Quyền lực mềm

Quyền lực mềm (soft power) là sức mạnh của một quốc gia hay một tập thể, có khả năng thuyết phục người khác vì yêu thích tập thể mình mà chọn thái độ thân thiện đối với mình. Yếu tố quan trọng của quyền lực mềm là không ép buộc, không hăm doạ; bản chất của quyền lực mềm là văn hoá, chính trị và ngoại giao.
Bà Nikki Haley, Thống đốc bang South Carolina chọn quyền lực mềm như một chính sách của Hoa Kỳ; được đảng Cộng Hòa chỉ định, tối thứ Ba 12 tháng 1, bà Haley lên tiếng trả lời bài diễn văn Tổng thống Barack Obama đọc trước lưỡng viện Quốc Hội về Tình Hình Liên Bang (State of the Union).
Dư luận Hoa Kỳ khen ngợi lập trường bà Haley đứng đắn; mặc dù trong một thông điệp ngắn (1350 chữ), 2 lần bà chỉ trích ông Donald Trump – ứng cử viên Cộng Hòa đang dẫn đầu các ứng cử viên Cộng Hòa khác trong cuộc tranh cử tổng thống năm 2016.
Lần thứ nhất, bà Haley nói, “Như trong một vài thời điểm khác, chúng ta hiện đang sống trong một thời điểm đầy đe dọa; trong những lúc lo sợ, quần chúng thường nghe theo tiếng báo động giận dữ nhất. Chúng ta cần chống lại xu hướng đó.”
Haley cũng chỉ trích quan điểm về di dân của Trump; bà nói, “Không một người nào chấp nhận xả thân làm việc, tuân thủ luật pháp Hoa Kỳ, và yêu thương truyền thống Hoa Kỳ lại có thể bị ngược đãi trên lãnh thổ Hoa Kỳ.”
Quan điểm của ông Trump là tuyệt đối cấm người Hồi Giáo vào lãnh thổ Hoa Kỳ.

GNTS 1a
Chống la hoảng, chống kỳ thị, và đề cao chính sách di dân, bà Haley – không những không đấu lý với tổng thống Obama, mà còn tỏ ra đồng ý với chính sách nhân đạo ông chủ trương.
Haley tiết lộ là trước khi đọc lên bài đối lý với Obama, bà yêu cầu 2 nhân vật Cộng Hoà lãnh đạo lưỡng viện Quốc Hội đọc và đồng ý.
Bà xác nhận 6 chữ tiếng báo động giận dữ nhất ám chỉ việc ứng cử viên Donald Trump khai thác mối lo sợ bị khủng bố của người Mỹ, sau vụ vợ chồng anh di dân gốc Hồi Giáo – Syed Farook và Tashfeen Malik, bắn chết 14 người tại San Bernardino hôm 02/12/ 2015.
Lần thứ nhì bà Haley chỉ trích Trump là câu, “Một bài học quan trọng là, trong nhiều sinh hoạt xã hội – trên những địa hạt văn hoá, giáo dục, truyền thông, hay chính trị – nhiều người tưởng là cần phải nói lớn nhất để tiếng nói của mình không lẫn vào những tiếng nói khác. Quan niệm này sai; đôi khi cần vặn âm thanh nhỏ lại, để nghe những gì người khác nói. Nghe tiếng nói khác có thể tạo ra nhiều khác biệt lớn.”
Hôm sau, thứ Tư 13/1/2016, bà Haley lại xác nhận trên đài truyền hình NBC, là bà ám chỉ Trump trong câu vừa trích dẫn. Haley còn nói, “tôi đánh giá những điều Trump phát ngôn là vô trách nhiệm. Tôi không đồng ý với việc ông ta coi tôn giáo như một yếu tố chia rẽ con người; Trump phải hiểu người Mỹ là người di dân; chúng ta cần thận trọng tuyển chọn họ, và để họ đến đây hợp pháp.”
Obama cũng chỉ trích lập trường của Trump cấm đoán người di dân; ông nói, “Chúng ta không thể đi vào sai lầm này, vì đó là con đường không đem lại cho Hoa Kỳ sự thịnh vượng kinh tế mà chúng ta mưu cầu, hoặc tình trạng an ninh lãnh thổ mà chúng ta cần có. Quan trọng hơn nữa, sai lầm đó đi ngược lại mọi giá trị đang khiến Hoa Kỳ được thế giới nể trọng.”
Ông gọi thái độ của Trump là hoảng sợ, và nói, “Chúng ta phải chọn thái độ đối phó với những biến chuyển của thời đại mới: hoặc chọn chính sách đối ngoại bế quan, tỏa cảng, đối nội thù ghét lẫn nhau; hoặc tự tin vào chân giá trị của chúng ta để cùng nhau thực hiện những thành công vượt mức.”

Donald Trump
Dư luận truyền thông đang ca tụng là Obama nói đúng tâm trạng người Mỹ -hốt hoảng vì luận điệu báo động của dàn ứng cử viên thổi phồng những hoạt động khủng bố tại Hoa Kỳ và quốc ngoại, cuộc xâm lược Ukraine, cuộc khủng hoảng di dân Syria, và cuộc khủng hoảng kinh tế tại Hoa Kỳ.
Obama khẳng định, “Kẻ nào nói kinh tế Hoa Kỳ suy thoái đều bán rao giả tưởng”; ông đi vào từng con số, từng chi tiết để chứng minh là không những không suy thoái mà kinh tế Hoa Kỳ đang thành công vượt bực.
Bà Haley không đồng ý với Tổng thống Obama về điểm này. Bà nói, “lợi tức của rất nhiều người Mỹ vẫn không gia tăng, vì sự tăng trưởng kinh tế chưa đủ mạnh; trong lúc nợ quốc gia chỉ gia tăng.”
Về ObamaCare, bà nói, “đạo luật ‘bảo hiểm y tế’ đang tạo ra cảnh khan hiếm bác sĩ, xáo trộn y tế tại nhiều thị xã Hoa Kỳ.”
Mang trọng trách đối lý với bài điệp văn cuối cùng của Obama, bà Haley không thể đồng ý với ông ta, mặc dù bà cũng chỉ trích lập trường vô trách nhiệm của ứng cử viên Trump như Obama chỉ trích, và cũng bênh vực chính sách di dân như Obama bênh vực.
Điều quan trọng là quan điểm của bà đã được cả chủ tịch Hạ Viện Paul Ryan lẫn lãnh tụ khối nghị sĩ Cộng Hoà Thượng Viện Mitch McConnell đồng ý; điều này có thể có nghĩa là các chính khách Cộng Hoà đang trở thành thực tế hơn, ít nhất cũng trên chính sách di dân.
Dù tiêu cực họ vẫn bảo vệ quyền lực mềm của Hoa Kỳ.

Nguyễn đạt Thịnh

More Stories...