Thừa kế ngai vàng

Lý Anh

Tính đến nay, Vua Thái Lan Bhumibol Adulyadej (87 tuổi), đăng quang gần 70 năm tròn (06/1946 – 01/2016) vẫn còn tại vị. Ngài là vị quốc vương trị vì ngai vàng lâu nhất thế giới ngày nay, cũng là vị vua được dân chúng Thái Lan vô cùng tôn kính. Có thể nói, Vua Bhumibol Adulyadej là hiện thân của con người thời đại ngày nay.

Do bị chứng bệnh ung thư não, trong dịp kỷ niệm 87 năm ngày sinh (05/12/1927 – 05/12/2015) Vua không xuất hiện trước công chúng, người dân nước Thái vô cùng lo lắng. Nhiều người dân Bangkok đến trước bệnh viện Siriraj, nơi Vua trở lại chữa bệnh từ tháng 05/2015 đến giờ vẫn chưa bình phục, cầu nguyện Đức Phật phù hộ cho ngài.

Những người quan tâm đến quốc sự Thái Lan băn khoăn lo nghĩ: Ai sẽ là người thừa kế ngai vàng của Vua Bhumibol Adulyadej? Hoàng tử Maha Vajiralongkorn hay Công chúa Maha Chakri Sirindhorn?

Vua Bhumibol Adulyadej trong lòng người dân Thái Lan
Đối với người dân Thái Lan, Vua Bhumibol Adulyadej là biểu tượng quyền lực duy nhất và cao nhất. Dân chúng tự nguyện làm tất cả vì Vua. Đến thăm bất cứ nhà người Thái nào cũng có thể nhìn thấy hình Vua treo giữa nhà. Mỗi đêm, hầu hết các kênh truyền hình từ thủ đô Bangkok đến các tỉnh ở Thái Lan đều tường thuật bản tin về bệnh tình của Vua và các hoạt động của Hoàng gia.

Tại nhiều làng quê, người ta vẫn giữ thái độ kính trọng Đức vua Bhumibol Adulyadej đến nỗi không dám nhìn thẳng vào ngài. Người dân Thái tôn kính Vua sẵn sàng trải khăn tay để ngài bước lên, sau đó trân trọng đặt mảnh vải in dấu chân Vua lên bàn thờ nhà mình. Khi lực sĩ quyền Anh Somluck Khamsing giành được Huy chương Vàng đầu tiên cho Thái Lan tại Thế vận hội Atlanta năm 1996, anh nâng khung hình Vua Bhumibol Adulyadej, không phải là chiếc cúp vàng.

Với người Thái, bản tin về chuyến viếng thăm của một nguyên thủ quốc gia nước ngoài không có giá trị bằng những tin liên quan đến Vua Bhumibol Adulyadej và Hoàng gia. Cựu TTg Thái Lan Anand Panyarachun (02/03/1991 – 23/03/1992 & 10/06/1992 – 22/09/1992) từng nói: “Người nước ngoài không thể hiểu nổi hay cảm nhận được tình cảm của người dân Thái dành cho Hoàng gia và Vua Bhumibol”.

Hàng chục năm qua, Vua Bhumibol Adulyadej đã thực hiện vô số chuyến thăm hỏi các vùng quê hẻo lánh, lặn lội xuống đồng ruộng và ân cần chuyện trò với mọi người. Ngài tạo ra hình ảnh quen thuộc cho chính mình: Một gương mặt nhân hậu lúc nào cũng có quyển sổ ghi chép, cây bút sẵn trong tay với thái độ lắng nghe chân tình, như có lần ngài từng nói: “Muốn trở thành Vua tốt, phải là Vua cả ngày lẫn đêm”.

Sau trận động đất sóng thần xảy ra ngày 26/12/2004, Vua Bhumibol Adulyadej ra lệnh thành lập Tổ chức Hoàng gia Rajaparchanukroh chịu trách nhiệm chăm sóc trẻ em mồ côi do trận sóng thần gây ra. Các em được nuôi cho đến khi vào học tại các trường Đại học. Hoàng gia Thái cũng đóng góp 75.000 Mỹ kim cho chương trình cứu trợ nạn nhân sóng thần.

Cựu Thủ tướng Anand Panyarachun cũng từng nói rằng: Hoàng gia Thái bắt kịp nhịp thay đổi của thời đại là nhờ Vua Bhumibol Adulyadej. Ngài giúp đỡ các chính khách, đưa ra giải pháp khắc phục những vấn đề nóng hổi như lũ lụt, hạn hán hay nạn kẹt xe. Ngài cũng luôn luôn quan tâm đến các dự án phát triển tương lai đất nước.

Có thể nói, Vua Bhumibol Adulyadej đã đem lại hào quang cho Hoàng gia Thái tưởng chừng đã sụp đổ từ cuộc đảo chính năm 1932. Lúc bấy giờ, nhiều người đặt câu hỏi: “Không hiểu Hoàng gia Thái có cầm cự nổi đến giữa thế kỷ XX hay không?” Không ngờ còn tồn tại đến bây giờ.

Thừa kế ngai vàng
Trong nhiều tháng qua, do đang nằm trong bệnh viện điều trị chứng ung thư não, Vua Bhumibol Adulyadej không còn xuất hiện ở nơi công cộng. Nhiều người băn khoăn ai sẽ là người thừa kế ngai vàng của vua?
Chiếu theo Luật Thừa kế Hoàng gia năm 1924, con trai duy nhất của Vua Bhumibol Adulyadej là Hoàng tử Maha Vajiralongkorn được chọn làm người thừa kế. Năm 1972, hiến pháp sửa lại, nếu không có người thừa kế thì cho phép Hội đồng Tư vấn chọn một Công chúa thừa kế ngai vàng. Tu chính án này vẫn được duy trì trong chương 23 của Hiến pháp Nhân dân năm 1997. Như vậy, Công chúa Siridhorn là nhân vật thứ hai trong thứ bậc thừa kế ngai vàng. Tuy nhiên, bản hiến pháp gần đây sửa đổi lại Luật Thừa kế Hoàng gia, dành đặc quyền cho Vua Bhumibol Adulyadej lựa chọn người thừa kế.
Vua Bhumibol Adulyadej có bốn người con, một Hoàng tử và ba Công chúa. Trong ba nàng, Công chúa thứ nhất là Ubon Ratana (chào đời năm 1951) đã lấy chồng, hiện sinh sống ở Hoa Kỳ, đã bị Hoàng gia hủy bỏ tước hiệu Công chúa từ lâu. Công chúa thứ ba Chulabhorn Walailak (chào đời năm 1957) là nhà thiết kế thời trang, chỉ say mê nghề nghiệp, không đoái hoài gì đến chuyện Hoàng gia. Công chúa thứ hai Maha Chakri Sirindhorn (chào đời năm 1955) là người thường đại diện Hoàng gia tham gia các hoạt động chính trị và xã hội, bởi vậy, cò thể nói, Hoàng tử Maha Vajiralongkorn (chào đời năm 1952) và Công chúa Maha Chakri Sirindhorn là hai người có thể thừa kế ngai vàng của Vua.

Theo nhận xét của một nhà chuyên nghiên cứu lịch sử Thái Lan, Hoàng tử Maha Vajiralongkorn với quân hàm Thống soái không quân (Air Chief Marshal) của Hoàng gia Thái Lan, sẽ là người thừa kế ngai vàng. Tuy nhiên, cuộc sống riêng tư của Vajiralongkorn là một chủ đề gây tranh cãi, mặc dù không công khai. Đặc biệt sau ba cuộc hôn nhân không trọn vẹn với nhiều lời dị nghị dèm pha, uy tín của Hoàng tử giảm sút khá nhiều.

Thập niên 70 của thế kỷ 20, sau khi tốt nghiệp Đại học Quân sự Hoàng gia Duntroon, Úc Đại Lợi, theo sự sắp xếp của Hoàng gia, năm 1977, Hoàng tử Maha Vajiralongkorn kết hôn cùng cô em họ Soamsawali Kitiyakara (chào đời 13/07/1957) là cháu gái Hoàng hậu Sinkit, sinh được một con gái, đến năm 1991 cuộc hôn nhân này kết thúc. Nguyên nhân, trong thời gian chung sống với cô em họ, Hoàng tử Maha Vajiralongkorn còn chung sống với tài tử điện ảnh Sujarinee Vivacharawongse. Trong 9 năm từ 1979 đến 1987, Sujarinee sinh ra 4 con trai được xếp vào danh sách những người thừa kế ngai vàng và 1 con gái. Mãi đến năm 1994 chàng và nàng mới lên xe hoa. Tuy nhiên, không bao lâu sau, hoàng tử Maha Vajiralongkorn phát giác người vợ này không trung thành với ông, bèn quyết định ly dị, 4 con trai cũng mất quyền thừa kế. Hoàng gia Thái buộc mấy mẹ con họ phải ra nước ngoài sinh sống, không được trở về Thái Lan.

Chia tay người vợ thứ hai chưa được bao lâu, Hoàng tử Maha Vajiralongkorn bắt đầu cuộc tình mới với một phụ nữ tên gọi Srirasmi Suwadee, sinh ra trong một gia đình thường dân. Năm 2001 chàng và nàng làm lễ thành hôn. Từ đó Srirasmi Suwadee được ban họ là Srirasmi Mahidol na Ayudhya. Sau khi sinh ra con trai, lại được Vua Bhumibol Adulyadej phong tước hiệu Công chúa và Thái tử phi, chính thức trở thành chánh thất của Hoàng tử Maha Vajiralongkorn. Một buổi lễ Hoàng gia với tên là Phra Ratchaphithi Somphot Duan Lae Khuen Phra U được tổ chức đầy tháng cho em bé vào ngày 17/05/2005 tại Anantasamakom Throne Hall Bangkok.

Ngày 12/11/2009, một đoạn video gia đình do Wikileaks tiết lộ cho thấy, Hoàng tử Maha Vajiralongkorn và vợ Srirasmi cởi trần khi kỷ niệm ngày sinh nhật chú chó xù thương yêu, khiến hình tượng Hoàng gia Thái bị giảm sút. Dân chúng Thái Lan bàn tán xôn xao về năng lực thừa kế ngai vàng của Hoàng tử.
Đặc biệt, trong đợt truy quét những tội phạm nhận hối lộ và phỉ báng hoàng gia, ba người mang họ hoàng tộc Akrapongpreecha của người vợ thứ ba. Chuẩn Tướng Pongpat Chayapan, một người thân của Vương phi cũng nằm trong danh sách những người bị bắt. Cảnh sát cho trưng bày những bằng chứng chứng minh những người bị bắt có hành vi vơ vét tài sản phi pháp. Đó là các bức tượng Phật cổ, những thỏi vàng, hàng chồng tiền và những chiếc xe hơi nghi can tham nhũng bí mật cất giấu. Vụ tham nhũng liên quan đến người vợ thứ ba của Hoàng tử khiến tình hình Hoàng gia Thái vô cùng rối ren. Năm 2014 Hoàng tử và người vợ thứ ba ly hôn.

Ba cuộc hôn nhân không trọn vẹn khiến uy tín của Hoàng tử Maha Vajiralongkorn giảm sút, ảnh hưởng đến chuyện thừa kế ngai vàng của ông. Không những thế, ông là người thân cận với cựu TTg Thaksin, kẻ thù của nhiều chính khách có uy tín và giới quân sự đang cầm quyền ở Thái Lan, nên cũng ảnh hưởng khá nhiều đến chuyện thừa kế ngai vàng.

Nhận ra điều này, thời gian gần đây, Hoàng tử Maha Vajiralongkorn lánh xa Thaksin, tìm cách gần gủi các chính khách và giới quân sự đang thao túng chính trường Thái Lan, đồng thời tham dự nhiều hoạt động xã hội.
BKTBD2
Ngày 16/08/2015, Hoàng tử Maha Vajiralongkorn dẫn đầu đoàn hàng ngàn người cưỡi xe đạp đi làm từ thiện ở Thủ đô Bangkok. Chuyến đi được tổ chức để vinh danh Hoàng hậu Sirikit Kitiyakara, thân mẫu của Hoàng tử. Dịp này, hình ảnh Hoàng tử đã xuất hiện trên các bảng quảng cáo toàn quốc. Sau đó ông còn tham dự buổi lễ khánh thành những bức tượng các vị vua ở Hua Hin, một thị xã nghỉ mát trên bờ biển Thái Lan, phía bắc bán đảo Mã Lai. Tin đồn mới nhất là, một khi trở thành Vua, Hoàng tử Maha Vajiralongkorn có thể thoái vị, nhường ngôi cho con gái lớn của ông, một nhà ngoại giao gần gũi với người dân, được nhiều người quý mến.

Công chúa thứ 2 Maha Chakri Sirindhorn năm nay 60 tuổi, ngoài chức vụ một trợ thủ đắc lực của Vua Bhumibol Adulyadej, còn là phó Hội trưởng Hội Hồng thập tự Thái Lan. Bà vô cùng quan tâm đến những người nghèo khổ, từng đến những vùng dân nghèo sinh sống tìm hiểu tình hình. Đối với người dân Thái Lan, uy tín và danh vọng của bà chỉ kém Vua Bhumibol Adulyadej. Không những thế, nhiều lần Vua cha từng nói ngài rất yêu quý Công chúa thứ hai. Tuy nhiên, cho đến nay bà vẫn chưa hề lên xe hoa, không con cái. Không hiểu có ảnh hưởng đến chuyện thừa kế ngai vàng hay không?

Gần đây, trong thời gian Vua bị bệnh điều trị trong bệnh viện, Công chúa Maha Chakri Sirindhorn thường đại diện Hoàng gia Thái tiếp nguyên thủ các nước đến thăm Thái Lan, khiến bà có thêm nhiều kinh nghiệm về ngoại giao. Trong một bức điện mật của Tòa Đại sứ Hoa Kỳ ở Bangkok gửi về Hoa Thịnh Đốn do Wikileaks giải mã, từng ghi rõ: Hoàng hậu Sirikit Kitiyakara cũng bằng lòng Công chúa Maha Chakri Sirindhorn trở thành người thừa kế ngai vàng. Nếu Vua Bhumibol Adulyadej băng hà mà chưa chọn người thừa kế, tạm thời Hoàng hậu sẽ đứng ra nhiếp chính. Lúc đó Hoàng hậu sẽ chọn Công chúa Maha Chakri Sirindhorn là người thừa kế ngai vàng. Bên cạnh đó, tướng Prayuth Chan-ocha, Tư lệnh Lục quân Quân đội Hoàng gia, hiện giữ chức Thủ tướng Thái Lan là tâm phúc của Hoàng hậu, cũng dễ dàng thuyết phục tướng lĩnh trong quân đội Thái Lan làm theo ý của Hoàng hậu. Có thể nói, việc chọn Công chúa thứ hai làm người thừa kế ngai vàng không khó khăn gì. Lúc đó, Công chúa Maha Chakri Sirindhorn sẽ là Nữ Hoàng đầu tiên của Thái Lan.

Vua Bhumibol Adulyadej ngày càng già yếu và sẽ có ngày băng hà, tất nhiên phải có người thừa kế ngai vàng. Hoàng tử Maha Vajiralongkorn hay Công chúa Maha Chakri Sirindhorn là câu hỏi người dân Thái Lan luôn luôn nghĩ đến.
Lý Anh

More Stories...