Thời Báo Vietnamese Newspaper

Tổng thống Trump tháu cáy NATO

Nguyễn Thơ Sinh

Nếu trí nhớ của bạn không tệ, hội nghị thượng đỉnh khối NATO năm ngoái bạn còn nhớ Tổng thống Trump mắng té tát các nước thành viên là kẻ khôn vặt, bần tiện, không chịu đóng góp xứng đáng với đồng tiền bát gạo “tiền vé” thành viên NATO. Các nước này hồi đó chỉ biết muối mặt ngồi nghe bởi những gì Tổng thống Trump nói quả nhiên có lý, không hề đặt chuyện hay đơm điều, ăn không nói có.
Tuy nhiên, cổ ngữ có câu: Của cho không bằng cách cho, lời nói và cách nói đều quan trọng như nhau. Đại khái như người Mỹ thường nói: Có nhiều cách để lột da một con mèo. Nên chuyện Tổng thống Trump trách móc các nước đồng minh khối NATO là hạng keo kiệt bủn xỉn (thực ra) có thể nói một cách êm tai hơn, bớt bẽ mặt hơn. Nhưng xem ra Tổng thống Trump cóc “care”. Ông chỉ nghĩ đến bản thân, đến tiếng tăm của mình. Đặc biệt (ông là kẻ) không có tư cách một nhà chính trị chính thống nên phải lớn tiếng nhằm gây thanh thế, vô tình bị thiên hạ hiểu lầm là thùng rỗng kêu to.

Thực ra chuyện ông là ai, làm được những gì, lẽ ra thiên hạ không nên quá kèn cựa, đổ lên đầu ông nhiều tai tiếng không vui như thế. Bản tánh ông ăn nói rổn rảng, thẳng ruột ngựa, có chút khoa trương nữa, nhưng như thế thì đã sao. Lắm kẻ miệng im ỉm, ngấm ngầm mà chết voi, đâm sau lưng chiến sĩ, thọc gậy bánh xe, ném đá giấu tay… như thế mới đáng sợ. Còn ông, ruột để ngoài da, người thẳng thắn như ông lẽ ra nên được coi là trung thực mới phải.

Nhưng… Ông là người trung thực hay chỉ giả đò nào ai biết. Có thể ông là bậc thày sử dụng những quỷ kế thâm thúy, như người Việt mình thường nói: Hãm hại kẻ thù chết đến nơi mà họ vẫn không hề hay biết. Nếu thế, những cử tri ngây thơ tin tưởng bị ông xỏ mũi, còn đối thủ của ông bị lừa vào tròng thua đậm vẫn tưởng mình đang thắng thế. Tuy nhiên chưa có bằng chứng cụ thể thiên hạ không thể kết án bừa bãi. Thành ra tạm thời cứ tin tưởng ông là người trực tính, không hoa hòe hoa lựu, nghĩ sao nói vậy nên khiến lắm người khó chịu, phật ý.

Tâm lý chung, lời nói thẳng thường gây sốc, trung ngôn nghịch nhĩ, nên điều Tổng thống Trump thốt ra thường khó nghe, rất dằm xóc. Hệ quả, từ chỗ không ưa cách ăn nói dễ bị hiểu lầm là “luận điệu hống hách”, người ta nghĩ ông là kẻ coi trời bằng vung, nên họ ghét. Thành ra bất luận kết quả việc làm của ông thuyết phục đến đâu vẫn bị coi là “Tổ đãi” chứ chẳng có tài cán gì đáng kể. Nếu đúng như thế, xem ra con đường chinh phục cử tri Mỹ mùa phiếu 2020 (nếu ông tái tranh cử) không thể thông đồng bén giọt như năm 2016.

Trở lại Hội nghị thượng đỉnh NATO năm 2018 (tổ chức vào hai ngày 11 và 12 tháng bảy) tại Brussels liệu thái độ 29 nước thành viên NATO về Tổng thống Trump có khác năm ngoái? Ông là người có tiếng nói quan trọng đại diện Hoa Kỳ (nếu ưng bụng) sẽ hào phóng moi ruột tượng trang trải những phí tổn lớn lao cho NATO – một liên minh quân sự quan trọng bậc nhất hành tinh. Theo giới quan sát cuộc họp thượng đỉnh NATO lần này chẳng ai dám lạc quan tin tưởng sẽ có chuyện tốt lành xảy ra, đặc biệt sau sự cố mặt nặng, mày nhẹ của Tổng thống Trump với khối G7 tại Canada.

Đã thế, vào phút chót có tin Tổng thống Trump sẽ gặp Nga sau cuộc họp thượng đỉnh với NATO tại Brussels. Thế mới cắc cớ. Giá như Tổng thống Trump gặp Putin trước, đặc biệt với những phát biểu tiền trảm, hậu tấu, trong nhà chưa tỏ, ngoài ngõ đã tường (vốn được coi là bản tánh có một không hai của Tổng thống Trump), lúc đó các nước thành viên NATO dễ xoay sở sao cho phù hợp với hoàn cảnh hơn.
Bình thường khối NATO chẳng băn khoăn lắm về thái độ của Mỹ với Nga, một đất nước gần đây gặp nhiều khó khăn buộc phải đình trệ nhiều chương trình phát triển quốc phòng, nhưng dần dà, Nga có vẻ đang nỗ lực “vắt cổ chày ra nước” để có tiền đại tu nền quốc phòng không muốn cảnh tụt hậu dù giá dầu thô và giá khí đốt tự nhiên chưa thực sự khởi sắc.

Được biết sức mạnh của NATO nằm ở tinh thần đoàn kết giữa các thành viên. Vâng. Nếu còn nhớ, bạn luôn nhận ra cột sống của NATO chính là thái độ hỗ trợ tương thân tương ái của các nước đồng minh. Lần này, liệu quỹ đạo tinh thần đoàn kết của họ vẫn đúng hướng? Hay thái độ trịch thượng của Tổng thống Trump gần đây khiến họ dè dặt, bởi thiếu tiếng nói vun vào của Hoa Kỳ, uy tín chung của NATO sẽ bị ảnh hưởng.
Theo lịch, sau thượng đỉnh NATO Tổng thống Trump sẽ thăm Anh Quốc ngày 13 tháng 07, còn Giải World Cup tại Nga kết thúc vào ngày 15 tháng 07. Tổng thống Putin rõ ràng không thể vắng mặt, dù sao bữa cỗ này Nga đã tốn hao nhiều công sức chuẩn bị. Trong khi đó Tổng thống Trump chẳng thiết tha gì đến chuyện công du… Ông chỉ thích trở về Mar-a-Lago đánh golf, hoặc tham gia các buổi đại hội của cử tri Đảng Cộng hòa giúp ông sống lại giây phút náo nhiệt tưng bừng bầu không khí vận động tranh cử mùa phiếu năm 2016.
Ngày giờ ấn định cuộc gặp gỡ chính thức Trump-Putin đã được loan báo, thiên hạ mong đợi điều gì về cuộc gặp gỡ giữa Tổng thống Mỹ và Mr. Putin? Xem ra cả hai từ lâu đã nôn nóng gặp nhau, song bối cảnh quan hệ Mỹ-Nga luôn bất lợi, khập khiễng, đặc biệt làn sóng nghi ngờ Tổng thống Trump móc nối với Nga (và Mr. Putin là kẻ đạo diễn giật dây các kế hoạch lũng đoạn hệ thống bầu cử của Mỹ khiến Cựu ngoại trưởng Hillary Clinton cứ ngỡ sẽ chính thức đăng quang Nhà Trắng cuối cùng bị hất cẳng vào phút chót).

Đúng thế. Thiên hạ sẽ nghĩ gì về cuộc gặp gỡ Trump-Putin này? Xét về “hiện tượng”, tầm quan trọng không thua gì cuộc gặp gỡ giữa Tổng thống Trump và Kim Jong Un tại Singapore; song xét về “bản chất” người ta có thể thấy Trump và Putin đều nôn nóng gặp nhau từ lâu, đặc biệt họ luôn cay cú vì bị kỳ đà cản mũi, đợi mãi, nay mới có dịp gặp mặt nhau.

Không sai, đêm 08 tháng 11 năm 2016, Tổng thống tân cử Donald Trump vui một thì Mr. Putin vui mười. Tại sao? Bởi Tổng thống Trump bất quá chỉ nắm chìa khóa Bạch ốc một hay hai nhiệm kỳ, nhưng với Tổng thống Putin, chỉ cần nắm sợi dây xỏ mũi là có thể dắt cả con trâu to đùng tiến thẳng vào thửa ruộng vàng không mấy khó khăn rất hữu ích sau này. Song, do cả hai chủ quan nên lời lẽ đánh bóng Mr. Putin của Tổng thống Trump đã thất bại. Bởi cả hai từng nghĩ nếu Tổng thống Trump tay bắt mặt mừng với Mr. Putin, Nga sẽ thôi bị cấm vận, sau đó hai bên sẽ ký kết, sẽ bình thường hóa quan hệ ngoại giao, tình thâm như bát nước đầy…

Vài ý kiến tin rằng có sự khác biệt giữa (a) Trump gặp Putin trước Hội nghị thượng đỉnh NATO và (b) Trump gặp Putin sau Hội nghị thượng đỉnh NATO. Bởi Trump là người khó tiên liệu. Vì thế ai gặp Donald Trump trước sẽ có những lợi thế. Bởi nếu biết nói lời bùi tai, làm vừa lòng ông, bảo ông làm gì ông cũng làm. Còn nếu chọc giận ông sẽ thấy ngay thái độ phản ứng lộ ra mặt, đôi khi rất khó lường. Thành ra chuyện ông đi Brussels trước khi gặp Putin khiến giới bình luận hy vọng NATO có dịp tạo ảnh hưởng chi phối các bước kế hoạch sau đó giữa Tổng thống Trump và Mr. Putin.

Lần họp thượng đỉnh này NATO tập trung vào các vấn đề nóng gồm: (a) hỗ trợ huấn luyện cho Iraq, (b) hỗ trợ ngành an ninh tình báo cho Afghanistan, Tunisia, và Jordan, (c) tái cấu trúc hệ thống điều hành tổ chức của NATO, và (c) tăng cường phòng bị mặt Đông của Châu Âu trước sự bành trướng ngày càng đáng ngại của Nga. Vì thế, nếu để Mr. Putin “phỗng tay trên” cơ hội “đánh trúng điểm yếu” Tổng thống Trump, NATO sẽ mất nhiều công sức để lấy lại thế thượng phong với Nga.

Nói thì nói vậy, nào ai dám khẳng định Tổng thống Trump sẽ không đổi ý khi ông cảm thấy cần thiết phải nuốt lời. Với ông, chuyện ấy đã từng xảy ra! Nhiều bằng chứng cho thấy, vì đại cuộc (hay vì mặt mũi cá nhân) ông sẽ thay đổi 180 độ, không sợ thiên hạ cười chê là kẻ lật lọng, miễn việc làm đó lợi ích cho chính sách của ông.]

Và chẳng ai biết (liệu) Tổng thống Trump có mềm mỏng hơn tại Brussels sau cú sốc G7 tại Canada với tư thế của kẻ bị cô lập? Hay ông sẽ chẳng coi G7 là cái đinh gì. Rất có thể ông sẽ chuồn sớm như ông từng bỏ ngang Thượng đỉnh G7 đi Singapore gặp Kim Jong Un. Hoặc ông sẽ ra oai, rung cây nhát khỉ, mượn lá bài Putin để tháu cáy với NATO kiểu: Coi chừng đó, mấy người không biết chuyện với tôi thì tôi cũng cóc cần phải biết chuyện với mấy người…

Và như vậy chuyện gì sẽ xảy ra với NATO tạm thời phải chờ xem Tổng thống Trump có hứa hẹn gì với Putin hay không?

Nguyễn Thơ Sinh

Comments are closed.

error: Content is protected !!