Thời Báo Vietnamese Newspaper

Thái Lan sau ngày bầu cử

Lý Anh

Trước ngày bầu cử quốc hội 24/03/2019, người dân Thái Lan mong đợi cuộc bầu cử đầu tiên sau mấy năm giới quân sự cầm quyền sẽ bầu ra một vị Thủ tướng mới, thực sự hành động vì nền dân chủ của đất nước. Tuy nhiên, sau khi bầu cử, tình hình chính trường Thái Lan càng hỗn loạn hơn do hiến pháp 2017 phe quân sự đề xuất để giành quyền lãnh đạo đất nước bị các đảng chính trị và dân chúng Thái Lan phản đối …
Cuộc đấu giữa các chính đảng
& phe thân quân đội ở Thái Lan

Ngày 29/04, Ủy ban Bầu cử Thái Lan (Thailand’s Election Commission – TEC) thông báo 100% số phiếu trong cuộc tổng tuyển cử hôm 24/03 đã được kiểm.
Theo thông báo trên, tỷ lệ cử tri đi bầu là 74,69%, tỷ lệ phiếu không hợp lệ là 5,57% và tỷ lệ phiếu “trắng” là 1,58%. Krit Urwongse, phó tổng thư ký TEC, cho biết, đây là kết quả đã được tính toán đầy đủ. Đảng Palang Pracharat thân quân đội và đề cử Thủ tướng Prayut Chan-o-cha giành 8,4 triệu phiếu, đảng đối lập Pheu Thai đứng thứ hai với 7,9 triệu phiếu; Đảng Hướng tới Tương lai (Future Forward Party) vừa thành lập đầu năm 2018 được hơn 6,2 triệu phiếu; Đảng Dân chủ giành 3,9 triệu phiếu và đảng Bhumjaithai chỉ có 3,7 triệu phiếu …

Tuy nhiên, TEC chưa công bố kết quả 150 ghế còn lại trong 500 ghế Hạ viện, chỉ mới công bố kết quả 350 ghế, trong đó Pheu Thai giành được 137 ghế và Palang Pracharath giành 97 ghế. Tiếp đó là đảng Bhumjaithai với 39 và đảng Dân chủ với 33 ghế. Kết quả chính thức sẽ được công bố vào ngày 09/05.
Hiến pháp do quân đội soạn thảo năm 2017 quy định người đắc cử Thủ tướng cần đạt đa số phiếu trong tổng số phiếu bầu tại Thượng viện và Hạ viện. Hiến pháp này cũng quy định 250 ghế tại Thượng viện đều do quân đội chỉ định, tạo lợi thế cho ông Prayut tiếp tục giữ vững quyền lực. Do đó, về mặt lý thuyết, Đảng Palang Pracharath chỉ cần giành 126 ghế Hạ viện để có 376 phiếu, đủ cho ông Prayut trở thành Thủ tướng dân cử.

Đảng đối lập lớn nhất Thái Lan Pheu Thai, do cựu thủ tướng Thaksin Shinawatra thành lập, ngày 27/03 tuyên bố, 6 đảng khác gồm Đảng Hướng tới Tương lai, Đảng Pheu Chart, Đảng Prachachart, Đảng Seri Ruam Thai, Đảng Quyền lực Nhân dân Thái Lan và Đảng Kinh Tế Mới thành lập một liên minh lấy tên là “Mặt trận dân chủ”, nhằm ngăn chặn Thủ tướng Prayut Chan-o-cha duy trì quyền lực.
Nếu ông Prayut đắc cử, Đảng Pheu Thai liên minh 7 chính đảng, Thái Lan sẽ có một chính phủ thiểu số bấp bênh. Cuộc đối đầu giữa liên minh 7 đảng đối lập với đảng thân quân đội có nguy cơ khiến chính trường Thái Lan tê liệt. Lãnh đạo Đảng Hướng tới Tương lai Thanathorn Juangroongruangkit cảnh báo điều này sẽ khiến “đất nước hỗn loạn và đi vào ngõ cụt” …
Trong 500 ghế tại hạ viện, liên minh 7 đảng chống đảng Palang Pracharat thân quân đội dự kiến giành 253 ghế. Con số trên bao gồm những người chiến thắng tại khu vực bầu cử được Ủy ban Bầu cử Thái Lan công bố cũng như các ứng viên sẽ ngồi vào ghế dựa trên tỷ lệ số phiếu bầu cho đảng của họ trong cuộc tổng tuyển cử.

Bà Sudarat Keyuraphan, lãnh đạo Đảng Pheu Thai khẳng định, kết quả cuộc bầu cử thật “đáng nghi”, đồng thời khẳng định liên minh sẽ nỗ lực vì “lợi ích quốc gia”. Bà nói: “Các đảng trong mặt trận dân chủ được hầu hết người dân tin tưởng. Dù hiện nay con số vẫn còn thay đổi, chúng tôi chắc chắn sẽ giành ít nhất 255 ghế. Chúng tôi tuyên bố mặt trận dân chủ chống lại chính quyền quân sự sẽ giành đa số tại hạ viện. Chúng tôi đang cố gắng đáp ứng tốt nhất kỳ vọng của mọi người. Chúng tôi muốn ủng hộ văn hóa chính trị mang tính xây dựng mặc dù cuộc bầu cử rất khó khăn bởi bản hiến pháp ủng hộ quân đội duy trì quyền lực”.

Bà cũng cáo buộc các đối thủ đang tìm cách hạn chế ảnh hưởng của đảng Pheu Thai, qua đó làm giảm số ghế đảng giành được bằng cách kiến nghị lên Ủy ban Bầu cử trước khi kết quả cuối cùng được công bố.
Ngôi sao mới trỗi dậy trên chính trường Thái Lan là ông Thanathorn Jungrungreangkit, lãnh đạo Đảng Hướng tới Tương lai nói: “Tình hình chính trị hiện nay không có lợi cho đất nước trong một thời gian dài. Chúng tôi sẽ cùng các đảng khác ngăn chặn quân đội mở rộng quyền lực. Nó có thể khó khăn và chúng tôi sẽ phải đối mặt với thượng viện nhưng chúng tôi sẽ đoàn kết. Chúng tôi kêu gọi các đảng khác cùng tham gia và tạo ra một chính phủ dân chủ …”.
Lãnh đạo các đảng trong liên minh “Mặt trận dân chủ” yêu cầu Ủy ban Bầu cử phải minh bạch và rõ ràng hơn nữa. Cựu lãnh đạo đảng Prachachart, cho rằng kết quả nên được công bố sớm hơn. Ông nói: “Ủy ban Bầu cử không nên đợi đến ngày 09/05 mới công bố kết quả bầu cử. Tại sao? Kết quả phiếu bầu phải được công bố cho tất cả các đảng và người dân. Công chúng đang hoài nghi họ giữ kín kết quả để thay đổi theo hướng có lợi cho một bên nhất định”.
Đảng Palang Pracharat thân quân đội có thể tìm kiếm liên minh với đảng Bhumjaitha. Tuy nhiên, đảng Bhumjaithai cho hay họ sẽ đưa ra quyết định cuối cùng sau khi có kết quả chính thức.
Về việc đảng Palang Pracharat được hưởng lợi từ quy định trong hiến pháp 2017 do quân đội đề xuất, ông Prajak Kongkirati, giảng viên khoa học chính trị tại Đại học Thammasat, cho rằng, điều này không công bằng.

Ông nhận xét: “Đảng giành được nhiều phiếu bầu hơn nhưng lại có ít ghế tại quốc hội hơn là kết quả của việc các nhà soạn thảo hiến pháp đã tạo ra những quy định bầu cử rối ren. Không quốc gia nào trên thế giới chấp nhận một hệ thống như thế. Những người nắm quyền đã tạo ra luật mà không có sự tham gia của dân chúng”.
Theo các nhà bình luận, nếu phe đa số hạ viện đứng ở thế đối đầu với các nhà lập pháp thân thủ tướng, chính trường Thái Lan sẽ bế tắc mãi mãi.
Nhiều người cho rằng, dù phe ủng hộ quân đội có thể thành lập chính phủ tiếp theo, việc thông qua ngân sách cùng hàng loạt bộ luật quan trọng khác dễ dàng bị phủ quyết nếu phe đa số tại hạ viện bỏ phiếu chống. Tình trạng tê liệt pháp lý này hình thành, sẽ gây thất vọng cho các chính khách và cử tri, đưa Thái Lan đến một cuộc khủng hoảng chính trị khác …
Ngôi sao sáng mới trỗi dậy
Thanathorn Juangroongruangkit, chào đời ngày 25/11/1978, hiện đang là lãnh đạo của Đảng Hướng về Tương lai thành lập vào tháng 03/2018, là ngôi sao sáng mới trỗi dậy trên chính trường Thái Lan.
Thanathorn sinh ra và lớn lên ở Bangkok, là con thứ hai trong 5 người. Mẹ của ông, Somporn Juangroongruangkit, là Chủ tịch và Giám đốc điều hành hiện tại của Công ty Thai Summit, tiếp quản từ người cha là ông Pattana sau khi qua đời năm 2002. Pattana thành lập Công ty Thai Summit năm 1977. Thanathorn Juangroongruangkit còn cổ phần lớn trong Nhà xuất bản Matichon của truyền thông Thái Lan.
Bước vào sự nghiệp chính trị của mình, Thanathorn đã từ chức Chủ tịch Hội đồng quản trị Matichon và phó Chủ tịch Công ty Thai Sunmit.
Trong cuộc bầu cử Quốc hội ngày 24/03, Đảng Hướng về Tương lai giành được hơn 6,2 triệu phiếu, xếp thứ 3. Tuy nhiên, ngày 06/04, Thanathorn Juangroongruangkit bị cảnh sát triệu tập thẩm vấn. Ông bị cáo buộc tội “Làm phản” vì đã giúp nhiều sinh viên biểu tình thoát khỏi cảnh sát trong đợt biểu tình chống chính quyền quân sự vào năm 2015.
Cáo buộc kích động phản loạn, được đệ trình bởi chính quyền quân sự, là vụ án hình sự thứ hai được mở ra nhắm vào Thanathorn Juangroongruangkit, 40 tuổi, kể từ khi ông thành lập Đảng Hướng về Tương lai có chủ trương cấp tiến, thu hút giới trẻ.
Cảnh sát nói với Reuters rằng, đơn khiếu kiện bắt nguồn từ năm 2015, khi ông Thanathorn, đang điều hành công ty kinh doanh phụ tùng xe hơi của gia đình. Ông bị cáo buộc tội đã “hỗ trợ” một nhà lãnh đạo biểu tình chống lại cuộc đảo chính của quân đội năm 2014. Người này vi phạm lệnh cấm tụ tập hơn năm người của chính quyền quân sự.

Ông Thanathorn bị cáo buộc vi phạm điều 116 của bộ luật hình sự Thái Lan, tương đương với tội kích động phản loạn; điều 189, về việc giúp đỡ những người khác phạm tội nghiêm trọng; và điều 215, về việc tụ tập hơn 10 người. Nếu bị kết tội, ông Thanathorn có thể đối mặt với bản án chín năm tù tại một tòa án quân sự.
Ông Thanathorn nói các cáo buộc có động cơ chính trị và đặt nghi vấn về thời điểm cáo buộc được đưa ra.
Theo luật bầu cử, một bản án hình sự có thể khiến ông Thanathorn mất tư cách ứng cử viên. Ông hiện có phần chắc sẽ trở thành dân biểu quốc hội.

Dưới đây là tường trình của Carol Isoux, ký giả RFI từ Bangkok:
“Khi bước ra khỏi sở cảnh sát, tỉ phú truyền thông Thanathorn Juangroongruangkit, 40 tuổi, tuyên bố : “Tôi vô tội. Tất cả những gì làm tôi lo lắng, đó là bị một tòa án quân sự xét xử”.
Ông bị buộc tội hai tuần sau kỳ bầu cử Quốc Hội, với kết quả là Đảng Hướng tới Tương Lai của ông giành được khoảng 50 ghế. Đây là một tỉ lệ xuất sắc khiến nhiều chính khách ngạc nhiên.
Phe quân nhân hiện đang nắm quyền khẳng định đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử với đa số phiếu, trong khi các lãnh đạo phe đối lập cũng tuyên bố đạt được đa số ghế ở Quốc Hội và như vậy, họ có quyền thành lập chính phủ.
Kết quả kiểm phiếu chính thức sẽ chỉ được công bố vào ngày 09/05, sau ngày kỷ niệm lễ đăng quang của tân vương Vajiralongkorn. Đây là một sự kiện quan trọng của Thái Lan.
Từ giờ đến ngày công bố kết quả, phe quân nhân tìm mọi cách làm suy yếu các đối thủ chính trị của họ. Đây là đợt tố tụng tư pháp thứ ba nhắm vào ông Thanathorn chỉ trong vòng vài tuần.
Ông và một số lãnh đạo cấp cao trong Đảng Hướng tới Tương lai trở thành đối tượng của nhiều vụ tấn công vô cùng cay nghiệt trên các mạng xã hội. Họ bị cáo buộc không trung thành với nền quân chủ. Ông Thanathorn có nguy cơ bị lĩnh án đến 9 năm tù”.
Jonathan Head, ký giả Đông Nam Á của BBC, thường trú tại Bangkok, cũng cho biết, Ủy ban bầu cử đã chỉ ra rằng. Đảng Hướng tới Tương lai sẽ giành được ít ghế hơn. Những người ủng hộ ông Thanathorn coi cáo buộc hình sự mới nhất đối với ông là một phần của chiến dịch rộng lớn nhằm giảm bớt quyền lực của Đảng Hướng tới Tương lai do Thanathorn Juangroongruangkit lãnh đạo.
Sau khi Ủy ban Bầu cử Thái Lan (TEC) công bố kết quả, hơn 100 người biểu tình tại trung tâm thủ đô Bangkok phản đối TEC, cho rằng cơ quan này thiếu minh bạch và đang tìm cách thay đổi kết quả cuộc tổng tuyển cử đầu tiên của Thái Lan sau mấy năm phe quân sự cầm quyền.

Nhiều chính khách hô khẩu hiệu trong cuộc biểu tình: “Hãy ngừng gian lận và tôn trọng người dân”, đồng thời kêu gọi những người xung quanh ký tên vào bản kiến nghị để luận tội các thành viên của TEC.
Lý Anh

Comments are closed.

error: Content is protected !!