Thời Báo Vietnamese Newspaper

THẢ MỒI BẮT BÓNG?

Mai Loan

Quả tình TT Trump không hổ danh là một lãnh đạo gây sự chú ý của mọi người, kể cả trong hai lãnh vực đối nội cũng như đối ngoại, dù rằng trước đó ông không hề được xem như là một lãnh đạo có nhiều kinh nghiệm hoặc thành tích trong việc điều hành đất nước.

Tuy nổi tiếng là không thích đi đâu xa, ngay từ thời còn là một ứng cử viên tranh cử ông Trump lúc nào cũng phải bay về New York để ngủ ở tư gia thay vì ở khách sạn cho dù có phải bay đi khắp các tiểu bang xa trong ngày, nhưng lần này ông Trump đã phải vất vả lên đường đi tham dự hai cuộc họp thượng đỉnh với những lãnh đạo nổi tiếng khác tại hai lục địa cách nhau đến cả chục ngàn cây số.
Đầu tiên là ông đến tham dự cuộc họp thượng đỉnh của Khối G-7 gồm 7 quốc gia kỹ nghệ giầu có hàng đầu được tổ chức tại Charlevoix ở tỉnh bang Québec do chủ nhà là Thủ tướng Justin Trudeau của Gia Nã Đại đứng ra tổ chức với sự tham dự của lãnh đạo 6 nước khác trong Khối gồm có Hoa Kỳ, Nhật, Anh, Pháp, Đức, Ý và đại diện của Liên Hiệp Âu Châu.

Sau đó ông đã vội vã bay đi sang Tân Gia Ba (Singapore) để có cuộc gặp gỡ tay đôi với lãnh đạo Kim Jong Un của Bắc Hàn, một cuộc họp thượng đỉnh được xem là tưởng chừng như không bao giờ có thể xảy ra vì hai nhà lãnh đạo này thường được đánh giá là những nhân vật gây sóng gió và tai tiếng nhiều nhất trong thời gian qua, với những lời lẽ đối đáp đầy căng thẳng và hung hăng tưởng chừng như có thể dẫn đưa thế giới này đến một cuộc đại thế chiến thứ ba với những vũ khí nguyên tử có thể huỷ diệt toàn cầu.
Tuỳ theo quan điểm và cách nhìn của mỗi người, người ta có quyền đánh giá về tầm mức quan trọng và những diễn biến có thể xảy đến sau kết quả của những cuộc họp thượng đỉnh này.

Một mặt, Khối G-7 quy tụ bảy nước được xem là có nền kỹ nghệ tiên tiến và kinh tế giầu mạnh nhất theo khuynh hướng tư bản chủ nghĩa vào thập niên 1970 nên đã quy tụ lại để có cuộc hội họp hàng năm bàn thảo về nhiều chủ đề đa dạng trong việc hỗ tương và đoàn kết với nhau hầu thiết lập và duy trì một nền trật tự mới. Mục đích ban đầu là chú trọng về hồ sơ kinh tế, nhằm ngăn chặn những cuộc tranh chấp về mậu dịch đối đầu lẫn nhau có thể lan rộng và phá tan sự đoàn kết trước mối nguy lúc bấy giờ của Liên Bang Sô Viết. Đây cũng là những tranh chấp về mậu dịch mà TT Trump gần đây thường đem ra thổi phồng lên để gây ra những tranh cãi đầy căng thẳng và sóng gió trong thời gian qua.

Phía bên kia là một tiểu quốc nghèo nàn và lạc hậu kể từ sau Đệ Nhị Thế Chiến, tiếp tục sống trong tình trạng đóng kín sau bức màn sắt của một chế độ bạo tàn phi dân chủ dưới sự lãnh đạo của một lãnh đạo độc tài theo kiểu “cha truyền con nối” khiến cho dân chúng sống trong lầm than nghèo đói trong khi các lãnh đạo dồn hết tài nguyên vào cuộc chạy đua vũ khí để luôn gây bất ổn cho toàn vùng Đông Bắc Á.
Nhiều chuyên gia và các viên chức kỳ cựu của Hoa Kỳ đều không tin rằng lần này TT Trump sẽ thuyết phục được Kim Jong Un chịu từ bỏ tham vọng hạch tâm và huỷ diệt toàn bộ kho vũ khí nguyên tử của mình.

Ngay cả trước khi diễn ra cuộc họp thượng đỉnh lần này, Cố vấn An ninh Quốc gia John Bolton cũng chưa hề triệu tập một cuộc họp của toàn thể Hội Đồng An Ninh Quốc Gia để có đầy đủ các viên chức cao cấp của Hoa Kỳ về đủ các lãnh vực trọng yếu cùng nhau bàn bạc để đề ra những biện pháp ứng xử tuỳ theo tình huống của cuộc họp tay đôi giữa hai lãnh đạo Hoa Kỳ và Bắc Hàn. Những kẻ xấu miệng thì cho rằng có lẽ đó là do thâm ý của ông Bolton muốn cho cuộc họp tay đôi gặp thất bại vì không đạt được một kết quả cụ thể khả quan nào. Còn riêng ông Trump thì luôn tự hào rằng ông là một người có biệt tài điều đình rất giỏi và ứng biến nhanh lẹ, và ông có thể chỉ cần có một phút là có thể đánh giá rằng cuộc gặp gỡ này có thể đạt được tiến bộ hay không.

Ấy vậy mà TT Trump, người đứng đầu của quốc gia được coi như là lãnh đạo của khối Tự Do, lại quyết định gây ra hiềm khích và sóng gió ngay trong nội bộ của Khối G-7 khiến cho mọi quốc gia thành viên còn lại trong Khối đều bực tức và chán nản, để quay sang dồn hết mọi chú tâm về vị lãnh đạo trẻ tuổi có những hành động tàn ác không khác gì cha ông của y. Đó là sự việc không những ông Trump đã có những thái độ gần như ngang tàng, bướng bỉnh và hống hách với các lãnh đạo của Khối G-7 mà còn khiêu khích và chọc giận họ khi phát ngôn rằng tại sao lại không mời Nga Sô cùng tham dự trong cuộc họp của Khối này.

Nga Sô chưa bao giờ là một cường quốc kinh tế. Dưới thời Tổng thống Boris Yeltsin sau khi chế độ Sô Viết tan rã, Khối G-7 đã khuyến khích và thưởng công cho chính quyền Yelsin đã chấp nhận theo đuổi những chính sách phát triển theo mô hình tự do và dân chủ bằng cách cho Nga được gia nhập vào từ năm 1998 để trở thành Khối G-8. Sau này, Nga dưới sự lèo lái của một lãnh đạo độc tài là ông Vladimir Putin đã làm ngược lại để thiết lập một chế độ độc tài mới, lại còn gây bất ổn cho các lân bang, gần nhất là quấy phá nước Ukraine và sáp nhập bán đảo Crimea vào năm 2014. Vì thế nên Khối G-8 đã quyết định loại bỏ Nga ra để trở lại thành Khối G-7 như lúc ban đầu.
Mới đây, TT Trump lại gây ra những xung đột với Liên Hiệp Âu Châu, Gia Nã Đại và Mễ Tây Cơ với những quyết định tăng thuế quan lên các hàng thép và nhôm khiến cho các nước này sẽ phải trả đũa khiến cho tình hình sẽ trở nên căng thẳng vì những trận chiến mậu dịch có thể nổ ra giữa các quốc gia đồng minh lâu đời. Vì thế nên bầu không khí của cuộc họp thượng đỉnh G-7 năm nay đã trở nên căng thẳng hơn trước khi cuộc họp chính thức diễn ra với những lời lẽ đốp chát qua lại giữa TT Trump và hai lãnh đạo khác là TT Macron của Pháp và Thủ tướng Trudeau của Gia Nã Đại.

Đã thế, ông Trump còn bỏ ra về trước khi cuộc họp của Khối G-7 chính thức kết thúc, tức là không thèm tham dự những cuộc họp kế tiếp để thảo luận về các hồ sơ khí hậu địa cầu thay đổi và tình hình môi sinh, với lý do là ông muốn bay sớm qua Tân Gia Ba vì háo hức trước cuộc gặp gỡ tay đôi lịch sử này. Sau đó, ông còn bắn tiếng qua mạng Twitter để chỉ trích và chê bai chủ nhà Justin Trudeau của Gia Nã Đại là một người yếu kém, và do đó ông đã ra lệnh cho các viên chức thuộc quyền không đồng ý ký tên vào bản Thông Cáo Chung của Khối G-7, vốn là một tiền lệ đã luôn diễn ra từ trước tới nay.

Đã vậy, hai phụ tá cao cấp của ông về kinh tế là Larry Kudlow và Peter Navarro còn lên các đài truyền hình để dùng những lời lẽ nặng nề để mạt sát ông Trudeau, một điều chưa thấy xảy ra trong quan hệ ngoại giao giữa Hoa Kỳ và Gia Nã Đại, mà ngay cả những lãnh đạo của những nước thù nghịch nguy hiểm với Hoa Kỳ như Trung Cộng và Bắc Hàn cũng chưa hề bị mạt sát nặng nề như vậy.
Ban chủ biên của tờ Washington Post, một nhật báo kỳ cựu và uy tín hàng đầu tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn, mới đây đã nhận định rằng những hành động bất ngờ của ông Trump không phải chỉ là những trò quậy phá lung tung của một đứa trẻ (childish tantrum) hoặc là những điều nhằm khiến nhiều người chú ý đến, mà nó còn có nguy cơ triệt hạ những giá trị nền tảng mà Khối G-7 coi như đã được thành hình để bảo vệ. Do đó, không những chỉ có các quốc gia đồng minh với Hoa Kỳ phải lo ngại, mà ngay cả người dân Mỹ cũng phải lo sợ đối đầu với một sự thay đổi là vị lãnh đạo của khối tự do hiện nay có lẽ đã không còn thực sự tin tưởng vào cái khối các quốc gia tự do này hoặc là ông không còn muốn giữ vai trò lãnh đạo của nó nữa.

Khách quan mà nói, trước khi lên đường đến gặp Kim Jong Un để mong giải quyết vấn đề giải giới vũ khí hạch tâm tại bán đảo Triều Tiên, hơn ai hết một vị tổng thống Mỹ phải hiểu rằng ông cần có sự ủng hộ và tiếp tay của các quốc gia đồng minh kỳ cựu và quan trọng nhất để làm thế mạnh hầu có thể gia tăng áp lực về các biện pháp cấm vận và viện trợ kinh tế nếu như cần thiết để có thể khiến cho Bắc Hàn phải nhượng bộ và chấp nhận các điều kiện do Hoa Kỳ đưa ra.

Đằng này, TT Trump đã làm điều hoàn toàn ngược lại khiến cho mọi người phải chưng hửng. Bởi vì đúng vào thời điểm quan trọng này, ông Trump lại lôi những chuyện tranh chấp cỏn con về vấn đề thuế quan trong quan hệ mậu dịch để tấn công các lãnh đạo cũng như các nước đồng minh lâu đời với mình như Gia Nã Đại và Liên Hiệp Âu Châu. Chẳng hạn như khi lôi ra việc Gia Nã Đại đã hỗ trợ các nông gia trong nước để bảo vệ giá thành về sữa khiến cho các loại sữa của Hoa Kỳ khó cạnh tranh lại, điều này thoạt nghe qua cũng có lý nhưng ông Trump lại quên rằng chính Hoa Kỳ cũng có rất nhiều những chính sách trợ giá cho nông gia tại Mỹ để bảo vệ các ngành khác như đường, đậu phọng, bắp và bông gòn, v.v…

Đó chỉ là một vài thí dụ nhỏ nhoi để chứng minh rằng những lời cáo buộc gần đây về chuyện Hoa Kỳ là nạn nhân của những chính sách trao đổi mậu dịch bất công mà ông Trump đã lớn tiếng hô hào thật ra chẳng có xác đáng và đầy đủ nếu như người ta chịu nhìn vấn đề một cách đầy đủ và công bằng.

Hơn thế nữa, ông Trump lại vẫn luôn tỏ ra không mệt mỏi trong việc đưa ra những lời lẽ có phần thân thiện hơn đối với Nga Sô, xuyên qua việc ông lớn tiếng yêu cầu Khối G-7 là hãy nên cho phép Nga được tham gia trở lại. Điều này dường như lại rất đúng với nhận định của nhiều người khi cho rằng có vẻ như ông Trump luôn có cảm tình rất đặc biệt và kỳ lạ với lãnh đạo độc tài Putin, chưa kể là nó hoàn toàn đi ngược lại với quan điểm của các chính phủ khác, trong đó có Hoa Kỳ trước đây, đều kết án Nga trong nhiều hành động từ việc quấy phá Ukraine và sáp nhập bán đảo Crimea cho đến việc ra tay can thiệp vào các cuộc bầu cử dân chủ như tại Hoa Kỳ và Pháp, rồi đến việc ra lệnh cho các sát thủ của họ đến tận nước Anh để giết chết các cựu điệp viên của họ. Và điều quan trọng nữa là việc ông Trump tiếp tục có những lời lẽ và cử chỉ thân thiện với Nga lại diễn ra giữa lúc cuộc điều tra của Công tố viên Đặc biệt Robert Mueller để xem là liệu có sự can thiệp và thông đồng với nhau hay không giữa Nga và bộ máy vận động của ông Trump trong kỳ bầu cử năm 2016 vẫn chưa kết thúc.
Có lẽ vì thế nên người ta không lấy làm lạ khi nghị sĩ John McCain, một vị dân cử kỳ cựu của đảng Cộng Hoà và đã từng là ứng viên chính thức của đảng để ra tranh cử tổng thống vào năm 2008, đã không ngần ngại bắn ra một mẩu tin nhắn trên mạng Twitter để nói rằng: “Với tất cả các đồng minh của Hoa Kỳ: đại đa số người dân Mỹ thuộc cả hai đảng đều luôn ủng hộ chính sách tự do mậu dịch, chính sách toàn cầu hóa cũng như hỗ trợ cho các liên minh đã dựa trên nền tảng 70 năm cùng chia sẻ những giá trị chung cho mọi bên. Những người dân Mỹ đang đứng sát cánh cùng quý vị, ngay cả như ông tổng thổng Mỹ không chịu đứng chung.”

Sự kiện ông Trump không ngần ngại bỏ rơi những đồng minh trụ cột và quan trọng đối với Hoa Kỳ để chạy theo lãnh đạo Kim Jong Un vì nghĩ rằng mình có thể đạt được một thắng lợi to lớn nào đó chưa hề xảy ra quả tình có thể được giải thích như là một chuyện “thả mồi bắt bóng”.

Mai Loan
Houston, TX ngày 11 tháng 6/2018

Comments are closed.

error: Content is protected !!