Thời Báo Vietnamese Newspaper

Những ống kính khởi đầu

Andy Nguyễn

Một trong những khía cạnh thú vị của nhiếp ảnh với loại máy DSLR là khả năng thay ống kính. Nắm vững kiến thức về những loại ống kính khác nhau và phận sự của mỗi loại sẽ mở rộng cả một thế giới nhiếp ảnh mới lạ cho bạn.

Nếu đây là máy ảnh DSLR hoặc mirrorless đầu tiên của bạn, có lẽ quan niệm về sự thay đổi ống kính có vẻ phức tạp đối với bạn.Tên cho những ống kính bao gồm hàng loạt số và chữ có thể gây bối rối, nhưng đừng để những cái đó hăm dọa. Một khi thành thạo với mỗi ống kính và cách dùng nó,cũng như bạn có nhiều máy ảnh khác nhau cho những chủ thể khác nhau, và việc thay đổi ống kính sẽ như một thói quen bẩm sinh.

Kiểu chụp hình


Trước nhất, nên nhớ rằng không có giới hạn cho những loại ống kính thích hợp với kiểu chụp riêng của cá nhân bạn. Khi đang cân nhắc mua một ống kính mới, hãy suy nghĩ về thể loại nhiếp ảnh nào bạn thích nhất và những gì bạn thấy còn thiếu sót với ống kính hiện tại của mình.
Bạn muốn có một ống kính cho phẩm chất tốt hơn với những vật thể ở tầm xa? Có lẽ bạn muốn một ống kính có khả năng lấy nét nhanh hơn và có hiệu lực mạnh hơn trong trình trạng thiếu sáng.
Thật ra, với tất cả những hiệu và mẫu ống kính bán trên thị trường, có lẽ có hơn một ống kính sẽ cho phẩm chất ảnh bạn đang tìm. Để hiểu đại khái, có thể xem những ống kính sau đây cái nào sẽ là một vốn đầu tư tốt cho loại ảnh bạn thích chụp.

Hệ số crop
Trước khi giới thiệu với các bạn những ống kính thông dụng cho những người chụp máy mirrorless và DSLR lần đầu tiên, xin nói qua một thuật ngữ đặc biệt các bạn cần lưu ý: crop factor (hệ số crop).
Để khỏi giải thích dài dòng với nhiều chi tiết trong bài hướng dẫn này, điều quan trọng là để biết rằng hệ số crop ảnh hưởng tới độ gần những chủ thể nhìn trong ống kính của bạn.

Ví dụ: nếu mua một ống kính 50mm cho một máy ảnh full frame DSLR thượng hạng, những gì bạn thấy qua ống kính đó sẽ nhìn giống với những gì mắt người thấy bên ngoài. Tuy nhiên, khi bạn dùng ống kính 50mm với một máy DSLR hạng thấp có crop sensor (hệ số 1.5x hoặc 1.6x), mọi vật sẽ nhìn thấy lớn hơn.

Ống kính chuyên dụng

Lý do chính tại sao tôi thích máy ảnh DSLR là khả năng thay ống kính. Khi bạn mua máy ảnh DSLR đầu tiên, có lẽ nó sẽ đi chung với một ống kính với độ zoom phải chăng. Những ống kính này được gọi là “kit lenses”.
Có nhiều loại ống kính khác nhau có thể mua cho máy ảnh của bạn, nhưng đối với một người mới bắt đầu, có lẽ bạn nên đi với ống kính “kit” trước khi tự khám phá mình thích chụp thể loại hình gì và những hạn chế với ống kính hiện tại của bạn.
Sau đây là những ống kính thông thường nhất được khuyên dùng cho những người mới bắt đầu.

Ống kính 50mm prime


Khi chúng ta nói tới ống kính prime, “prime” có nghĩa là chỉ có một tiêu cự (focal length), do đó chỉ có một khẩu độ (aperture) mà thôi. Thông thường trong giới nhiếp ảnh gọi loại ống kính này là ống kính “đơn khẩu” – không phải vì nó có “một miệng” mà vì nó có single aperture.

Một ống kính tiêu chuẩn là 50mm, khá gần giống với độ khuếch đại nhìn qua mắt người khi gắn vào một máy ảnh DSLR full frame.

50mm là một ống kính tốt cho vài thể loại nhiếp ảnh đa dạng. Bạn có thể chụp một phong cảnh ngoạn mục cũng như một ảnh chân dung hớp hồn với chiếc 50mm.

Ống kính tele
Tiếp đầu ngữ “tele” có nghĩa là tầm xa. Ví dụ: telescope có nghĩa là viễn vọng kính.
Trong nhiếp ảnh, những ống kính tele thì có tiêu cự lớn hơn 50mm. Tuy nhiên, bạn sẽ nhìn thấy khung cảnh rộng qua ống kính này vì mọi thứ sẽ bị thu gần. Cho thể loại chân dung, có thể dùng tiêu cự từ 85mm tới 135mm, và cho thể loại động vật hoang dã, dùng tiêu cự từ 200mm tới 600mm, trong trường hợp này thì máy crop sensor sẽ có lợi hơn cho bạn.

Để đến gần với chủ thể, chúng ta dùng ống kính tele. Chim ruồi vùng núi xứ Trung Mỹ được chụp với máy ảnh Nikon D300 (crop sensor) và ống kính 300mm f/4. Hệ số crop 1.5x của loại máy này sẽ làm tăng tiêu cự lên đến 450mm để lấy rất nhiều chi tiết của chú Chim Ruồi nhỏ bé (dài bằng ngón tay). Hình: Andy Nguyễn

Những ống kính tele được chia ra làm hai loại: một loại prime (không zoom) và một loại zoom được. Loại tele zoom được mà có môt khẩu độ duy nhất (constant aperture) đa số rất mắc tiền, ít nhất $1,000 trở lên. Loại tele zoom được mà có thay đổi khẩu độ tùy theo tiêu cự (variable aperture) thường được gọi nôm na là ống kính đa khẩu, và rẻ tiền hơn nhiều.

Ống kính góc rộng
Một ống kính góc rộng là bất cứ ống kính nào có cự ly nhỏ hơn 50mm. Thí dụ: một ống kính 25mm sẽ cho gấp đôi tầm rộng của chiếc 50mm; thích hợp để chụp hình những nhóm đông người, khung cảnh rộng, và những tòa building cao, bằng cách “nhét vô” gấp đôi tài liệu hơn bạn có thể chụp với chiếc 50mm.
Bất cứ ống kính nào nhỏ hơn 20mm được coi là ống kính cực rộng. Tuy nhiên, cũng nên nhớ rằng những tiêu cự cực rộng này cũng sẽ có ảnh hưởng lồi lõm trong hình, nhất là ở gần bốn viền xung quanh.

Chỉ có ống kính cực rộng mới lấy đủ cả khu waterfront Toronto gồm luôn bầu trời phía trên. Máy ảnh D850 (full frame), ống kính 14-24mm f/2.8. Hình: Andy Nguyễn


Kết luận

Nói tóm lại, các ống kính thật sự có thể tăng cường cho trình độ nhiếp ảnh của bạn.
Tuy nhiên, tôi đề nghị rằng nên giữ lấy ống kính “kit” đi chung trong bộ khi bạn mua máy ảnh để xem mình thích chụp thể loại hình gì.

Khi nào bạn sẵn sàng mua ống kính kế tiếp, nên nhớ rằng các ống kính thứ nhì, thứ ba, v.v…cũng quan trọng như máy ảnh, cho nên bạn sẽ muốn đầu tư một cách cẩn thận. Thay vì đầu tư vô hai hoặc ba ống kính tầm thường, nên chọn loại ống kính nào không thể không có, và đầu tư vào cái có phẩm chất cao nhất mà bạn có thể mua nổi.

AN

Comments are closed.

error: Content is protected !!