Thời Báo Vietnamese Newspaper

Vô cùng thương tiếc nữ nghệ sĩ tài danh tuồng cổ Huỳnh Mai

Soạn giả Nguyễn Phương

Tôi nhận được tin nữ nghệ sĩ tài danh tuồng cổ Huỳnh Mai từ trần ngày 13 tháng 5 năm 2019. Thông thường khi nhận được tin nghệ sĩ sân khấu qua đời, tôi đều sưu tầm, viết tiểu sử, thành tích hoạt động nghệ thuật của nghệ sĩ vừa mất cho độc giả Thời Báo biết, đồng thời chia sẻ tin đó cho các nghệ sĩ đồng nghiệp ở hải ngoại. Lần nầy không một người nào trong gia đình của cố nghệ sĩHuỳnh Mai đưa tin lên báo hay trên mạng trang cá nhân.Không hiểu ý gia đình ra sao, nhưng ở hải ngoại, nhiều nghệ sĩ tuồng cổ, nghệ sĩ cải lương và khán giả Việt Nam định cư ở hải ngoại đều biết và yêu mếnnữ nghệ sĩ lão thành Huỳnh Mai, vì vậy tôi xinđược phép viết về sự ra đi vĩnh biệt của người con gái cuối cùng của ông bà Bầu Thắng: cố nữ nghệ sĩ lão thành Huỳnh Mai, một danh tài nghệ thuật tuồng cổ và Hồ Quảng ở Saigon trước năm 1975.
Bà tên thật là Nguyễn Thị Huỳnh Mai, sinh năm 1930 tại Saigon. Cha của bà là ông Nguyễn văn Thắng(kép hát bội Hai Thắng, còn được gọi là Bầu Thắng, Vĩnh Xuân Ban – Bầu Thắng ở đình Cầu Quan quận Nhứt Saigon). Mẹ bà là Nguyễn thị Ngọc, người phụ nữ tiếp tay chồng quán xuyến đoàn hát và chăm sóc đàn con. Bà Ngọc thọ đến 100 tuổi, ngày mất quàn tại đình Cầu Quan, con cái tề tụ cúng bái bà đến hơn 120 người.
Ông Bầu Thắng có 7 người con đều đãqua đời, bà Huỳnh Mai hưởng thọ 90 tuổi. Chồng là cố nghệ sĩ Thành Tôn. Các anh em bà có Nguyễn văn Chí và Nguyễn Nhựt Quang là hai người đã mất trong thời chiến tranh Việt Pháp, còn lại có Nguyễn văn Tơ tức nghệ sĩ Minh Tơ, cha của nghệ sĩ Thanh Tòng, ông nội của nữ nghệ sĩ Quế Trân; ông Nguyễn Khánh Hồng tức nghệ sĩ Khánh Hồng, cha của nghệ sĩ Chí Bảo; bà Bạch Cúc (chồng là nghệ sĩ Hoàng Sóc) con bà là đạo diễn Phụng Hoàng, và em trai út là nhạc sĩ Đức Phú.
Từ thuở nhỏ, bà Huỳnh Mai đã được cha truyền nghề, bà chuyên đóng vai nữ độc lẳng. Vai diễn đầu tiên là vai Trịnh Ân (vai kép con) tuồng Trảm Trịnh Ân. Bà nổi tiếng qua vai hát để đời là vai Hàn Tố Mai(tuồng Trảm Trịnh Ân và tuồng Đào Tam Xuân loạn trào). Bà cũng đã để lại những cảm mến của khán giả qua vai Từ Mẫu tuồng Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài, vai Tiết Kim Liên (Võ Tòng sát tẩu)…Bà từng diễn tuồng chung sân khấu bên các cô đào tài danh của sân khấu hát bội như Ba Út, Ba Sáng, Năm Đồ, các tài danh Thànnh Tôn, Hữu Thoại, Chín Luông, Năm Thoàng, Tám Danh, Hoàng Sóc…
Bà Huỳnh Mai là nghệ sĩ diễn giỏi cả về hát bội và cải lương Hồ Quảng, Từ năm 1960 đến năm 1975, bà cùng chồng là NSND Thành Tôn gắn bó với Ban Hát Bội Vân Hạc trên đài Phát Thanh Saigon, trong các cuộc trình diễn của Hội Khuyến Lệ Cổ Ca ở rạp hát Aristo đường Lê Lai và các Ban Hát Bội, hát cải lương Vân Kiều, Phụng Hảo, Đắc Lộ trên Đài Truyền Hình Saigon.
Bà Huỳnh Mai có 5 người con đều là nghệ sĩ tài danh: Bạch Liên, Bạch Lê, Bạch Lựu, Bạch Lý, Bạch Long và kịch sĩ Thành Lộc.
Kể về sự trưởng thành của các con, bà luôn mang ơn Tổ nghiệp đã ban tặng quá nhiều ăn sủng cho gia đình bà:
-Bạch Liên nổi tiếng với những vai đào võ, nghệ sĩ Bạch Lê được báo chí kịch trường và khán giả ái mộ tặng biệt danh là ngôi sao của sân khấu cải lương tuồng cổ, năm 1973 Bạch Lê đoạt được giải Kim Khánh do Nhật báo Trắng Đen tổ chức, cô trở thành cô đào cải lương Hồ Quảng sáng giá nhất Saigon ;
-Bạch Lựu là phó đoàn cải lương Huỳnh Long, cùng với chồng là nghệ sĩ Điền Thanh phụ trách chương trình Gìn Vàng Giữ Ngọc của đài phát thanh SBS Radio Úc Châu,
-Bạch Lý tay trống cự phách của Đoàn ca nhạc nhẹ Thành phố,
– Bạch Long, diễn viên hài nổi danh tuồng cổ, đạo diễn, tác giả tuồng cổ, chuyên viên đào tạo các nghệ sĩ mầm non Đồng Ấu Bạch Long, được báo chí kịch trường gọi là thế hệ vàng của cải lương tuồng cổ ngày nay, gồm có Trinh Trinh, Vũ Luân, Tú Sương, Quế Trân, Chinh Nhân, Bình Tinh, Lê Thanh THảo, Tâm Tâm, Ái Hằng, Chấn Cường..
– Thành Lộc, kịch sĩ được khán giả và báo chí sân khấu tặng danh hiệu Phù Thủy sân khấu kịch nói miền Nam.
Từ sau năm 1975, bà không trình diễn trên sân khấu nữa, bà lui về hậu phương, chăm lo cho con cái và giúp các cháu ngoại. Có thể nói nữ nghệ sĩ Bạch Lê đã tiếp nối phong cách diễn suất của mẹ trên sân khấu cải lương, từ nét ca diễn đến động tác vũ đạo, Bạch Lê chịu nhiều ảnh hưởng của người mẹ thân yêu.
Bà Huỳnh Mai sinh thời là một nghệ sĩ tài danh, khiêm nhượng, tánh tình hiền hòa, nhân hậu, được người trong giới yêu kính nên khi bà mất, tuy gia đình không công bố, chỉ có những thành viên trong gia đình được thông báo, nhưng các bạn nghệ sĩ đồng nghiệp biết tin thông qua một vài trang cá nhân, đã nhắc nhau đến viếng người nghệ sĩ lão thành có tài, cốt cách giản dị, nhân cách hiền hòa, dù bà đã lui về hậu phương, không xuất hiện trên sân khấu không dưới bốn mươi năm nhưng tình cảm của giới nghệ sĩ sân khấu đối với bà vạn đậm đà kính mến như những khi bà còn sáng danh trên sân khấu.
Nguyễn Phương ở phương trời viễn cách, dầu xa hàng hai chục ngàn cây số vẫn thương nhớ sư phụ Thành Tôn và hiền thê của người là sư mẫu Huỳnh Mai, xin thắp nén nhang kính tiễn Bà về nơi cực lạc, nguyện cầu Bà sớm siêu thăng.
Chú Nguyễn Phương xin chia nỗi đau nầy với các cháu Bạch Liên, Bạch Lê, Thanh Bạch, Bạch Lựu – Điền Thanh, Bạch Lý, Bạch Long, Thành Lộc.

Soạn giả Nguyễn Phương
Canada 2019

Comments are closed.