VÌ TÌNH

Valentine Day lại về. Nó là điểm hẹn năm nào cũng ghé. Và người ta nghĩ đến những mối tình đẹp, những hy sinh cao cả, những Romeo và Juliet, những vần thơ lãng mạn một thuở đầu ấp tay gối bao trái tim thổn thức khi nghiền ngẫm những tứ thơ nồng cháy của Xuân Diệu.

Rồi nói đến vua thơ tình Xuân Diệu, người ta lại nghĩ đến Bà chúa thơ nôm Hồ Xuân Hương. Một cung bậc khác của thi ca, của tâm tình đôn hậu, không hoa lá cành, không bóng bẩy trau chuốt, chuyển tải những thông điệp trần trụi (song không hề phản cảm) của thế giới nhục thể vốn được coi là cấm kỵ, nhạy cảm.

Với những ai sinh sống ở Mỹ (Việt Nam giờ cũng thế, đặc biệt lớp trẻ và giới giàu có), Valentine’s Day là một cột mốc trong năm. Người ta nghĩ đến người mình yêu thương, những trách nhiệm cần thực hiện để nuôi dưỡng mối quan hệ tình cảm. Vâng. Một mối tình, một cuộc hôn nhân, bản thân chúng là những sinh thể sống động, có hơi thở, ắt sẽ có tuổi thọ, dài ngắn, khỏe mạnh hay ốm yếu xanh xao phần lớn lệ thuộc vào thái độ chăm sóc của người trong cuộc. Hiển nhiên những thể hiện, những món quà, thiên về giá trị vật chất hay thiên về giá trị tình cảm nhân văn; ai thích, ai không thích, cuối cùng vẫn là những cảm nghiệm riêng tư, khó nói cho cùng.

Vâng. Valentine’s Day lại về. Với người trẻ, chúng mang màu son mới. Với người luống tuổi, ý nghĩa nồng nàn rơm khô lửa hồng đã phôi phai nhiều góc cạnh. Với người già, nhìn lại, bao thăng trầm khó khăn, bao ân cần san sẻ, hơi thở dàn da mồi quyện chặt hơn những giá trị nhân nghĩa vốn dĩ màu son mới không thể có. Rồi nhìn kỹ lại, màu đỏ hoa hồng sao mà đẹp, nồng nàn đến thế. Màu tóc bạc cũng vậy, nó đẹp theo nét riêng, huyền thoại và lắng sâu, mộc mạc hơn nhiều.

Đầu năm 2020, một câu chuyện khá nóng xảy ra tại Anh Quốc, Hoàng tử Harry, cháu nội của nữ hoàng Anh và vợ là cô đào Meghan người Mỹ lai đen (từng một lần lên xe hoa trước khi trở thành con dâu của Hoàng gia) quyết định chia tay, không dính líu gì đến trách nhiệm rườm rà chốn hoàng cung nữa. Một câu chuyện bị chính trị hóa tại Anh Quốc lôi kéo nhiều tờ báo lá cải vào cuộc tại đây. Với không ít người, đó là một câu chuyện liên quan đến hai chữ vì tình!

Tại sao vì tình? Bởi theo họ câu chuyện giữa chàng Hoàng tử Harry và nàng Meghan (Duchess of Sussex) gây bao tranh cãi khi họ quyết định tìm đến với nhau. Một bên là trai tân, một bên không còn là gái tơ nữa. Một bên là vương vị hoàng tộc chỉn chu ngăn nắp, một bên sinh ra và lớn lên trong một gia đình đầy xáo trộn, cha con xung khắc, bố mẹ bất hòa. Thế mà họ đã vượt qua những rào cản khốc liệt ấy để được đến bên nhau.

Sống trong cảnh cá chậu chim lồng, ít nhất có vẻ thế, Meghan từng là con chim sẻ hồn nhiên trong thế giới của riêng mình. Nay làm dâu hoàng cung, hàng trăm ống kính xăm soi, hàng ngàn con mắt soi mói, khen chê; nét tự nhiên khó giữ được. Đã thế, cùng là nữ nhi như nhau, vai vế chị em bạn  dâu nhưng Meghan đâu thể sánh với Hoàng hậu tương lai của Anh quốc Kate Middleton, thôi thì thà tự do thoải mái tung tăng bên ngoài, thích làm gì thì làm, hà tất vì chút bổng lộc mà phải can tâm chịu đựng những đối xử phân biệt (chẳng phải người khác cố ý làm khó, mà đơn giản bởi quy định hoàng cung nó thế). Cuối cùng họ quyết định chia tay với hoàng gia dọn về Bắc Mỹ sống cho yên bình.

Khổ thân cho chàng hoàng tử Harry (tên đầy đủ Henry Charles Albert David), 35 tuổi, được không ít cho rằng đã quá vì tình, dám từ bỏ tất cả đi theo tiếng gọi tình yêu. Kẻ mến mộ cảm phục chàng có, kẻ độc miệng cũng có, đủ cả. Tuy nhiên lời của kẻ cảm thông thường nói xong, nghe xong sẽ chóng quên đi. Còn lời kẻ bạc miệng, nó như chất độc, như thạch tín, nó hủy hoại tâm hồn con người, nó để lại những dư vị xấu khiến người ta trăn trở mãi.

Vâng, có dịp đọc những lời bình luận mới thấy đa số chê bai Meghan là kẻ cơ hội, bạc tình, nay mai sẽ thay đổi. Rồi cuộc hôn nhân ấy sẽ kết thúc trong bẽ bàng, một cuộc ly dị chắc chắn xảy ra. Họ bảo nhau tới lúc đó Hoàng tử Harry sẽ xoay sở ra sao? Họ lo lắng lúc đó Hoàng tử Harry sẽ thấm đòn, rồi họ lo chàng có còn mặt mũi để quay về với hoàng tộc? Không ít tỏ ra hả hê khi Meghan dọn ra khỏi hoàng cung, bởi theo họ, người đàn bà một lần “ván đã đóng thuyền” nghiễm nhiên lọt vào mắt xanh hoàng tử Harry trai tân lẽ ra không nên bước vào cổng hoàng gia mới phải. Theo họ, kẻ được hời nhiều nhất vẫn là cô đào lai đen vì sự hy sinh quá lớn của vị hoàng tử si tình nọ.

Không ít tỏ ra lo lắng cho tương lai cặp uyên ương này. Dù sao từng sinh ra và lớn lên với cái thìa bạc trong miệng, Hoàng tử Harry đâu biết khổ là gì. Cái ăn, cái mặc, tất tần tật đều từ ngân khố Hoàng gia Anh rót ra. Cứ thế, mưa không đến mặt, nắng chẳng đến lưng, nay sống như một phó thường dân như bao nhiêu người khác, không hiểu chàng trai từng ăn trắng mặc trơn ấy có chịu đựng nổi sự vùi dập của cuộc sống bon chen, cơm áo. Còn cô vợ và cậu con trai Archie nữa, họ sẽ sinh hoạt ra sao? Vẫn biết ăn cơm chúa tất phải múa, nhưng ít nhất, chỉ cần múa cho xong là được, còn chuyện đất lệch hay đất phẳng có lẽ chẳng đến lượt họ phải bận tâm!

Nhân sự kiện “dọn ra” này, Nữ Hoàng Anh viết một thư ngỏ ngắn, bày tỏ tình cảm của mình với đứa cháu nội thân thương. Tuy nhiên lòng bà khó tránh những ngậm ngùi chua xót nhìn thấy đứa cháu nội từ bỏ miếng đỉnh chung béo bở đâu phải ai muốn cũng có, sau đó sẽ bôn ba cuộc sống xa lạ xứ người, đất khách. Đã vậy, gia thế đứa cháu dâu có gì là lẫy lừng cho cam. Nhưng thôi, cháu nội bà đã quyết thế, bà đâu thể làm gì khác hơn được.

Vì tình ư? Một sự hy sinh quá lớn lao đối với một vị hoàng tử trẻ. Vì tình ư? Tại sao người vợ ấy được chồng yêu thương nhiều đến thế? Vì tình ư? Tại sao người ta có thể từ bỏ những gì quá quen thuộc để mạo hiểm bước vào một đời sống xa lạ, đầy khó khăn bất khả tiên liệu. Vì tình ư? Người ta có thể chấp nhận về mình phần thua thiệt lớn cỡ đó? Vì tình ư? Người chồng (và là ông bố trẻ) đã hy sinh tất cả để đổi về sự tự do cho vợ con.

Vận vào bối cảnh văn hóa Việt, một đứa con ngoan, đứa cháu hiếu thảo trong một gia đình lớn, cuộc sống ổn định đàng hoàng, cưới về một cô vợ nạ dòng, rồi người con dâu muốn chồng mình chia tay người thân họ hàng để có một cuộc sống mới, tự do độc lập hơn, gia đình người chồng sẽ khó tránh nỗi khổ tâm trước bia miệng tiếng đời vốn không mấy thiện cảm, dù chưa hẳn cô con dâu nạ dòng là người xấu bụng.

Feature News
1 of 7,273

Chắc chắn Hoàng gia Anh cũng có cùng một cảm nhận xót xa ái ngại ấy! Bản thân cuộc hôn nhân vốn dĩ đã không môn đăng hộ đối. Nay gặp phải kết cuộc này, kẻ được lợi phải chăng là cô đào mang hai dòng máu? Bao nhiêu phần thua thiệt thuộc về chàng hoàng tử điển trai nọ? Thiên hạ ai cũng có những bình phẩm riêng của mình, câu chuyện vì thế, xấu hay tốt, lợi hay hại cho Hoàng gia cuối cùng thuộc chuyện bên nào cãi to hơn bên ấy thắng!

Vì tình ư? Một khi đã chấp nhận yêu nhau, đến với nhau, người ta đâu nghĩ đến phần thua thiệt, lợi hại? Hay con tim nó thế, tưởng là thông thái đĩnh đạc lắm, nhưng khi bị thần tình yêu cupid bắn nhầm một mũi tên, thế là hỏng bét, người ta sẽ từ chối tất cả, rũ bỏ tất cả để đi theo tiếng gọi tình yêu của chính trái tim mình. Chợt nhớ lại những vần thơ của vua thơ tình họ Ngô, khi ông viết những dòng cảm xúc đúng đến độ bất ngờ. Vâng, trong bài thơ Dại Khờ của mình, ông viết những câu chan chứa nỗi niềm thổn thức:

Những mắt cạn cũng cho rằng sâu chứa;

Những tim không mà tưởng tượng tràn đầy;

Muôn ngàn đời tìm cớ dõi sương mây,

Dấn thân mãi để kiếm trời dưới đất. 

(Dại Khờ – Xuân Diệu)

Tất nhiên không phải Meghan là kẻ “mắt cạn” để hoàng tử Harry mê mải tín thác đôi mắt ấy rất “sâu chứa”, càng không phải Meghan là kẻ “tim không” để Hoàng tử Harry mơ hão, viễn vông tin rằng đó là một trái tim rất đỗi tràn đầy. Tuy nhiên một điều khá đúng trong hoàn cảnh vị hoàng tử này (dựa theo lối hành xử của chàng) rất có vẻ rất kiếm trời dưới đất.

Nói thì nói thế, mấy ai nghĩ cho hoàn cảnh người vợ trẻ Meghan? Có ai nghĩ nàng đã từng đắn đo, từng trăn trở, từng băn khoăn liệu cuộc hôn nhân này có phải một lựa chọn sáng suốt. Lợi thì hiển nhiên đã có. Nhưng giá phải trả cho cuộc hôn nhân ấy ai dám nói là không đắt? Biết bao băn khoăn lo lắng, hoang mang. Bia miệng tiếng đời. Bài học Tái Ông mất ngựa (rồi được ngựa) hẳn nhiên đâu phải nàng Meghan chưa từng trải nghiệm. Thành ra trong cuộc hôn nhân này, ai được lợi, ai chịu thiệt, cuối cùng chỉ có người trong cuộc mới hiểu được đâu là vàng, đâu là thau; còn người ngoài cuộc thường nhận xét bình phẩm đa phần dựa trên cảm tính và kinh nghiệm cá nhân của riêng họ.

Mong thay, bất luận chuyện gì xảy ra, Harry và Meghan, họ là ai, đến với nhau bằng trạng thái tình cảm nào, ý nghĩa Valentine’s Day vẫn là phiên bản tình yêu rất riêng tư của họ. Lời cầu chúc của chúng ta cho họ cũng như cho riêng mình không nằm trong tâm điểm ai vì tình, ai không vì tình; song chính bởi ý nghĩa cao đẹp hai trái tim đến với nhau, khát khao mong mỏi được đập chung một nhịp.

Chợt nhớ đến chuyện Iowa Caucus 2020 (mùng 3 tháng 2, 2020) một nữ cử tri đã đòi lại lá phiếu của mình bầu cho ứng cử viên Buttigerg khi biết ông là người đồng tính công khai. Trả lời báo chí, ứng cử viên Buttigerg nói rất điềm đạm rằng ông tin và tôn trọng quyền yêu thương của người khác, giống như ông quý trọng cuộc hôn nhân của chính mình. (Nguyên văn): Of course, I wish she was able to see that my love is the same as her love for those that she cares about, that my marriage means as much to me as hers if she’s married.

Chợt càng thấm thía hơn giá trị của hai chữ vì tình. Vâng. Có kẻ vì tình trong thầm lặng. Có kẻ vì tình công khai. Có kẻ vì tình bởi họ hiểu được giá trị của tình yêu và muốn được sống trung thực với tình yêu đó của mình. Chẳng biết những người như thế có đáng quý (hay đáng chê trách) lắm hay không?

Nguyễn Thơ Sinh

Related Stories...