Thị trưởng gốc Á châu của London

Lý Anh

 

Trong cuộc bầu cử thị trưởng thành phố London, Anh Quốc, ngày 05/05/2016, Sadiq Khan, con trai một người tài xế lái xe bus, di dân từ Pakistan đến Anh Quốc, đã đánh bại đối thủ của mình là Zac Goldsmith, con trai một tỷ phú giàu có, để trở thành thị trưởng.

 

Phác họa thân thế và sự nghiệp

Cuối thập niên 60 của thế kỷ 20, cha mẹ Sidiq Khan từ Pakistan di dân đến London. Năm 1970 sanh ra Sadiq. Trong số 8 người con, Sadiq xếp thứ 5. Mười người trong gia đình sống trong căn nhà rẻ tiền chính phủ xây dựng dành cho những người thu nhập thấp. Mấy anh chị em ngủ trên những chiếc giường tầng. Thuở còn thơ, Sadiq phải sống trong cảnh bần hàn, bị người khác kỳ thị và khinh bỉ. Bởi vậy, mấy anh em rủ nhau đi học quyền Anh. Hiện nay hai anh trai của ông là huấn luyện viên dạy quyền Anh.

Không đủ tiền đóng học phí trường tư thục, từ tiểu học lên trung học sơ cấp, Sadiq Khan đều phải xin vào học tại trường quốc lập. Lên cao trung, vào học tại một trường lẫn lộn các màu da, lúc nào cũng kỳ thị lẫn nhau. Trong một trang nhật ký Sadiq từng ghi lại cảnh tượng hồi đó như sau: “Những ngày học ở trường quả không đơn giản. Không lúc nào vui vẻ. Nhưng cũng nhờ vậy mà hiểu được cuộc sống của tầng lớp thấp hèn trong xã hội”.

Đúng! Ngôi trường đó đã giúp Sadiq Khan hiểu rõ, màu da và bối cảnh xã hội không phải là vật chướng ngại cản trở bước tiến của mọi người.

Lúc Sadiq còn nhỏ, cha của cậu gia nhập nghiệp đoàn, giành được những quyền lợi hợp lý, ngược lại, mẹ của cậu làm nghề may mặc ở nhà không có nghiệp đoàn bảo vệ, thường phải chịu những đối xử bất bình đẳng, khiến Sadiq Khan hiểu rõ người công nhân phải được bảo vệ quyền lợi. Dần dần Sadiq Khan cảm thấy thích hoạt động chính trị.

Sadiq Khan là một học sinh giỏi. Tốt nghiệp Trung học, cậu có ý định học nha khoa. Sau khi xem LA Law, bộ phim về luật pháp của Mỹ, mới chuyển sang học luật. Từ đó Sadiq Khan trở thành sinh viên Viện Luật học trường Đại học Bắc London (University of North London – UNL).

Năm 1994, Sadiq Khan trở thành luật sư thực tập. Là người không quan tâm đến tiền tài, ông hợp tác với một tổ hợp luật sư chuyên bảo vệ quyền lợi công nhân.

Luật sư Sadiq Khan từng thắng nhiều vụ kiện nổi tiếng. Trong đó có vụ một di dân châu Á bị bắt lầm và sỉ nhục. Ông tố cáo cảnh sát London kỳ thị chủng tộc, kết quả thân chủ của ông được bồi thường về vật chất và danh dự.

Năm 2005, Sadiq Khan là một trong 5 đại biểu mới thuộc sắc tộc thiểu số đại diện cho Công Đảng Anh được bầu làm nghị viên Quốc hội (MP) tại Tooting. Sau hai lần tái đắc cử, Khan giữ chức vụ này cho tới hiện tại.

Ngày 03/10/2008, TTg Gordon Brown, Công Đảng Anh, cải tổ nội các. Sadiq Khan được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Cộng đồng, thay thế Parmjit Dhanda, trở thành người Hồi giáo thứ hai phục vụ trong Chính phủ Nữ hoàng Anh.

Đảng Bảo Thủ lên cầm quyền, ông vẫn được cử làm Bộ trưởng các bộ Tư pháp, Tài chánh cho đến ngày ra tranh cử chức thị trưởng thành phố London.

Cuộc tranh cử gay cấn

Cuộc bầu cử thị trưởng thành phố London năm 2016 có 12 ứng cử viên. Trước ngày bỏ phiếu, dư luận cho rằng, Sadiq Khan, 45 tuổi, ứng cử viên của Công Đảng Anh (Labour Party), cùng với Zac Goldsmith (41 tuổi), con trai cố tỷ phú James Goldsmith giàu có nhất nhì Anh Quốc, ứng viên Đảng Bảo Thủ Anh Quốc (Conservative Party – UK), là hai ứng cử viên nổi bật, sẽ là đối thủ chính trong cuộc tranh cử này.

Cuộc tranh cử thị trưởng London lần này diễn ra trong khi lãnh đạo Đảng Bảo Thủ cầm quyền và Công Đảng Anh tiếp tục tranh cãi gay gắt liên quan vấn đề bài trừ Do Thái và Hồi giáo quá khích. Trong đó, Đảng Bảo Thủ cáo buộc Công Đảng quá dung túng những người theo quan điểm Hồi giáo và tư tưởng bài trừ Do Thái.

Bên cạnh đó, xuất thân của 2 ứng viên này cũng hoàn toàn trái ngược nhau. Sadiq Khan chào đời ở Anh Quốc vào năm 1970 là con trai một gia đình di dân Châu Á, từ Pakistan đến Anh Quốc vào cuối thập niên 60 của thế kỷ 20, làm nghề lái xe bus, ở nhà rẻ tiền của chính phủ. Zac Goldsmith là con trai tỷ phú James Goldsmith giàu có nhất nhì Anh Quốc, đã qua đời vào năm 1997.

Trong quá trình vận động tranh cử, ứng viên Đảng Bảo Thủ Zac Goldsmith không ngừng gây chia rẽ với cáo buộc ứng viên Công Đảng Sadiq Khan có cùng nền tảng với những kẻ Hồi giáo quá khích. Thậm chí, trong cuộc họp Quốc hội, TTg Anh Quốc David Cameron và các thành viên cao cấp của Đảng Bảo Thủ còn không ngừng chỉ trích Sadiq Khan từng hỗ trợ những người Hồi giáo quá khích.

Khi ra vận động tranh cử, Sadiq Khan khẳng định mình là “Tín đồ Hồi giáo người Anh sẵn sàng chiến đấu để đánh bại những kẻ quá khích, đảm bảo an toàn cho người dân thành phố London”. Ngoài ra, mục tiêu chính trong kế hoạch tranh cử của ông còn bao gồm nhà ở giá rẻ tại một thành phố đang thu hút những kẻ giàu có đến đầu tư. Không những thế, ông còn đưa ra các dự án nâng cấp kiến trúc hạ tầng và cải thiện giao thông.

Trong khi đó, đối thủ Goldsmith không hề quan tâm và hiểu thấu nỗi khổ của người dân thành phố London trong cuộc sống hiện nay, đặc biệt là nhà ở. Trong một bài viết đăng lên báo, ứng viên Đảng Bảo Thủ Zac Goldsmith cáo buộc Sadiq Khan và các nhà lãnh đạo Công Đảng “không ngừng hợp pháp hóa quan điểm quá khích”. Tuy nhiên, bài báo đó lập tức biến thành “gậy ông đập lưng ông”, gây phẫn nộ khi bị cho là kích động làn sóng chống Hồi giáo, gây chia rẽ không cần thiết tại một thành phố đa sắc tộc và người dân đang sống dưới bóng ma của các cuộc tấn công khủng bố ở hai nước láng giềng là Pháp và Bỉ trong thời gian gần đây.

Kết quả kiểm phiếu cho thấy Sadiq Khan được hơn 1,3 triệu phiếu bầu với tỷ lệ 57%, giành thắng lợi áp đảo trước đối thủ thuộc Đảng Bảo thủ Zac Goldsmith chỉ giành được 43,2% số phiếu bầu. Với chiến thắng này, ông sẽ kế nhiệm thị trưởng Boris Johnson để dẫn dắt một trong những thành phố lớn nhất Châu Âu với tỷ lệ người Hồi giáo chiếm 12% dân số.

Trong bài phát biểu mừng đắc cử hôm 06/05, tân thị trưởng cho biết, ông tự hào với chiến thắng này bởi đây là quyết định đúng đắn. Sadiq Khan nói:

Cử tri London đã lựa chọn hy vọng thay vì sợ hãi, đoàn kết hơn là chia rẽ. Sợ hãi không làm cho chúng ta an toàn hơn, ngược lại chỉ làm cho chúng ta càng yếu hèn. Những chính khách sợ hãi không được chào đón tại thành phố của chúng ta”.

Ộng còn nhắc lai lịch khiêm tốn của mình và nói ông chưa từng tưởng tượng rằng “một người như ông có thể trở thành thị trưởng London”. Ông cũng cam kết sẽ trở thành thị trưởng của “tất cả người dân London”.

London, một trung tâm tài chính thế giới, có 1/8 dân số là người Hồi giáo. Mặc dù lần đầu tiên London có một thị trưởng là người Hồi giáo, song Sadiq Khan không phải là người Hồi giáo đầu tiên đắc cử thị trưởng tại một thành phố lớn ở Châu Âu. Năm 2009, Ahmed Aboutaleb, một tín đồi Hồi giáo, chào đời tại thị trấn Beni Sidel, Morocco, di dân đến Hòa Lan năm 15 tuổi, cũng từng đắc cử thị trưởng tại thành phố Rotterdam.

Chìa khóa giúp Khan giành được chức thị trưởng

Sadiq Khan là một chính khách thành thật và cởi mở, quan tâm đến cuộc sống của người dân thường. Tuy nhiên, nguyên nhân giúp ông giành được thắng lợi trong cuộc bầu cử thị trưởng lần này là: Ông thường đưa ra những điều người dân đang gặp khó khăn nhất trong cuộc sống hiện nay là nhà cửa và giao thông đi lại. Ông cũng là người ủng hộ đồng tính luyến ái nên từng có kẻ đe dọa sẽ giết chết.

Hiện nay, người dân London đang gặp nhiều khó khăn về nhà cửa. Tiền thuê nhà mỗi tháng lên tới 2580 Bảng Anh (tương đương 3.715 Mỹ kim). Số tiền này quá tiền lương trung bình mỗi tháng chỉ khoảng 2.300 Bảng. Hầu hết công nhân viên chức sau khi trả tiền nhà không dư dật được bao nhiêu. Theo thống kê, hiện nay thành phố London có khoảng 340 ngàn người “xếp hàng” chờ thuê nhà rẻ tiền của nhà nước. Trong khi đó chính phủ Đảng Bảo Thủ không chú ý đến cuộc sống khó khăn của người dân.

Từ 1980, chính phủ Anh do nữ TTg Margaret Thatcher lãnh đạo chú trọng đường lối kinh tế tự do, mang một loạt nhà rẻ tiền bán cho người có tiền, bởi vậy từ năm 1980 đến 2011, Anh Quốc có tới 3 triệu 320 ngàn nhà công biến thành nhà tư. Trong 10 năm từ 1980 cho đến năm 1990 Margaret Thatcher không còn làm TTg Anh Quốc, bà cấm không cho lấy số tiền bán nhà chính phủ xây lại những ngôi nhà khác dành cho xã hội. Từ đó, tình hình nhà ở của người dân nước Anh ngày càng gặp nhiều khó khăn. Sau đó, Công Đảng Anh lên cầm quyền cũng theo đường lối “trung hòa”, không xây dựng nhiều nhà rẻ tiền cho dân nghèo.

Thị trưởng London khóa trước là Boris Johnson nổi tiếng là người tổ chức thành công Thế vận hội Mùa hè năm 2012. Tuy nhiên, do ông quá chú ý xây dựng nhiều nhà loại sang để thu nhút các nhà đầu tư ngoại quốc, khiến cho dân nghèo không thuê được nhà rẻ tiền của chính phủ, phải thuê nhà tư nhân với giá cắt cổ.

Là người quan tâm đến cuộc sống của người dân, Sadiq Khan luôn luôn đề nghị chính phủ Anh phải quan tâm đến nhà ở của dân chúng hơn nữa. Thậm chí ông còn đề nghị đưa vấn đề nhà ở ra trưng cầu ý dân. Không những thế, khi ra tranh cử chức thị trưởng, ông còn nói, nếu đắc cử thị trưởng London, ông cam kết sẽ noi gương bà Anne (Ana) Hidalgo, thị trưởng thành phố Paris từ năm 2014, giải quyết những khó khăn về nhà ở.

Bà Anne (Ana) Hidalgo là con một di dân từ Tây Ban Nha đến Pháp. Bà cũng xuất thân trong một gia đình bình dân, nhờ cố gắng học tập và nâng cao nhận thức chính trị, bà trở thành một chính khách. Năm 2014, khi ra tranh thủ chức thị trưởng, bà cũng đưa ra chính sách cải thiện nhà ở cho dân nghèo thành phố. Trong 2 năm qua, tuy chỉ mới bắt đầu nhưng đã vận động xây dựng được thêm nhà ở cho người dân, giúp dân nghèo giải quyết được một số khó khăn trước mắt.

Lý Anh

More Stories...