Trận Midway qua hồi ức của một anh hùng

Chu Nguyễn

 

Canada hằng năm, vào 11 tháng 11 diễn ra ngày Lễ Trận vong (Remembrance Day) có nguồn gốc từ Thế chiến thứ nhất kết thúc vào ngày 11 tháng 11 năm 1918. Ngày này trùng hợp với Lễ cựu chiến binh (Veterans Day) ở Mỹ.

Canada, ngày Lễ Trận vong chiêu hồn tử sĩ, được tổ chức rất long trọng ở Ottawa và trong lòng người dân Canada với hoa anh túc (poppy) cài ve áo gợi nhớ tới bài thơ bất hủ Trên cánh đồng Flanders (In the Flanders Field) của một chiến binh Canada là Trung tá John McCrae từng tham dự chiến trường Flanders (Bỉ), một địa danh ghi lại đất chết, trước sức tấn công dữ dội của Đức nhiều binh sĩ Canada đã hy sinh vì lý tưởng tự do:

 

In Flanders fields the poppies blow
Between the crosses, row on row,
That mark our place; and in the sky
The larks, still bravely singing, fly
Scarce heard amid the guns below.

 

(Flanders, anh túc nở đầy,

Giữa dòng thánh giá hàng này, hàng kia

Đất ta ranh giới phân chia

Bầy chim bay bổng chẳng lìa hiểm nguy

Tiếng ca ríu rít lịm đi

Vì muôn tiếng nổới kia vang rền!)

 

Thế chiến thứ hai đã kết thúc cách đây hơn nửa thế kỷ và dần dần chìm trong dĩ vãng dù là cuộc chiến tàn bạo, kinh hoàng nhất trong lịch sử loài người đã khiến hàng triệu người thiệt mạng và nhân loại suýt nữa sống trở lại thời kỳ đồ đá khi con người đã sử dụng tới vũ khí hủy diệt hàng loạt là bom nguyên tử.

Ngày nay phim ảnh, sách báo về cuộc chiến, thường được ghi nhận là kéo dài từ 1939 tới 1945 thế kỷ trước, chỉ còn là những tài liệu lịch sử và chỉ những người nghiên cứu và những ai hoài cổ mới tìm tòi xem lại, đọc lại và nhớ lại mà thôi.

Kẻ lãng quên không phải cố tình quên những trang sử đẫm máu, với bao cảnh bạo tàn hủy diệt tự do của con người và những gương anh hùng hy sinh bảo vệ giá trị nền tảng của nhân loại, mà chỉ vì cuộc sống lắm áp lực, thời đại nhiều biến chuyển khiến đa số không còn tâm tư nào hoài cựu. Nhưng hằng năm, nhân lễ Cựu chiến binh ở Mỹ mọi người có thời giờ ôn lại chuyện xưa, nhìn lại những gì quý báu nhân loại giành được từ cơn hồng thủy, từ con người tới văn hóa, không khỏi không có niềm tự hào trước những chiến công oanh liệt của những anh hùng bảo vệ tự do.

Trong lễ Cựu chiến binh 2015, một ký giả của CNN đã tìm tới San Antonio để gặp một cựu chiến binh được kể là anh hùng trong trận Midway, một trong những trận chiến khốc liệt ở Thái bình dương đã giúp cho phe Đồng Minh xoay lại cán cân thắng-bại sau khi bị quân phiệt Nhật tấn công bất ngờ ở Trân châu cảng.

 

Nhân vật được phỏng vấn là Norman Kleis

Điều làm ký giả ngạc nhiên là nhân vật anh hùng có cái tên Norman Jack “Dusty” Kleiss không phải hiện ra từ phim ảnh hay sách vở mà bằng xương bằng thịt trước mắt mình, một người bình thường sống trong một căn hộ bình thường.

Kleiss thực sự là anh hùng trong trận Midway, nhưng ngày nay khó ai tưởng tượng được một ông già 99 tuổi, di chuyển bằng xe vịn (walker) lại là một phi công can trường với một chiến công vĩ đại lập ra tại Thái bình dương. Có lẽ Kleiss là người sống sót cuối cùng trong biệt đội cảm tử tấn công bốn chiếc hàng không mẫu hạm của Nhật vào 1942 và cũng là nhân vật hiếm có ở tuổi gần 100 mà còn minh mẫn, vui vẻ kể lại đời mình và chiến công mình được tham dự.

 

Cái tên Dusty từ đâu tới?

Cuộc đời của kẻ phi thường xây dựng bằng những việc làm có thể bị coi là không giống ai như nghịch ngợm ngay từ thuở nhỏ.

Kleiss trưởng thành ở Coffeyville, Kansas. Khi còn là chú bé, Kleiss đã bướng bỉnh, gan lì và thường tỏ ra bất bình đối với hành vi mà cậu cho là bắt nạt. Một lần, một cô giáo nắm tóc bạn của Kleiss và kéo mạnh như để trừng phạt, lập tức Kleiss và một người bạn khác phản ứng, đã ném tuyết vào cô giáo này, rồi đẩy cô té sấp. Hậu quả là Kleiss bị đuổi tạm một tuần. Hành vi chống đối này có thể biểu lộ ý thức chống bất công của cậu bé lúc còn chưa phân biệt rõ phải trái trong trường học.

 

Tại sao Kleiss lại có hỗn danh là Dusty?

Thế chiến thứ hai bùng nổ và Kleiss gia nhập không quân Mỹ. Một năm trước khi diễn ra trận Midway, vào 1941, chàng phi công trẻ Kleiss toan cho máy bay hạ cánh trên một bãi đáp ở Hawaii. Tưởng rằng đài không lưu đã cho phép hạ cánh nào ngờ tới lúc cho máy bay đáp xuống, Kleiss mới kinh hoàng khi thấy phi đạo đã có máy bay của thủy quân ngăn lối. Kleiss vội vàng cho máy bay né tránh và đâm sầm vào một đống cát. Cát bụi tung bay, trùm lên chàng phi công và cái danh Dusty được bạn bè tặng cho chàng phi công ngổ ngáo đã ứng phó kịp thời trước hiểm nguy bất chấp mọi thử thách.

Trước mặt ký giả, ông già tuy dáng hom hem nhưng ánh mắt còn tinh quái và giọng nói còn rung lên âm thanh can trường, kể lại cuộc đụng độ sinh tử trên biển cả với hàng trăm nòng pháo và phi đội kinh khủng của Nhật “Japanese Zeros”.

Mấy tuần trước trận Midway, Dusty nhờ một chiến công thoát hiểm, lái chiếc máy bay máy móc trục trặng, vượt khỏi vòng lửa đạn phòng thủ của Nhật bay về căn cứ an toàn. Nhờ đó, ông được thăng làm phi đội trưởng một chi đội phi hành tấn công của không lực Mỹ khi ấy đang chuẩn bị phản công NhậtThái bình dương và mở đầu là trận Midway. Đôi mắt của người cựu chiến binh mở to nhìn vào khoảng không, rồi nhắm lại như để cho hồi ức tuôn trào và kể lại cuộc chiến bi hùng nhất trong đời mình.

 

Ngày 4 tháng Sáu, 1942

Sáu tháng sau khi bị tấn công ở Pearl Harbor, Mỹ quốc đã trả thù, đánh bại hải quân Nhật bản trong một trận chiến có tính cách quyết định trong Thế chiến thứ hai. Lý do mang lại chiến thắng: nhờ có khả năng giải mật tiên tiến nên hải quân Mỹ đã nắm được chiến thuật của đối thủ. Nhờ đó, phía Mỹ đã chuẩn bị ra tay bất ngờ phá tan âm mưu phục kích của hải quân Nhật.

Mưu kế của Nhật khá tinh vi và táo bạo. Chỉ huy lực lượng hải quân Nhật khi ấy ở trung khu phía bắc Thái bình dươngĐô đốc Yamamoto Isoroku đã nghĩ ra một kế hiểm. Vị tướng Nhật này nhận ra hải quân của Mỹ còn khá mạnh ở Thái bình dương nhờ một số hàng không mẫu hạm lọt lưới tấn công ở Pearl Harbor. Muốn tiêu diệt lực lượng này thì phải dụ chúng tập trung lại và phục kích để phá hủy. Bằng cách nào? Yamamoto Isoroku ra lệnh tấn công một vị trí gần Pearl Harbor và chắc chắn chiến hạm Mỹ sẽ kéo tới đó để bảo vệ. Lúc đó, Nhật chỉ việc tập trung toàn bộ hải – không lực để bất ngờ nghiền nát lực lượng tiếp viện của kẻ thù. Đó chính là kế dụ địch “thỉnh quân nhập ủng” (dụ địch vào ống) mà hải quân Nhật đã từng dùng để phá tan hải quân Nga ở gò Đối mã vào năm 1905.

Tuy nhiên, kế hay nhưng lại lộ bí mật vì phía Mỹ giải mã được mệnh lệnh của Yamamoto Isoroku. Chỉ huy hải quân Mỹ Thái bình dương lúc đó là Admiral Chester W. Nimitz biết rằng hải quân Nhật sẽ điều động bốn hàng không mẫu hạm cỡ nhỏ, một lực lượng nồng cốt còn lại của Nhật, để làm công việc đánh úp này nên ra lệnh cho không quân Mỹ làm công việc phản phục kích, nghĩa là tiêu diệt hạm đội Nhật vào lúc bất ngờ nhất.

Chiến hạm Mỹ, trong đó có tàu của Dusty, chiếc Enterprise, đã theo dõi hàng giờ trên biển tung tích của hạm đội Nhật đang hướng về Midway Island và sau đó phát giác ra bốn hàng không mẫu hạm Nhật có tàu hộ tống đi kèm.

Lập tức chỉ huy Mỹ ra lệnh cho phi đội cảm tử chuyên thả thủy lôi (torpido pilots) đánh chặn hạm đội Nhật mặc dù hỏa lực của đối thủ trên tàu rất mạnh.

Chiếc Dauntless Douglas của Dusty tới địa điểm trong khi tàu Nhật chuẩn bị bom trên sàn tàu thì bị đánh bất ngờ. Kleiss và phi công cảm tử (dive bomber) trong đội tấn công chiếc Kaga nhưng đợt đầu đánh trật và đợt hai mới thành công.

Dusty kể lại: “tôi cho máy bay bay lên cao độ 20.000 ft và nhìn vào tiêu điểm là vòng tròn đỏ lớn, điều chỉnh cho rõ, thế là thả trái bom đầu tiêng nặng 500 pound vào Kaga khiến nhiều máy bay địch bốc cháy. Thế là chiếc Kaga bùng lên như hỏa diệm sơn. Lúc đó, một máy bay Nhật Japanese Zero lên nghinh chiến nhưng bị tay súng bên cạnh tôi đã cho nó nhào xuống biển.”

Sau đợt đầu, Phi đội cảm tử quay trở lại tàu mình là chiếc Enterprise, nhận thêm tiếp tế bom đạn, Dusty làm sao quên đã ăn vài chiếc sandwich và uống một ly cà phê rồi lại bay đi làm nhiệm vụ.

Trận tấn công thứ hai nhắm vào chiếc Hiryu. Chiến hạm này khôn khéo toan tìm đường né tránh nhưng cũng không tránh được số phận trước chiếc máy bay cảm tử của một Dusty, giàu kinh nghiệm, nên nó lại trúng bom và bốc cháy tới mức xa mười dặm còn thấy ngọn lửa.

Trận chiến kết thúc, bốn chiếc hàng không mẫu hạm của Nhật: Akagi, Kaga, Soryo Hiryu từng tham chiến tấn công Pearl Harbor sáu tháng trước bị chìm xuống đáy biển với hàng ngàn thương vong, trong khi phía Mỹ mất chiếc Yorktown và một khinh tốc hạm (destroyer).

Khi được hỏi liệu ông có nhận ra mình là anh hùng khi không nề nguy hiểm đưa máy bay vào họng tử thần hay không, thì Kleiss khiêm tốn trả lời: “Bất chấp mọi hiểm nguy có thể xảy ra cho tôi, nhờ Thượng đế đã ban cho tôi đủ sức mạnh nên nếu tôi thêm cố gắng, thêm kiên cường thì tôi có thể hoàn thành chút gì để bảo vệ Mỹ Quốc.”

Chu Nguyễn

More Stories...