Thời Báo Vietnamese Newspaper

Văn Đen qua The Force of Art-A Life for Painting

Họa sĩ Văn Đen (1919-1988) là gương mặt độc đáo, một đại thụ của nền Mỹ thuật Việt Nam.
Suốt mấy mươi năm cầm cọ, ông nổi tiếng với những bức tranh sơn dầu thấm đẫm chất Việt Nam. Ngoài tranh tĩnh vật, phong cảnh đồng quê, ông còn vẽ nhiều về Mẹ, người ông thương yêu vô cùng. Tranh của ông bao nhiêu năm trôi qua vẫn gần gũi khôn cùng.
Ví như bức tranh Hai cái siêu-đoạt Huy Chương Vàng tại cuộc Triển Lãm Mùa Xuân năm 1960, thời Đệ Nhất Cộng Hoà Miền Nam- được họa sĩ Đinh Cường, bạn thân của Văn Đen nhận xét là “chỉ cần hai cái siêu thuốc bằng sành dân dã dùng để sắc thuốc bắc, với bố cục chặt, màu sắc với chất liệu sơn dầu đậm đặc, xù xì, ngã về sắc độ tím than để nói lên cái tro bụi bám đầy, màu huyết dụ và màu vàng đất, nhìn ấm mà ảm đạm…”. Hay bức tranh ba người đàn ông uống rượu Tam nhân ẩm tửu được cho là gợi lại cái không khí nhộn nhịp ở một đoạn đường Tổng Đốc Phương – Chợ Lớn, nơi có con hẻm rẽ vào nhà ông họa sĩ xuề xòa, bình dân mà người ta hay gặp ở cái quán cóc nhỏ góc ngã tư bên kia đường, khề khà vài ly với mấy ông bạn lao động…
Thế nhưng không hiểu vì sao tư liệu về ông rất hiếm hoi, có thể đếm trên đầu ngón tay, và sơ lược. Cho nên sẽ không quá lời khi nói rằng The Force of Art-A Life for Painting là cuốn tiểu sử đầy đủ nhất từ trước đến giờ về họa sĩ Văn Đen.
The Force of Art-A Life for Painting cuốn hút người đọc ngay từ trang đầu tiên khi vẽ lại cuộc đời không quá dài, nhưng khúc khuỷu, thăng trầm theo vận nước của Văn Đen, cho thấy được tài hoa, nhân cách của người họa sĩ miền Nam dẫu trong hoàn cảnh nào cũng bất biến…
Cũng có thể tìm thấy trong đó hình ảnh vô số tranh của Văn Đen- hiện nằm rải rác trong tay nhiều nhà sưu tập khắp thế giới- chính gia đình họa sĩ Văn Đen cũng không có được, mà tác giả mất bao công sức sưu tầm.
Có những chuyện thú vị về Văn Đen tác giả phải dày công tìm kiếm, gặp gỡ bạn bè, người thân của họa sĩ Văn Đen mới có thể ghi lại được. Các con của Văn Đen, bà Dương Chi Lan và ông Dương Chí Hiếu đã tin tưởng gởi gắm cho tác giả vô số tư liệu về cuộc đời cha mình…
Bạn có ngạc nhiên không khi biết tác giả của The Force of Art-A Life for Painting là… một y sĩ người Phần Lan?
Juhani Murros kể rằng ông biết đến tranh Văn Đen khi làm việc cho International Organization for Migration và được tổ chức này phái sang Sài gòn năm 1990. Có một ngày Juhani Murros thấy một bức tranh tĩnh vật nhỏ của Văn Đen trong một gallery dọc đường. Người chủ gallery cho ông biết người vẽ là họa sĩ Dương Văn Đen, ký tên là Văn Đen. Bức tranh không đề ngày tháng, và quả thực bất tử, cũ kỹ nhưng sống động đó là cái khởi đầu của những ngày tháng say mê tìm hiểu về Văn Đen của Juhani Murros…
Mất đến 20 năm mới hoàn thành The Force of Art-A Life for Painting, Juhani Murros tin tưởng gửi đến Thời Báo với mong mỏi The Force of Art-A Life for Painting đến được tay nhiều người hơn, để tranh của Văn Đen, cuộc đời của một nhân cách lớn được biết đến nhiều hơn…
T.K

Văn Đen tên thật Dương Văn Đen, sinh năm 1919 tại Cầu Kè tỉnh Cần Thơ.
Năm 1937 ông tốt nghiệp trường Sư Phạm Sài Gòn, dạy tiểu học ở Bà Rịa, Cần Thơ.
Ông từng học khóa huấn luyện viên thể thao, làm huấn luyện viên thể thao trường Trung Học Hồ Ngọc Cẩn – Gia Định.
Từ 1950 – 1953: Sinh viên dự thính trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Paris
Năm 1952: Triển lãm lần đầu tại Galerie Conti – Paris
Năm 1961: Thành viên hội đồng giám khảo các giải hội họa – Sài Gòn
Từ 1964 – 1988: Giáo sư trường Cao Đẳng Mỹ Thuật Gia Định (sau 1975 là trường Đại Học Mỹ Thuật)
Họa sĩ Văn Đen mất ngày 2 tháng 12 năm 1988 tại Sài Gòn, thọ 69 tuổi.

Comments are closed.

error: Content is protected !!