hỏi hay lắm anh Đức – tôi đã được hỏi về vấn đề này vài lần trong quá trình dạy kỹ thuật nhiếp ảnh căn bản cho nên anh không phải là người duy nhất xài máy bỏ túi muốn có thêm quyền điều khiển máy.

Thật ra anh có hai sự lựa chọn:

1.Nâng cấp máy ảnh

Nếu đi theo con đường nâng cấp máy ảnh, một là anh chọn loại máy DSLR, hai là loại máy point-and-shoot với nhiều nút điều chỉnh bằng tay. Có lẽ sự lựa chọn tốt nhất nếu anh muốn có sự kiểm soát hoàn toàn (không phải chỉ Aperture và Shutter Speed) là đi với một máy DSLR, tất nhiên nó sẽ cho phép anh thay nhiều ống kính khác nhau, chụp trong chế độ điều chỉnh bằng tay, và có khả năng điều khiển những thông số khác như ISO, cân bằng trắng (White Balance), phơi sáng (exposure), v.v…

Ngoài ra, anh cũng có thể tìm loại máy point and shoot (bỏ túi) hạng cao hơn, tối tân hơn. Thời buổi này, ngay cả một vài máy bỏ túi căn bản cũng được cho ra thị trường với chế độ chụp bằng tay toàn phần hoặc bán phần. Loại máy “bán phần” ít nhất cũng có hai chế độ: ưu tiên Aperture, và ưu tiên Shutter Speed.
Aperture Priority Mode (chế độ ưu tiên Aperture)
(thường mang ký hiệu “A” hoặc “Av” để chứng tỏ được dùng)
Trong mode này, người điều khiển chọn khẩu độ mà họ muốn dùng và máy ảnh sẽ quyết định chọn shutter speed nào tùy theo hoàn cảnh hiện tại.

[Hình 1]

Khi nào nên dùng Aperture Priority Mode? Nếu còn nhớ bài viết Vui Chụp Hình kỳ 7, bạn đã thấy Aperture có ảnh hưởng trực tiếp đối với Chiều Sâu Trường Ảnh (DOF). Vì vậy, nhiều người dùng Aperture Priority Mode khi họ cố gắng có chút ít quyền điều khiển trong lãnh vực này. Nếu họ muốn Depth Of Field cạn (chẳng hạn như trong tấm hình bông hoa bên trên) họ sẽ chọn một khẩu độ lớn (thí dụ f/1.4 như trong hình) và để máy ảnh chọn một shutter speed thích hợp. Nếu họ muốn một tấm ảnh có mọi thứ trong ảnh rõ, họ sẽ chọn một khẩu độ nhỏ hơn (thí dụ f/22) và để máy ảnh chọn một tốc độ cửa chập thích hợp (chậm hơn).

Hoa Tulip trong vườn. Chụp ở khẩu độ f/8. Hình: Andy Nguyễn

Shutter Priority Mode (chế độ ưu tiên Shutter Speed)
(thường mang ký hiệu “S” hoặc “Tv”)

Trong mode này, người chụp hình chọn một tốc độ mà họ muốn chụp và để máy ảnh tự quyết định chọn khẩu độ để có một tấm ảnh phơi sáng đúng.
Khi nào nên dùng Shutter Priority Mode? Trong bài viết vừa qua (Vui Chụp Hình kỳ8) chúng ta đã học về sự ảnh hưởng chính của những tốc độ cửa chập khác nhau là cách những động tác sẽ được ghi lại trong ảnh. Vì vậy, đa số người chụp hình đổi qua shutter speed priority mode khi họ muốn có thêm quyền điều khiển khi chụp một vật đang di chuyển.
Để thí dụ, nếu muốn chụp một chiếc xe đua nhưng muốn hoàn toàn “đóng băng” chiếc xe để không bị chút vết nhòa nào, họ sẽ chọn một tốc độ nhanh (như 1/2000 trong tấm hình đầu tiên dưới đây) và máy ảnh sẽ cân nhắc xem có bao nhiêu ánh sáng có sẵn và chọn một khẩu độ thích hợp. Nếu ngược lại, muốn chụp chiếc xe đua nhưng muốn có chút vết nhòa để cho thấy xe đua đang chạy nhanh, có thể chọn một shutter speed khá chậm (như trong tấm hình thứ nhì dưới đây được chụp với tốc độ cửa chập 1/125 giây) và máy ảnh sẽ chọn một khẩu độ nhỏ hơn dựa vào đó.

Xe đua Ferrari. Chụp ở Shutter Speed 1/2000 giây. Hình: Andy Nguyễn

Xe đua F1 của đội Ferrari. Chụp ở Shutter Speed 1/125 giây để biến chỗ khan giả ngồi thành một vệt nhòa. Hình: Andy Nguyễn

Dĩ nhiên, sự chọn lựa này sẽ tốn kém về mặt kinh tế. Nếu anh không có đủ ngân khoản, xin đọc tiếp.

2.Học cách chấp nhận với máy ảnh bỏ túi, và học làm thế nào để “gạt” chiếc máy ảnh, làm những gì mình muốn

Nói tóm lại, anh có một máy ảnh được thiết kế để dùng trong chế độ Auto – tức là mình phó thác cho cái máy tự quyết định chọn những thông số để chụp.
Tuy nhiên, như tôi đã nói trên, ngay cả những máy ảnh bỏ túi căn bản nhất thời đại ngày nay cũng có một loạt chế độ chụp hình đa dạng để cung cấp cho người chụp một cách “sai khiến” máy ảnh biết đại khái mình đang chụp trong hoàn cảnh nào và mình đang muốn chụp kiểu hình nào.
Những chế độ chụp phổ biến nhất gồm có “thể thao”, “chân dung”, “phong cảnh”, “macro”, “ban đêm”.

D3500 – máy ảnh DSLR rẻ tiền nhất của Nikon trên thị trường hiện nay; nút tròn ở giữa là chỗ để chọn giữa những mode chụp: bao gồm Auto, M (Manual), A (Aperture Priority), S (Shutter Priority), Chân dung, Thể thao, Macro

Hiểu và dùng những mode này sẽ cho chúng ta thêm một chút quyền điều khiển những thông số như Aperture và Shutter Speed vì mỗi mode sẽ khơi động một thông số khác nhau trong máy ảnh của anh.

Anh viết trong câu hỏi rằng anh muốn có khả năng điều khiển những thông số như Aperture và Chiều Sâu Trường Ảnh. Tôi đề nghị anh chụp trong hai mode – “Chân dung (Portrait)” và “Phong Cảnh (Landscape)”.
• Nếu muốn có một Chiều Sâu Trường Ảnh cạn(để có tiền cảnh và hậu cảnh mờ đi), chọn Portrait mode vì nó sẽ “biểu” máy ảnh chọn một khẩu độ rộng hơn.
• Nếu muốn có một Chiều Sâu Trường Ảnh rộng hơn (tất cả mọi thứ trong hình đều rõ), chọn Landscape mode. Máy ảnh sẽ chọn một khẩu độ nhỏ trong chế độ này.
• Nếu muốn có shutter speed nhanh, chọn Sports mode vì trong chế độ này, máy ảnh “nghĩ” anh muốn làm “đóng băng” chủ thể di động nhanh.
• Nếu muốn có tốc độ cửa chập chậm, anh sẽ gặp phải một thử thách lớn vì hầu hết những máy ảnh không có chế độ Auto nào mà chọn kiểu chụp này. Anh có thể thử chụp bằng Night mode (nếu máy ảnh của anh có) nhưng mode này cũng sẽ chớp đèn flash. Cố gắng che đèn flash lại và anh có thể đạt được kết quả mình muốn.

Dĩ nhiên trong tất cả những modes này không mode nào cho phép chọn chính xác những thông số anh muốn nhưng máy ảnh vẫn còn hơi “mềm dịu” với người xử dụng. Nếu vẫn một mực muốn có toàn quyền điều khiển máy ảnh bằng tay, có lẽ anh nên tận dụng dịp Boxing Day sale sắp tớiđể mua cho mình một máy ảnh DSLR hoặc mirrorless!
Một lần nữa, cám ơn anh Đức với câu hỏi chánh đáng. Hy vọng câu hỏi của anh cũng sẽ giúp những người khác cùng thắc mắc về đề tài này.

Và cũng để nhắc lại, các bạn độc giả có thể liên lạc trực tiếp với người viết qua địa chỉ email: andyfotopro@yahoo.com

AN

Comments are closed.

error: Content is protected !!