“Thương Tiếc” và huyền thoại

Bài và ảnh: Trần Công Nhung

 

Nhiều tác giả kể những mẩu chuyện huyền bí về pho tưng người lính chiến “Thương Tiếc” đưc nhà điêu khắc Nguyễn Thanh Thu thực hiện và được an vị đầu đường vào Nghĩa Trang Biên Hòa. Thực hư thế nào không ai xác quyết, nhưng do nhiu “người thật” kể, tôi tóm tắt lời tác giả Mạc Nhiên thuật lại trên Net như sau:

 

Điêu khắc gia Nguyễn Thanh Thu, cấp bậc Đại Úy, phục vụ Tại Cục Chiến Tranh Chính Trị, là người chịu trách nhiệm thực hiện tượng đài kỷ niệm “Thương Tiếc” cho Nghĩa Trang. Mới đầu nghệ sĩ Thu phác họa mô hình trên giấy và thạch cao những “mẫu” Tượng nhưng vẫn chưa hài lòng tác phẩm nào cả.

Tình cờ một hôm, Đại Úy Thu đến thăm bạn ở Tiểu Đoàn III Nhảy Dù, nhà ở trong doanh trại ở Ngã Tư Bảy Hiền Sài Gòn. Tiểu Đoàn Trưởng, Thiếu Tá Trần Quốc Lịch, Tiểu Đoàn Phó, Nhiếp Ảnh Gia Nguyễn Ngọc Hạnh. Nhưng trước khi vô nhà bạn, Thu ghé vào quán giải khát trước cổng. Lúc vào quán Đại Úy Thu chú ý một Hạ Sĩ Nhảy Dù đang ngồi nhậu La De. Trên bàn chỉ một mình anh nhưng có hai ly bia đầy. Mỗi khi cầm ly bia lên, anh Hạ Sĩ Nhảy Dù vẫn không quên cụng ly bia đối diện và nói:

Uống đi mày, ung đi mày

Tiếng cụng ly, lời mời vẫn đều đặn từng chặp. Thoạt đầu, Đại Úy Thu nghĩ anh này đã say nên không kềm chế được hành động, nhưng nhìn xung quanh chẳng ai thắc mắc thái độ lạ lùng đó, có lẽ họ đã hiểu tâm sự của anh.

Anh Hạ Sĩ lại tiếp tục, tay cụng ly, miệng nói:

Uống đi mày

Ông Thu hiếu kỳ, nhìn nét mặt buồn, đau xót vời vợi của anh Hạ Sĩ. Ông hỏi chủ quán sự tình rồi đến bàn anh để tìm hiểu thêm. Anh Hạ Sĩ điềm tĩnh trả lời:

Trình Đại Úy, tôi và người bạn ở Vùng 4, rủ nhau gia nhập binh chủng Nhảy Dù cùng một ngày. Sau thời gian huấn luyện, cả hai về Tiểu Đoàn III. Nayngười bạn thân đã chết ở trận điạ…

Nói tới đây anh Hạ Sĩ nghẹn ngào, ngưng lại một lúc như để cho cơn xúc động lắng xuống. Anh lại nâng ly, cụng vào ly bên kia và miệng nói:

Uống đi mày… Có Đại Úy đang uống với tao đây.

Sau đó anh nói tiếp:

Từ ngày bạn tôi mất tôi rất buồn, khi ra đi có nhau, nay còn một, đôi lúc tôi muốn đào ngũ v quê, nhưng về quê tôi cũng không tìm lại được nó nữa, ở đâu tôi còn tìm thấy hình bóng của nó?…

 

Người Hạ Sĩ Nhảy Dù buồn vời vợi và tình bạn thắm thiết của anh đã gây cho Nghệ Sĩ Thu một xúc động tràn ngập, vô bờ. Từ giao cảm thiên thu đó, nhà điêu khắc xin phép Tiểu Đoàn Trưởng cho biệt phái anh Hạ Sĩ làm người mẫu để ông hoàn thành bức tượng đài kỷ niệm. Bức tượng “THƯƠNG TIẾC” được hoàn thành đầu tiên bằng xi măng.

Sau đó, anh Hạ Sĩ Nhảy Dù trở về đơn vị, và trong một trận chiến quyết liệt ở Tam Quan, Bồng Sơn, anh đã hy sinh trên trận địa để sang bên kia thế giới với người bạn cố tri ngày nào. Anh Hạ Sĩ sầu vời vợi vĩnh viễn ra đi, nhưng hình ảnh còn ghi mãi mãi trong lòng chúng ta.

Nếu câu chuyện đến đây chấm dứt cũng đã nhiều lạ lùng kỳ diệu về tình bạn, tình chiến hữu, nhưng bức tượng lại còn những kỳ bí khác nữa, có thể vì những kỳ bí mà bức tượng xi măng đã đổi thành tượng đồng. Sau đó, biết bao huyền thoại bí ẩn về bức tượng….

 

Tượng “Thương Tiếc” nay không còn nhưng huyền thoại của “Thương Tiếc” thì lan tỏa khắp nơi và còn được ghi mãi đời sau:

 

Mua rau: Các xe chở rau từ Đà Lạt về khuya thường gặp một người lính ra chận xe xin mua rau, khi tới bến kiểm lại tiền chỉ thấy toàn là tiền vàng mã.

Xin nước: Một cụ già ở chân núi Châu Thới, đêm nọ trời đã khuya, cụ nghe tiếng gọi ở ngoài xin nước uống. Khi đem nước và đèn ra cho người xin nước, thoạt đầu cụ tưởng như những lần quân đội hành quân vào xin nước. Nhưng khi người lính uống xong, ngẩng mặt lên cám ơn ra đi thì cụ chợt sửng sốt, tự nghĩ “sao lại có người lính giống tượng Thương Tiếc đến như thế?”. Sáng hôm sau cụ già ra nghĩa trang để kiểm lại, cụ nhận thấy mặt mũi vóc dáng anh lính xin nước tối qua y hệt pho tượng Thương Tiếc, vết sình non hãy còn dính đầy đôi giầy trận, cụ cho rằng đêm qua bức tượng đã hiện thành người. Cụ về thuật lại với bà con ở Suối Lồ Ồ, một người đi xem rồi về đồn mười, đồn trăm… lan khắp cả Thủ Đức, Tân Vạn, Biên Hòa, đổ nhau đi coi tượng Thương Tiếc làm xe cộ kẹt cứng cả một quãng đường trước cổng nghĩa trang.

 

Truyện huyền bí về “Thương Tiếc” lan truyền rất nhiều trong dân chúng và Quân đội. Một số sĩ quan yêu cầu Chuẩn Úy Thường vụ Chung Sự Nghĩa Trang cho biết những gì thật sự mắt thấy tai nghe, Chuẩn Úy Thường Vụ Kể:

 

Ăn giỗ: Nhân một hôm đi chợ Tam Hiệp sắm đồ giỗ ông già, khi mua xong, tôi cho tài xế đem về nhà trước. Tôi ghé thăm các bạn ở Tam Hiệp và mời họ đến nhà ăn giỗ ngày hôm sau. Khi về, trời sẫm tối, đến cổng nghĩa trang, tôi nghỉ chân dưới bức tượng. Không biết cao hứng thế nào, trước khi lội bộ về nhà, tôi nhìn lên tượng, và nói với giọng điệu cố hữu của một “Thượng Sĩ” đại đội:

Ê mày, mai giỗ ông già tao, mày có rảnh ghé nhà tao hai giờ chiều nhậu chơi.

Nói xong tôi bước về nghĩa trang vì tôi ở phía sau khu nhà phục dịch chung sự. Tám giờ sáng hôm sau, việc cúng giỗ bắt đầu và tiệc nhậu kéo dài đến một giờ chiều. Tiễn khách ra về xong, tôi đi ngủ, phần vừa say, phần vì đêm qua thức khuya. Trong giấc ngủ chập chờn, tôi nghe tiếng gõ cửa ầm ầm. Nhà cửa rung rinh, tôi giật mình la to: “Ai phá nhà tao đó”?

Tiếng gõ cửa vẫn không dứt, tôi bực bội đứng dậy mở cửa, tôi sửng sốt, thấy tượng Thương Tiếc đứng chình ình trước cửa và nói:

Chuẩn Úy Thường Vụ Bê bối quá, kêu hai giờ chiều đến nhậu, nhưng ông nm say sưa ngủ tôi nhậu với ai?

Tôi hoảng, đóng sập cửa lại, không dám ngó ra ngoài. Tôi nghe tiếng cười khằng khặc và bước đi rung rinh nhà, tiếng chân xa dần rồi im bặt.

 

Quá giang xe: Thiếu Tá Chỉ Huy Trưởng Đại Đội Chung Sự Nghĩa Trang Biên Hòa kể trường hợp ông gặp tượng Thương Tiếc ngồi sau xe Jeep của ông.

BRA200258_local_728x90_A

Khi chạy xe vào Nghĩa Trang, tôi hay dừng lại, đón những binh sĩ đi bộ từ cổng vào, cho họ đỡ mỏi chân. Một buổi trưa, ăn cơm xong, trở lại làm việc, lúc tới cổng nghĩa trang, tôi dừng xe đón một Hạ Sĩ xin quá giang. Lúc anh ta ngồi vào phía sau, tôi bắt đầu rồ ga, sang tay số tiếp tục chạy vào trong. Rồ ga hoài mà xe không tiến thêm một tí nào… Tôi quay ra, định nhờ anh lính xuống đẩy giùm… thì thấy bức tượng “Thương Tiếc” đang ngồi phía sau. Tôi chưa kịp phản ứng gì thì có tiếng nói cất lên:

Xe jeep Thiếu Tá sao chở nổi tôi…

Tiếp đó là một tràng cười khằng khặc, đồng thời bức tượng cũng biến mất.

 

Vị Thiếu Tá còn kể tiếp:

Trêu người: Nghĩa trang ở trên đồi vào tháng mưa cỏ mọc um tùm nên phải thuê người vào cắt cỏ. Trong lúc một cô đang cắt cỏ, có một anh binh sĩ đến tán tỉnh, vì quen với lối trêu chọc của lính nên cô chẳng thèm quay lại xem hình dáng người tán tỉnh mình là ai. Cô nghe tiếng người lính hỏi:

Cô có biết tôi là ai không?

Cô gái vẫn cắm cúi làm việc và trả lời:

Ông là ai, kệ ông chứ mắc mớ gì tôi…

Bỗng cô gái nghe một tràng cười ngạo nghễ từ phía sau và những bước chân thật nặng nề rung chuyển cả đất. Bấy giờ cô mới quay lại, thấy bức tượng “Thương Tiếc” đang đứng trước mặt. Cô la hoảng, chạy vào khu làm việc, kể lại sự tình vừa xảy ra cho tôi nghe, đồng thời cô cũng xin nghỉ việc ngay ngày hôm đó…

 

Cứu xe đò: Vào một đêm trăng mờ năm 1968, một chiếc xe đò chở đầy hành khách từ miền Trung về, khi tới xa lộ còn cách nghĩa trang quân đội 500 mét, tài xế bị ngủ gật nên thắng gấp, khiến bánh xe trợt một đoạn dài, rồi lật nghiêng. Trong lúc mọi người đang khóc than, đang tìm cách đập vỡ cửa kiếng chui ra, thì chợt có tiếng nói vang lên: “Xin đồng bào bình tĩnh… Xin đồng bào bình tĩnh…, Ai đâu ở đó… đã có lính nhảy dù đến cứu bồ”. Tiếng nói vừa dứt thì xe được đẩy lại dựng đứng như cũ, anh tài xế cùng lơ xe và khách vừa mở cửa ra ngoài, vừa hết lời khen sức mạnh ghê gớm của đại ân nhân. Thế nhưng mọi người chợt thấy ân nhân là một dáng người cao lớn đứng sừng sững bên kia đường, rồi ông ta bước từng bước rất dài về phía trước. Tới trước cửa nghĩa trang quân đội thì biến mất. Anh tài xế bỗng la thất thanh, chỉ vào pho tượng “Thương Tiếc”: “Bà con ơi… ổng đó… ổng đó… Trời ơi… tri ơi… ổng hiển linh cứu bà con mình.” Thế là mọi người vội leo ngay vào trong xe, rồi ai nấy đều chắp tay lạy… đều đọc kinh râm ran… cả kinh Phật lẫn kinh Chúa.”

 

Qua những truyền kỳ về tượng “Thương Tiếc”, tôi chợt nhớ bài học thuộc lòng “Anh hùng vô danh” lúc còn nhỏ:

 

Họ là những anh hùng không tên tuổi

Sống âm thầm trong bóng tối mênh mông

Không bao giờ đưc hưởng ánh quang vinh

Nhưng can đảm và tận tình giúp nước.

Họ là kẻ tự nghìn muôn thuở trước

Đã phá rừng, xẻ núi, lấp đồng sâu

Và làm cho những đất cát hoang vu

Biến thành một dải sơn hà gấm vóc

 

Chuyện hiển linh xưa nay không hiếm, nhưng những huyền thoại về pho tượng “Thương Tiếc”, sống động như chuyện đời thường, chuyện hằng ngày trước mắt, khiến cho ai nghe cũng cảm động nghiêng mình kính cẩn và hết lòng thán phục. Sống nằm gai nếm mật bảo vệ quê hương, chết hồn thiêng còn hiện về giúp người hoạn nạn… Dù có bị làm nhục phỉ báng cũng không quên vai trò của người lính chiến.(1)

 

Trần Công Nhung

Tháng 4, 2012

———————

Nguồn đọc thêm:

http://www.xaluan.com/modules.php?name=News&file=article&sid=1162#ixzz1q4Rtq6pH

http://www.xaluan.com/

(1) Chuyện lạ ngoài sách, trang 197 QHQOK, tập 13. Chuyện linh hiển về lính do chính người viết ghi nhận giữa ban ngày.

02 04 05

More Stories...