RRSP – TFSA – RESP: Ưu tiên cho Quỹ nào trước?

rrsptfsa
Hải Phong (Nguyễn LC, CPA CGA, D.Fisc., M.Fisc.)

Giữa những sôi động của mùa Thế Vận Hội đang được hàng triệu người trên thế giới theo dõi, chúng ta cũng không quên mùa Thuế sắp đến và mùa đóng tiền vào REÉR/RRSP cũng sắp đáo hạn.
Năm nay, hạn chót để đóng tiền vào REÉR/RRSP là ngày 3-3-2014 nếu bạn muốn được khai để trừ thuế của năm 2013.
Những bài viết trước chúng tôi đã đề cập riêng rẽ những đặc điểm, lợi ích của từng Quỹ tiết kiệm sau:
– Quỹ Tiết kiệm Hưu bổng REÉR/RRSP.
– Quỹ Tiết kiệm Học bổng cho con em REEE/RESP.
– Quỹ Tiết kiệm Miễn thuế CELI/TFSA.
Nhưng trong ba Quỹ tiết kiệm này thì bạn phải ưu tiên cho Quỹ nào trước? Như thế nào để được lợi tối đa? Câu trả lời tùy thuộc vào hoàn cảnh tài chánh cũng như mục tiêu của từng cá nhân và từng gia đình.
Nếu một gia đình mà cả hai người phối ngẫu đều có lợi tức cao và muốn tiết kiệm tiền thuế tối đa thì cứ đóng tối đa mà luật cho phép vào cả 3 Quỹ!
Nhưng điều này thì quá lý tưởng cho đại đa số gia đình Việt chúng ta. Ða số chúng ta có một ngân sách giới hạn để tiết kiệm, và trong giới hạn đó, chúng ta phải lựa chọn ưu tiên đóng tiền vào đâu để được lợi tối đa.

Bài viết này sẽ được chia làm 3 phần:
I. Nhắc sơ lược về đặc điểm và lợi ích của từng Quỹ nói trên.
II. So sánh đặc điểm của cả 3 Quỹ để giúp bạn có một cái nhìn tổng quát.
III. Từ đó lấy quyết định nào thích hợp cho mình và cho gia đình mình.

I. Sơ lược về 3 Quỹ Tiết kiệm REÉR/RRSP – REEE/RESP – CELI/TFSA
A) Quỹ REÉR/RRSP

Khi bạn vừa bắt đầu đi làm, bạn nên mở ngay một Quỹ REÉR/RRSP, tại ngân hàng, tại một công ty bảo hiểm nhân thọ, hay tại một công ty môi giới đầu tư. Mục đích là để bạn đóng tiền càng sớm vào Quỹ thì đầu tư của bạn càng có khả năng sinh lợi nhuận. Thí dụ: một em sinh viên ra trường, đi làm, bắt đầu tiết kiệm 1,000$ mỗi năm thôi, đều đặn như thế trong vòng 30 năm sẽ sinh lợi gấp bội (khoảng 165,000$ lúc về hưu cả vốn lẫn lợi tức); so với một người không bao giờ đóng tiền REÉR/RRSP, đến lúc gần về hưu mới có tiền, bỏ một lúc 30,000$ vào Quỹ. Thời gian quá ngắn, không đủ để 30,000$ này sinh lợi như trong trường hợp thứ nhất. Với cùng một số tiền 30,000$, đóng mỗi năm một ít trong thời gian dài sẽ mang lại lợi nhuận tối đa cho bạn.
● Mỗi năm tôi được đóng tối đa bao nhiêu vào REÉR/RRSP?
Tiền tối đa bạn được đóng vào REÉR/RRSP được ghi trên avis de cotisation /notice of accessment của năm trước mà Sở Thuế gửi cho bạn sau khi bạn gửi tờ khai thuế đi. Tiền này được tính căn cứ trên:
(i) 18% lợi tức của bạn trong năm trước.
(ii) Tối đa là 23,820$ cho năm 2013 (plafond /ceiling).
(iii) Trừ đi tiền mà bạn và công ty của bạn đóng vào Quỹ hưu khác cho bạn (như RPA, RPDB, v.v…).
Thí dụ: khi bạn làm tờ khai thuế năm 2012, thì trên avis/notice, CP sẽ ghi số tiền tối đa mà bạn được đóng vào REÉR/RRSP cho năm 2013. Như thế, muốn biết năm 2013 bạn được đóng tối đa bao nhiêu thì bạn chỉ việc căn cứ trên con số ghi trên avis /notice để đừng đóng lố tiền vào REÉR/RRSP. Nếu đóng lố tối đa là 2,000$ thì không bị phạt. Trên đó thì sẽ bị 1% tiền phạt mỗi tháng. Vậy nếu bạn dư dả tài chánh thì cứ đóng lố 2,000$. Như thế 2,000$ này sẽ được Quỹ sinh lợi trong thời gian dài mà bạn không phải khai thuế trên lợi nhuận.
● Lợi tức do REÉR sinh ra có bị đóng thuế không?
Ngày nào mà tiền vốn và lời sinh ra còn được nằm trong Quỹ thì bạn không phải khai thuế gì cả. Bạn chỉ phải khai thuế khi bạn rút tiền ra khỏi Quỹ, thí dụ lúc về hưu.
● Như thế thì đâu có lợi ích gì, trước sau gì tôi cũng phải đóng thuế?
Có lợi chứ. Cái lợi là bạn hoãn được thời điểm phải đóng thuế. 1$ tiền thuế bạn phải trả lúc này và 1$ tiền thuế bạn phải trả 30 năm sau có giá trị khác nhau chứ. Ngoài ra, thuế suất khi bạn đóng tiền vào REÉR/RRSP và thuế suất khi bạn rút tiền ra khỏi Quỹ rất chênh lệch. Thí dụ: năm 2013, cô A đóng 10,000$ vào REÉR/RRSP trong lúc thuế suất của cô là 35%. Cô A được bồi hoàn 3,500$ tiền thuế, tức là tiền “net” mà cô phải trả là 6,500$ để có được 10,000$ trong Quỹ.
30 năm sau, “Cụ bà” A về hưu, rút tiền REÉR/RRSP ra để sống. Thí dụ năm đó Cụ A rút ra 10,000$ và không còn lợi tức nào nữa, thì Cụ đóng thuế suất tối thiểu, thí dụ 15%, và với những giảm trừ thuế, miễn trừ thuế mà Cụ được hưởng thì có thể tiền thuế mà Cụ phải trả là 0$.
● Tôi được để tiền trong REÉR/RRSP trong bao lâu?
Chậm nhất là đến năm bạn đủ 71 tuổi, Quỹ REÉR/RRSP của bạn phải giải tán. Thí dụ lúc đó cả vốn lẫn lời bạn có trong Quỹ 450,000$. Bạn có 3 lựa chọn:
(i) Rút hết tiền ra và đóng thuế. Dĩ nhiên đây là hạ sách.
(ii) Mua một Quỹ Niên kim Trọn đời: mỗi năm Quỹ sẽ phát cho bạn một số tiền cố định cho đến khi chết, không chuyển hoán được cho người khác. Giải pháp này có may rủi, nếu sống thọ thì bạn có lời, lỡ mà “ngỏm củ tỏi” sớm thì không hoán chuyển cho ai được.
(iii) Chuyển toàn thể tiền REÉR/RRSP sang một Quỹ khác là FERR/RRIF: đây là một tiếp nối của Quỹ REÉR/RRSP với một khác biệt là hằng năm chính phủ bắt buộc bạn phải rút một số tiền tối thiểu hoặc hơn ra khỏi Quỹ để khai thuế. Có nghĩa là số tiền 450,000$ nói trong thí dụ ở (i) thay vì bạn phải đóng thuế một lúc (với thuế suất cao), thì bạn được quyền đóng thuế trong nhiều năm (với thuế suất thấp). Giải pháp này được nhiều người lựa chọn nhất.
● Nếu tôi chết thì Quỹ REÉR/RRSP sẽ như thế nào?
Bạn phải đóng thuế trên tổng số tiền mà bạn còn trong Quỹ, trừ khi nếu bạn chuyển tiền đó cho người phối ngẫu hoặc cho con cái đang trong vòng nuôi nấng của bạn. Như thế tiền trong Quỹ sẽ được tiếp tục miễn thuế cho đến khi những người thừa kế này rút tiền ra.
● Những lợi ích khác của REÉR/RRSP
Bạn mua nhà? Có quyền vay tối đa 25,000$ trong chính Quỹ REÉR/RRSP của bạn, khi rút tiền vay ra không phải khai thuế, nhưng bạn phải hoàn trả tiền lại cho Quỹ trong vòng 15 năm. Một gia đình, 2 vợ chồng được “vay” tối đa 50,000$ để mua nhà nếu cả hai đều có Quỹ REÉR/RRSP.
Bạn quay trở lại đi học? Cũng có thể được vay tiền REÉR/RRSP của bạn để trả học phí trong vòng 4 năm, tối đa là 20,000$. Cũng như trên, số tiền này cũng phải được hoàn trả lại cho Quỹ trong vòng 10 năm.
Trong cả 2 trường hợp, nếu hết thời hạn rồi mà giả sử bạn vẫn còn nợ REÉR/RRSP thí dụ 4,000$ thì 4,000$ này sẽ phải gộp vào lợi tức để khai thuế, coi như tiền bạn rút từ REÉR/RRSP ra.

B) Quỹ Tiết kiệm Học bổng cho con em (REEE/RESP)
Ðây là Quỹ tiết kiệm do cha mẹ lập ra để dành tiền cho con đi học bậc hậu trung học.
– Bạn được quyền đóng tối đa vào Quỹ cho mỗi con em là 50,000$. Tiền này là tiền vốn và không được khai để trừ thuế. Nếu đóng lố thì cũng bị phạt 1% mỗi tháng cho số tiền đóng lố.
– Khi mở Quỹ cho con em, chính phủ (CP) sẽ tặng không cho em 500$ đầu tiên để mở Quỹ cho dù bạn chưa đóng đồng nào vào Quỹ thì con em của bạn cũng được 500$ đầu tiên này. Sau đó, cứ hằng năm CP lại tặng thêm 100$ cho đến khi đứa trẻ đủ 15 tuổi. Do đó, nên mở Quỹ cho em lúc mới sanh, càng đợi lâu, bạn càng mất đi tiền tặng 100$ mỗi năm.
– Tiền lời do Quỹ sinh ra không phải đóng thuế khi tiền lợi này được giữ trong Quỹ.
– Hằng năm CP sẽ tự động đóng vào Quỹ cho con em của bạn tối đa là 20% của 2,500$, tức là 500$ tối đa. Nếu lợi tức gia đình thấp, tiền trợ cấp 20% này có thể là 30% hay 40% trên số tiền 500$ đầu tiên.
– Khi trẻ em này bắt đầu đi học bậc hậu trung học, thì tiền vốn được hoàn trả lại cho cha mẹ, không phải khai thuế.
– Tiền lợi tức do Quỹ sinh ra cộng với tiền trợ cấp mà CP đóng vào hằng năm sẽ được phát cho đứa trẻ dưới hình thức học bổng. Ðứa trẻ sẽ phải khai thuế, nhưng vì em không có lợi tức nào khác vì còn đang đi học, rất có thể là em không phải trả một đồng thuế nào trên tiền học bổng này.

C) Quỹ Tiết kiệm Miễn thuế CELI/TFSA
Tuy sanh sau đẻ muộn, nhưng CELI/TFSA được người dân Canada hưởng ứng một cách nhiệt liệt, nhờ vào các đặc tính “mềm dẻo” của Quỹ, cũng như những lợi ích không thể phủ nhận của CELI/TFSA.
– CELI/TFSA được thành lập từ năm 2009 để khuyến khích người dân tiết kiệm. Tối đa mỗi năm được đóng vào Quỹ 5,000$, và được tăng theo chỉ số lạm phát.
– Kể từ năm 2013, mức tối đa được tăng lên thành 5,500$.
– Năm nào chưa đóng thì được tích lũy cho các năm sau. Như thế nếu như kể từ năm 2009, bạn chưa bao giờ đóng tiền vào CELI/TFSA, và nếu như năm 2009 bạn đã đủ hoặc trên 18 tuổi, thì năm 2014, bạn được quyền đóng tối đa vào CELI/TFSA một số tiền 31,000$.
– Tiền đóng vào Quỹ không được khai để trừ thuế.
– Lợi tức do Quỹ sinh ra không phải đóng thuế.
– Có thể rút tiền ra bất cứ lúc nào, bất cứ vì lý do gì, và tiền rút ra hoàn toàn được miễn thuế.
– Tiền rút ra có thể được trả lại cho Quỹ, nhưng bạn phải chờ năm sau, trừ khi bạn hãy còn trong giới hạn tối đa luật định.
Tóm lại, đây là một trương mục tiết kiệm hoàn toàn được miễn thuế trên lợi tức, như cái tên của Quỹ, mà chúng tôi đã có nhiều dịp trình bàn trên Thời Báo. Chúng tôi không nhắc lại chi tiết trong bài này.

II. Phải ưu tiên đóng tiền vào Quỹ nào trước?
Như chúng tôi đã trình bày ở phần đầu, nếu bạn dư dả tài chánh mà đóng tối đa vào cả 3 Quỹ thì lý tưởng nhất. Nhưng đời thường không như là mơ! Chúng ta luôn bị giới hạn bởi ngân sách gia đình.
Nếu chúng ta chỉ có một số tiền nhất định, thí dụ 10,000$ để tiết kiệm dài hạn thì phải tính toán sao cho có lợi nhất. Ðây là một tính toán cá nhân, không ai giống ai, tùy theo ưu tiên của mỗi gia đình. Thí dụ: gia đình nào chú trọng đến việc học của con em thì ưu tiên cho REEE/RESP (Tiết kiệm học bổng). Gia đình nào ưu tư đến đời sống lúc tuổi già thì ưu tiên cho REÉR/RRSP (Tiết kiệm hưu bổng). Quý bạn có ý định để dành nhưng đồng thời cũng có những dự tính tương lai gần như du lịch, mua xe, mua nhà, v.v… thì nên để vào CELI/TFSA (Tiết kiệm miễn thuế), lấy tiền ra dễ dàng lại không phải đóng thuế.
Theo ý chúng tôi, bạn có thể “kế hoạch hóa” số tiền tiết kiệm 10,000$ của bạn như sau. Giả dụ bạn ở mức lương mà thuế suất là 35%.
(i) Ðóng 10,000$ vào REÉR/RRSP để lấy lại tiền bồi hoàn thuế 3,500$.
(ii) Dùng 2,500$ để đóng vào Quỹ REEE/RESP cho con để được CP trợ cấp 20%, tức là 500$. Nếu bạn đóng trên 2,500$ vào REEE/RESP thì CP cũng chỉ cho tối đa là 500$ thôi.
(iii) Còn lại 1,000$ nếu không cần chi dụng thì bạn để vào CELI/TFSA.
Như thế, với 10,000$ của bạn, tổng số tiền bạn có trong cả 3 Quỹ sẽ là:
(i) REÉR/RRSP 10,000$
(ii) REEE/RESP 2,500$
Trợ cấp của CP 500$
(iii) CELI/TFSA 1,000$
Tổng cộng 14,000$

III. Kết luận
Chỉ còn ít hôm nữa để bạn đóng tiền vào REÉR/RRSP. Những bạn có lợi tức cao thì đây là một cách giảm thuế hữu hiệu nhất, cũng như cách tốt nhất để bảo đảm cuộc sống về hưu được thoải mái.
Các bạn trẻ mới ra làm việc nên tập thói quen hằng năm đóng vào REÉR/RRSP một số tiền cố định. Có ít đóng ít, có nhiều đóng nhiều. Ðóng tiền vào REÉR/RRSP sớm thì Quỹ có đủ thời gian dài để sinh lợi nhuận. Rồi lợi nhuận lại tiếp tục sinh ra lợi nhuận khác, cứ thế.
Canada là một quốc gia có dân số “già”, tức là tỷ lệ người già so với người ở tuổi còn làm việc rất cao. Gánh nặng của CP đối với người già rất cao so với những quốc gia khác.

Vậy trông cậy vào CP chi bằng chúng ta trông cậy vào chính mình. Tiết kiệm hưu bổng là một phương cách giúp chính chúng ta giảm thuế cũng như giúp cho CP giảm gánh nặng trợ cấp, đồng thời cũng giúp cho các thế hệ trẻ sau chúng ta không phải chịu gánh nặng thuế khóa quá cao.
Chúc bạn đóng REÉR/RRSP vui vẻ!
Hải Phong

More Stories...