Thời Báo Vietnamese Newspaper

Những hồ sơ tài chính của TT Trump

Mai Loan

TT Trump và phu nhân đã lên đường rời khỏi thủ đô Hoa Thịnh Đốn để thực hiện chuyến công du tại nước Nhật với những vinh dự rất đặc biệt mà quốc gia chủ nhà và Thủ tướng Shinzo Abe đã dành riêng cho ông, trong đó có cuộc hội kiến với vị Nhật hoàng vừa mới đăng quang hồi đầu tháng 5.
Chuyến công du này có lẽ là một liều thuốc làm giảm bớt những căng thẳng và bực dọc mà ông đã vừa trải qua trong những ngày trước đó khi những diễn biến thời sự trên chính trường Hoa Kỳ đều báo trước những ngày tháng bất lợi sắp tới liên quan đến việc TT Trump muốn chống lại những đòi hỏi của các dân biểu phe Dân Chủ đã tống những trát đòi (subpoenas) của Quốc Hội để yêu cầu được xem các hồ sơ tài chính của ông và gia đình cũng như của tổ hợp Trump Organization.
Trong một bài viết mới nhất trên diễn đàn The Hill, nhà báo Jacqueline Thomsen nhận định rằng TT Trump đã vừa bị đánh tơi tả (battered) tại toà án liên bang trong tuần qua, với hai đơn kiện của ông đều bị thất bại trong ý định ngăn cản các nỗ lực của phe Dân Chủ tại Hạ Viện nhằm điều tra về cá nhân cũng như chính quyền Trump. Cả hai phán quyết tại toà án liên bang cho thấy là trước sau gì TT Trump cũng sẽ thảm bại trong những trận chiến này: Cả hai vị thẩm phán trong hai vụ thưa kiện này đều đã đưa ra những phán quyết rất nhanh chóng và rõ ràng, cho thấy những luận cứ trong các đơn kiện của TT Trump đều rất yếu ớt nên không đủ sức để thuyết phục các quan toà cần phải đắn đo cân nhắc trước khi ra phán quyết.
Mục đích của TT Trump khi nộp đơn thưa kiện tại toà án liên bang là nhằm toan tính trì hoãn việc Quốc Hội có thể được xem những hồ sơ tài chính liên hệ đến cá nhân và chính quyền Trump vì các luật sư của ông muốn câu giờ càng lâu càng tốt khi muốn lợi dụng thủ tục toà án bao giờ cũng chậm chạp, và nếu cần thì có thể kéo dài lên toà thượng thẩm và sau cùng là Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ.
Nhưng hai phán quyết tại hai toà liên bang vừa qua rất thuận lợi cho phe Dân Chủ có thể là cái đà đẩy mạnh các vị dân biểu vào thế thượng phong để tiếp tục xúc tiến việc điều tra về TT Trump, và đồng thời cũng giúp cho các lãnh tụ ở Hạ Viện không bị áp lực phải tiến hành thủ tục luận tội để bãi nhiệm (impeachment) để rơi vào cái bẫy do TT Trump tung ra. Lý do là vì tuy có nhiều vị dân biểu đòi hỏi tiến hành thủ tục luận tội này vì những hành động sai phạm và khinh thường Quốc Hội của chính quyền Trump, nhưng một khi thủ tục này được tiến hành, nó cũng sẽ không đi đến kết quả tốt đẹp nào vì chắc chắn là sẽ không có 2/3 các nghị sĩ ở Thượng Viện sẽ bỏ phiếu để bãi nhiệm TT Trump.
Hơn nữa, thủ tục luận tội này chắc chắn sẽ khiến cho tình trạng phân hoá hiện nay càng trầm trọng hơn khi mà cử tri của mỗi bên có đa số đều theo khuynh hướng chỉ tin tưởng vào những thông tin nào có lợi cho phe mình. Đáng ngại hơn nữa, nó có thể sẽ được TT Trump lợi dụng như là một cơ hội để quay ngược lại và tố cáo rằng phe Dân Chủ chẳng lo gì đến chuyện thảo luận và thông qua các dự luật điều hành chính quyền mà chỉ cố tình bám lấy chuyện bới móc đời tư để nhằm đánh phá ông. Trong mắt nhìn của đa số cử tri phe Cộng Hoà, lập luận này được rất nhiều người đồng tình chấp nhận, nhất là khi nó được hỗ trợ bởi những phụ tá cao cấp như ông Tổng trưởng Tư Pháp William Barr đã không ngần ngại diễn dịch bản báo cáo của Công Tố Viên Robert Mueller theo cái nhìn chủ quan của ông là không hề có hành động cản trở công lý nào, dù rằng ông Mueller đã liệt kê ra hơn một chục trường hợp TT Trump luôn tìm cách sa thải hoặc ngăn cản để cho ông Mueller không thể tiếp tục điều tra.
Tóm lược các vụ kiện
Theo Hiến pháp Hoa Kỳ quy định việc “kiểm tra và cân bằng” (checks and balances) lẫn nhau giữa 3 ngành của chính quyền là hành pháp (Bạch Cung), lập pháp (Quốc Hội) và tư pháp (Tối Cao Pháp Viện), các vị dân biểu và nghị sĩ ở Quốc Hội có toàn quyền để mở các cuộc điều tra trên bất cứ hồ sơ nào và buộc các viên chức hành pháp phải ra điều trần. Nếu bị từ chối, Quốc Hội có quyền tống đạt các trát đòi (subpoenas) mọi viên chức và cá nhân đều phải ra điều trần, bằng không sẽ mang tội khinh mạn (contempt) và có thể bị phạt tù.
Trong suốt thời gian TT Obama cầm quyền, phe Cộng Hoà khi nắm quyền đa số ở Hạ Viện đã liên tục mở những cuộc điều tra, điển hình là vụ bạo loạn ở Libya nhằm chỉ trích và tấn công bà Ngoại trưởng Hillary Clinton. Ngoài ra, phe Cộng Hoà cũng thường xuyên nộp đơn lên các toà án liên bang để nhờ xét xử và ngăn cản những sắc lệnh của hành pháp Obama nếu như thấy nó bất lợi cho phe mình.
Và lần này tình thế đã lật ngược khi phe Dân Chủ lên nắm quyền và đã mở nhiều cuộc điều tra.
Khi Uỷ ban Điều tra và Cải tổ ở Hạ Viện gửi trát đòi văn phòng kế toán lâu đời của TT Trump là tổ hợp Mazars USA phải cung cấp những hồ sơ kế toán của các cá nhân và gia đình cũng như văn phòng Trump Organization trong nhiều năm qua để xem xét có những vấn đề khuất tất nào hay không, TT Trump đã liền nộp đơn lên toà án để yêu cầu tổ hợp Mazars không tuân hành theo và giấu kín những hồ sơ tài chính này.
Nhưng chỉ sau một ngày tranh luận giữa đôi bên tại phiên toà, thẩm phán Amit Mehta đã bất ngờ đưa ra một phán quyết mạnh mẽ và rõ ràng để bác bỏ hoàn toàn đơn kiện từ phía TT Trump. Phán quyết nhanh lẹ này khiến cho các chuyên gia pháp lý đều cho rằng nó không những đánh đổ một trong những lập luận biện hộ về pháp lý của TT Trump mà nó còn xác định lại thẩm quyền của Quốc Hội để có thể điều tra vị tổng thống.
Với phán quyết dài 41 trang đọc tại toà, khi nhắc lại những cuộc điều tra trước đây của Quốc Hội nhắm vào hai cựu tổng thống Bill Clinton và Richard Nixon, thẩm phán Mehta đã phủ nhận luận cứ của các luật sư của TT Trump cho rằng trát đòi của Hạ Viện muốn xem hồ sơ tài chính từ văn phòng kế toán riêng của TT Trump trong 8 năm qua chẳng khác chi là một hành động nhằm quậy phá về mặt chính trị.
Điều này giải thích vì sao mà các chuyên gia đều cho rằng đây là một chiến thắng lớn cho phe Dân Chủ. Dân biểu Elijah Cummings, là người đã tống trát đòi trong cương vị Chủ tịch Uỷ ban Điều Tra, cho rằng lập luận của Hạ Viện quả là “chắc ăn như bắp”: “Tôi nghĩ rằng các quan toà sẽ nhìn vào vụ kiện này để đi đến kết luận rằng ‘Ồ, khoan đã, quả tình là Quốc Hội có nhiệm vụ của nó, và nhiệm vụ đó rất rõ ràng.’”
Chưa hết, hai ngày sau phán quyết của thẩm phán Amit Mehta ở Toà Sơ Thẩm liên bang tại Washington DC, tại một toà sơ thẩm liên bang khác tại New York, thẩm phán Edgardo Ramos cũng bác bỏ đơn kiện của TT Trump muốn ngăn cản các trát đòi khác tại Hạ Viện để buộc hai ngân hàng Deutsche Bank và Capital One phải cho xem các hồ sơ giao dịch của cá nhân và công ty của TT Trump trong suốt nhiều năm qua.
Trong vụ này có hai Uỷ ban ở Hạ Viện là Tài Chính và Tình Báo trong tháng Tư vừa qua đã yêu cầu hai đại ngân hàng này phải cung cấp rất nhiều hồ sơ giao dịch của các thành viên trong gia đình của ông Trump cũng như của tổ chức Trump Organization được thực hiện trong nhiều năm qua, với lý do là họ cần xem xét để duyệt lại những chính sách về trao đổi trong ngân hàng cũng như để điều tra về những giao dịch tài chính giữa ông Trump và các nước khác, như trường hợp của Nga, để xem có những mâu thuẫn quyền lợi nào hay không.
Các luật sư riêng của TT Trump nộp đơn thưa kiện để chống lại các trát đòi của Quốc Hội vì cho rằng việc này vi phạm vào điều luật bảo vệ sự riêng tư của TT Trump và các con của ông, cũng như là không có mục đích nào liên hệ đến chức năng lập pháp.
Tuy nhiên thẩm phán Ramos, trong một phán quyết dài 25 trang, nói rằng các uỷ ban tại Hạ Viện có đầy đủ những mục đích về lập pháp một cách hợp pháp khi họ muốn xem các hồ sơ tài chính.
Ngân hàng Deutsche Bank được xem như là gần gũi nhất với những vụ làm ăn buôn bán của công ty Trump và những người con của TT Trump so với các ngân hàng khác trong vòng hai thập niên qua. Ngân hàng này đã cung cấp các khoản cho vay hoặc góp phần vào các vụ vay nợ cho ông Trump tổng cộng lên đến 2 tỷ rưởi Mỹ-kim trong vòng 17 năm qua. Vào tuần trước, một bài báo trên tờ New York Times đã tiết lộ chuyện nhiều viên chức của Deutsche Bank trong bộ phận chuyên điều tra các vụ giao dịch có tính cách “rửa tiền” đã nhận thấy có nhiều khoản giao dịch đầy nghi ngờ xuất phát từ những công ty được kiểm soát bởi ông Trump và người con rể của ông là Jared Kushner.
Thế nhưng các viên chức cao cấp của Deutsche Bank đã bác bỏ các lời khuyên của các nhân viên cấp dưới là cần phải báo cáo những khoản giao dịch đầy nghi vấn này lên cơ quan kiểm tra của chính quyền liên bang. Dĩ nhiên TT Trump và Deutsche Bank đã lên tiếng phủ nhận những cáo buộc được đưa ra trong bài viết của tờ New York Times, và chụp mũ rằng đó là “Fake News”. Nhưng điều này cũng không ngăn cản sự tò mò của nhiều người muốn biết rõ thêm là ngân hàng Deutsche Bank đã biết hoặc nắm rõ những bằng chứng gì về các giao dịch của TT Trump và công ty của ông trong thời gian qua.
Nhưng TT Trump không thể nào bỏ cuộc một cách dễ dàng và nhanh chóng và các luật sư biện hộ cho ông đã liền nộp đơn kháng án lên toà thượng thẩm, và nhiều phần là sẽ tiếp tục lên đến Tối Cao Pháp Viện để đi đến phán quyết chung cuộc.
Trong một chừng mực nào đó, điều này có thể được xem như là một vụ án ly kỳ và gay cấn thu hút sự chú ý của mọi người vì quả tình nó đã trở thành một cơn khủng hoảng về hiến pháp khi các vị thẩm phán sẽ đưa ra một quyết định quan trọng có thể làm thay đổi hoặc lung lay một thể chế với truyền thống tam quyền phân lập lâu đời.
Trong đoản kỳ, nhiều chính trị gia phe bảo thủ và đa số những người ủng hộ cuồng nhiệt cho TT Trump tin rằng có thể TT Trump sẽ đạt được một thành quả ngoạn mục chưa từng thấy như ông đã làm từ hơn hai năm qua, vượt ngoài dự đoán của mọi người: đó là Tối Cao Pháp Viện, với 5 vị thẩm phán hiện nay theo phe bảo thủ, trong đó có hai vị vừa do ông Trump mới bổ nhiệm là Neil Gorsuch và Brett Kavanaugh, sẽ bỏ phiếu ủng hộ ông do bởi tình trạng phân hoá trầm trọng hiện nay trên chính trường khi mỗi phe đều muốn giành quyền và bảo vệ nó đến cùng.
Nhưng nhiều chuyên gia lại cho rằng điều này cũng khó xảy ra vì một mặt các vị thẩm phán Tối Cao Pháp Viện, dù đã được bổ nhiệm bởi các tổng thống cùng đảng với mình, nhưng không nhất thiết phải luôn bỏ phiếu cùng chiều hướng với vị tổng thống và đảng của mình vì họ giờ đây đã ngồi mãn đời ở chức vụ này và không còn lo sợ phải ra tái tranh cử nữa. Trong trường hợp đó, nhiều vị thẩm phán TCPV bắt đầu chú ý đến di sản của mình để lại xuyên qua những quyết định bỏ phiếu có thể đi ngược lại với khuynh hướng ban đầu của đảng mình, nhưng có thể đánh bóng cho hình ảnh và uy tín của mình trong lâu dài.

Hồ sơ khai thuế được giấu kín

Theo nhà báo Chris Cillizza, chủ biên của diễn đàn CNN, TT Trump được xem là người không có lập trường kiên định và nhất quán trên nhiều hồ sơ vì ông sẵn sàng thay đổi các quan điểm và quyết định tuỳ theo tình hình và liệu xem điều đó có lợi cho ông hay không, theo đúng cung cách ông gọi là “the art of the deal” (nghệ thuật điều đình). Tuy nhiên, có một điều mà mọi người đều thấy rõ là TT Trump nhất quyết không thay đổi: đó là ông muốn bảo mật những hồ sơ khai thuế của ông từ trước tới nay, có lẽ bởi vì ông suy tính rằng việc che giấu này tuy có đem lại những tai tiếng hay bất lợi nhưng chắc sẽ không tai hại bằng những điều có thể xảy ra một khi người ta biết được những sự thật từ những bản khai thuế đó. Vì thế nên ông sẽ không thay đổi quan điểm này một cách dễ dàng và tự nguyện.
Ông Trump là ứng cử viên tổng thống duy nhất đã phá bỏ tiền lệ từ nhiều thập niên qua trong mùa bầu cử năm 2016 khi ông không chịu công bố cho mọi người xem các hồ sơ khai thuế của mình. Tất cả các ứng viên trước đó đều sẵn sàng cung cấp cho báo giới xem như là một bằng chứng để trấn an cho mọi cử tri có thể tin tưởng vào sự trong sáng về hồ sơ tài chính trước khi bỏ phiếu lựa chọn.

Ông Trump đã biện minh rằng ông không muốn công bố vì các hồ sơ của ông đang được kiểm toán, mặc dù Tổng Nha Thuế Vụ (IRS) cho rằng những hồ sơ khai thuế có đang bị kiểm toán cũng không buộc người khai giữ kín các hồ sơ này.
Thời gian hơn hai năm trôi qua, những vụ kiểm toán đã chấm dứt từ lâu nhưng TT Trump vẫn nhất quyết không chịu công bố các hồ sơ khai thuế của mình. Ông lập luận rằng đa số cử tri không thèm quan tâm đến vụ này.
Tuy nhiên, vị thế cương quyết chối từ công bố hồ sơ thuế vụ của TT Trump giờ đây có thể không còn đứng vững lâu dài được nữa. Mới đây, một bài báo trên tờ Washington Post cho biết một bản văn được soạn trong nội bộ của Tổng Nha Thuế Vụ IRS dài 10 trang có ghi rõ rằng chính quyền hiện nay thật ra không thể tự tiện quyết định trong việc này sau khi đã có trát đòi của dân biểu Richard Neal là Chủ tịch Uỷ ban Thuế Khoá của Hạ Viện yêu cầu cơ quan IRS phải cung cấp.
Bản văn này nói rõ rằng việc chính quyền Trump phải cung cấp cho Quốc Hội xem các hồ sơ khai thuế của TT Trump là một “điều bắt buộc, đòi hỏi Tổng trưởng Tài chính phải công bố những bản khai thuế và cung cấp những thông tin theo đòi hỏi của các vị chủ tịch các uỷ ban thuế khoá và tài chính của Quốc Hội”. Bản văn này cũng ghi thêm rằng điều lệ của cơ quan IRS “không cho phép vị Tổng trưởng Tài chính có toàn quyền quyết định cung cấp hay không những thông tin một khi mà những điều lệ và thủ tục được hoàn tất”.

Những chi tiết này coi như đã bác bỏ tất cả các lập luận của ông Steven Mnuchin, Tổng trưởng Tài chính, khi từ chối yêu cầu của Uỷ Ban Tài chính muốn được xem xét các hồ sơ khai thuế của TT Trump vì cho rằng yêu cầu này của các vị dân biểu không đủ yếu tố và mục đích chính đáng về lập pháp.
Bản văn này đã được soạn thảo trong nội bộ cơ quan IRS hồi mùa thu năm ngoái, coi như đánh tan luận điệu biện minh của ông Mnuchin. Nó ghi rõ rằng ông tổng trưởng Mnuchin không có chút thẩm quyền nào để tự ý quyết định về yêu cầu này đứng dưới mặt luật pháp; nếu như dân biểu Neal là Chủ tịch Uỷ ban Thuế khoá của Hạ Viện, hoặc một vị nghị sĩ đồng cấp tại Thượng Viện yêu cầu, ông Mnuchin bắt buộc phải thi hành. Hiện nay, người đứng đầu Uỷ ban Thuế khoá tại Thượng Viện là ông Chuck Grassley, theo phe Cộng Hoà, nên không hề có ý định muốn đòi hỏi xem hồ sơ thuế của TT Trump.

Trong trận chiến pháp lý lần này, rõ ràng là chính quyền Trump không thể đưa ra lập luận là mọi người trong ngành hành pháp đều có cùng nhận định. Bởi vì một bản văn có những lời lẽ rõ ràng đối nghịch với những lập luận trước đó của ông Tổng trưởng Tài chính đã được soạn thảo từ chính một cơ quan của chính quyền liên bang có nhiệm vụ giải quyết tất cả những hồ sơ khai thuế của mọi công dân Hoa Kỳ. Và dĩ nhiên, đó không phải là một bản văn được soạn thảo bởi các vị dân biểu phe Dân Chủ mà là từ chính cơ quan IRS dưới quyền của ông Steven Mnuchin và TT Trump!
Dĩ nhiên, tất cả những diễn biến trên không có nghĩa là các vị dân biểu phe Dân Chủ sẽ dễ dàng chiến thắng và TT Trump và các phụ tá của ông sẽ ngoan ngoãn hoặc vui lòng nộp các hồ sơ khai thuế này. Vụ này có thể sẽ được giải quyết một lần nữa bởi một vị thẩm phán liên bang, để từ đó có thể được tiếp tục kháng án lên đến Tối Cao Pháp Viện và không ai dám đoan chắc kết quả chung cuộc sẽ ra sao. Dẫu sao đi nữa, cũng khó ai tin rằng sự hiện hữu của một bản văn được soạn thảo bởi cơ quan IRS như trên có thể khiến cho lập luận của chính quyền Trump sẽ dễ dàng thắng cuộc trong vụ tranh kiện này, nếu không muốn nói là sẽ càng khó thắng kiện hơn nhiều.
Điều này có nghĩa là có thể, đúng vậy, có thể, người dân sẽ được dịp coi hồ sơ khai thuế của TT Trump có những điều gì quái lạ khiến ông phải vất vả che giấu từ nhiều năm qua.

MAI LOAN
Houston, Texas, ngày 27/5/2019

Comments are closed.

error: Content is protected !!