Thời Báo Vietnamese Newspaper

Những khẩu súng in

Những cụ ở lứa tuổi 50, 60 chắc còn nhớ ngày còn nhỏ, ông nào cũng có một khẩu súng gỗ để bắn những cuộn pháo. Không có tiền mua thì tự đẽo lấy. Các vị trẻ hơn sẽ có các khẩu súng nhựa, bắn nước. Rồi đám trẻ hơn nữa lớn lên với những khẩu súng nhựa cứng, hình thú khá giống những khẩu súng thật vì được làm theo mẫu của súng thật. Ngày nay, bọn trẻ có đủ loại súng nhựa, người lớn ham súng thì có loại súng “replica”, được đúc giống y súng thật, có thể dùng để dọa và để…đi ăn cướp.
Nhưng đó chỉ là súng giả, bắn không được, không làm chết người – trừ phi bị cảnh sát (Mỹ) lầm là súng thật, lúc đó người chết sẽ là người cầm khẩu súng giả này.
Từ mấy tuần nay, Hoa Kỳ lại ồn ào về chuyện “súng in” hay “in súng” tại gia.
Thực ra thì vụ “súng in được tại gia” đã bắt đầu khá lâu, và đã chìm xuồng một thời gian, nay lại nổi lên qua một phán quyết của tòa án Mỹ và sau đó là phản ứng của các tiểu bang.
Trung tuần tháng 7, tổ chức Defense Distributed tuyên bố “Thời đại của súng có thể tải về chính thức bắt đầu.”
Trước đó, trong một thỏa thuận tại tòa hồi cuối tháng 6, chính phủ Hoa Kỳ đã đồng ý cho phép một người ở Texas công bố trên mạng bản hướng dẫn để ai cũng có thể tự in một khẩu súng ngắn ra bằng kỹ thuật 3D.”
Thông tin này làm dậy lên phản ứng của cả hai phía.

Phía ủng hộ quyền tự do ăn mừng
Alan Gottlieb, người sáng lập và phó chủ tịch của Second Amendment Foundation (Sáng hội Tu chính án thứ 2), nói đây là vấn đề áp dụng Tu chính án thứ nhất (quyền tự do ngôn luận và báo chí) để bảo vệ các quyền của công dân trong Tu chính án thứ 2 (Quyền được giữ và mang vũ khí). Gotlieb nói một số cộng đồng đang không thể mua vũ khí ở các cửa hàng vì những luật lệ của địa phương nơi họ sống.
Gottlieb lý luận, “Nếu anh được phép sở hữu một khẩu súng trong nhà riêng của anh, anh phải có thể làm ra hỏa khí trong nhà của mình nếu không thể mua ở địa phương vì những hạn chế điên rồ.”
Phía chống đối, và hô hào hạn chế vũ khí hốt hoảng khi thấy chuyện chế súng/có súng trở nên dễ dàng. Họ lập luận rằng những thứ vũ khí như thế (in bằng công nghệ 3D, sử dụng nhựa plastic) có thể lọt qua các máy móc kiểm soát, rồi súng không số, không thể thể truy tầm xuất xứ, được mệnh danh là Ghost Gun – súng ma, sẽ là một ác mộng cho các cơ quan công lực. Thêm nữa, những kẻ trước nay không qua nổi cửa ải kiểm tra tiền án, tức là thành phần bất hảo, để có được súng một cách hợp pháp, nay sẽ dễ dàng có được đồ nghề làm ăn.

Cody Wilson và khẩu súng nhựa the Liberator
Cái anh chàng người Texas đang gây sóng gió với chuyện súng in 3D này là Cody Wilson, không hiểu có phải đã được đặt tên theo William Cody, tức Buffalo Bill, nhân vật đã tàn sát hơn 4 ngàn con bò rừng Bắc Mỹ trong lịch sử Hoa Kỳ hay không.
Cody Rutledge Wilson, tên đầy đủ của anh ta, sinh năm 1988 được gọi (và tự xưng) là một crypto anarchist, một kẻ vô chính phủ muốn tất cả mọi thông tin đều phải được công khai, vô chính phủ thị trường tự do, một nhà hoạt động cổ động cho quyền mang / có súng. Anh ta sáng lập và điều hành Defense Distributed, một tổ chức bất vụ lợi phát triển và phát hành những thiết kế súng “mở” (có nghĩa là mọi người tự do sử dụng và thay đổi) – được gọi là wikie weapons, có thể in bằng công nghệ 3D. Anh chàng là người đồng sáng lập Dark Wallet, một công nghệ mật mã để lưu trữ tiền ảo bitcoin.
Theo tờ The Washington Post, Cody Wilson tìm hiểu về các máy in 3D khi đang học năm thứ hai ở Trường Luật của Đại học Texas, năm 2012. Báo này cũng nói anh ta bị ảnh hưởng bởi Julian Assange, nhà sáng lập Wikileaks – không giấu diếm bất kỳ thông tin nào. Năm 2013, anh và tổ chức Defense Distributed của mình phổ biến trên mạng bản vẽ của “khẩu súng” mà anh đặt tên là The Liberator (Kẻ Giải phóng).
Giải thích về mục tiêu của Defense Distributed, Wilson nói nó “không thực sự là vũ khí cá nhân. Nó nặng nhiều hơn về giải phóng thông tin. Nó là về việc sống trong thế giới nơi anh có thể chỉ cần tải xuống cái file cho cái thứ mà anh muốn làm ra trong cuộc sống này”.
Giữa năm đó, Defense Distributed công bố một video trong đó người xem thấy Cody Wilson bắn ra một viên đạn bằng cây súng Liberator in ra theo bản vẽ và hướng dẫn đã được công bố.
Vài tháng sau khi Liberator ra đời, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ nói Defense Distributed đã vi phạm luật về buôn bán vũ khí quốc tế của Mỹ (ITAR — International Traffic in Arms Regulations) khi xuất bản thiết kế của nó trên mạng, vì Internet không có biên giới. Chính phủ Mỹ buộc Wilson phải gỡ các hướng dẫn này khỏi mạng.
Hai năm sau, Cody Wilson đi kiện chính phủ, nói rằng anh bị vi phạm quyền tự do ngôn luận và anh chỉ chia sẻ các mã điện toán (computer code), không phải là súng thật.
Ngày 29 tháng 8 vừa qua, chính quyền Trump chào thua, thỏa thuận với Wilson, cho phép hướng dẫn in súng 3D được “công bố theo mọi dạng.” Chính phủ Hoa Kỳ cũng đồng ý trả cho Wilson 40 ngàn đô la là chi phí pháp lý mà anh đã bỏ ra để theo đuổi vụ kiện.
Sau thoả thuận, theo trang web của Defense Distributed thông báo họ sẽ đăng lại trên mạng các hướng dẫn ngày 1 tháng 8, ngày mà “thời đại của súng tải xuống chính thức bắt đầu”. Các file được công bố sẽ bao gồm các đồ án để tạo ra nhiều loại vũ khí sử dụng máy in 3-D, kể cả súng trường kiểu AR-15, khẩu súng từng được sử dụng trong nhiều vụ xả súng hàng loạt ở nước Mỹ.
Máy in 3D có nhiều loại và giá cả hiện đã ngày càng rẻ đi. Bạn có thể mua một cái đem về nhà xài chơi, giá khoảng vài trăm đô la.

Phản ứng hốt hoảng của các tiểu bang
Một ngày trước ngày Cody Wilson dự định tung các bản vẽ và cẩm nang hướng dẫn của các mẫu súng do họ thiết kế, 8 tiểu bang gồm Massachusetts, Connecticut, New Jersey, Pennsylvania, Oregon, Maryland, New York và District of Columbia, đã đệ đơn kiện để ngăn chặn Defense Distributed.
Bộ trưởng Tư pháp của Massachussetts, bà Maura Healy nói “Chính phủ liên bang đang cố gắng cho phép truy cập vào các đồ án trên mạng sẽ cho phép mọi người giấu mặt tạo ra khẩu súng tải xuống, không thể dò được và không thể phát giác được của họ. Đây là sự đe dọa sắp xảy ra đối với an toàn công cộng và vi phạm pháp luật.”
Khiếu nại của họ yêu cầu tòa tuyên bố rằng việc phát hành công khai bản thiết kế súng in 3D của Wilson là một sự vi phạm pháp luật, vi phạm Tu chính án số 10, và cấm tuyệt đối không ai được phổ biến các thiết kế khi lệnh cấm được ban ra.
Theo các tiểu bang, chính quyền của TT Trump đã vi phạm việc thực thi quyền lực của cảnh sát và quyền thi hành luật an toàn công cộng của các tiểu bang bằng cách cho phép những người bị cấm sở hữu vũ khí, bao gồm trẻ em, trọng phạm và người bệnh tâm thần, có quyền truy cập vào các đồ án này.
Đồng thời, 20 bộ trưởng tư pháp của các tiểu bang đã gửi thư cho Bộ Ngoại giao và Bộ Tư pháp yêu cầu điều tương tự.
Hôm 1 tháng 8, Thẩm phán Liên bang ở Seattle, ônh Robert S. Lasnik, đã ban hành một lệnh cấm tạm thời đối với các bản thiết kế súng in 3D. Thế nhưng các bản vẽ của Wilson đã được đưa lên mạng từ ngày 27 tháng 7, và có ít nhất 1,000 người đã tải xuống những “tài liệu quý” từ mạng điểm Defense Distributed.
Cần nói thêm, ngay từ năm 2013, đã có hàng trăm ngàn lượt tải về các bản vẽ của Defense Distributed trước khi Bộ Ngoại giao ra lệnh cấm.
Cùng trong tuần trước, thêm nhiều tiểu bang đã tham gia vụ kiện chống lại Bộ Ngoại giao và Defense Distributed, nâng tổng số các nguyên đơn lên đến 19 tiểu bang.
Thứ Sáu tuần này – ngày 10 tháng 8, phiên điều trần để xác định xem lệnh cấm tạm thời có nên trở thành lệnh cấm sơ bộ – lệnh cấm cho đến khi phán quyết cuối cùng được đưa ra.

Súng in? có gì để đáng lo đâu!
Trong khi phe chống đối lo ngại rằng súng sẽ tràn lan, tội ác và cả tai nạn do bất cẩn vì súng đạn vốn đã là đại học trong xã hội Mỹ sẽ ngày càng nhiều hơn do việc phổ biến súng in 3D, nhiều chuyên viên ngành in 3D và chuyên viên súng đạn lại cho rằng chuyện chẳng đáng để lo lắng nhiều.
Các máy in 3D hoạt động bằng cách làm chảy hay nung nóng cho kết dính lại các nguyên liệu như nhựa hoặc kim loại ở nhiệt độ cao, sau đó liên tục trải đặt các lớp vật liệu theo một mẫu cụ thể được xác định bằng một nhu liệu. Kỹ thuật này còn gọi là additive manufacturing (sản xuất phụ gia), được sử dụng để sản xuất các món đồ đơn giản như đồ chơi, mẫu sản phẩm kỹ nghệ, các bộ phận cấy ghép y tế cho người và vòi phun nhiên liệu động cơ phản lực.
Download code để in một khẩu AR-15 hoặc M9 Beretta chỉ là chuyện khởi đầu, và dễ nhất. Việc mở tập mã và để chạy máy in đòi hỏi phải có những chương trình CAD – nhu liệu thiết kế điện toán hỗ trợ và kỹ năng chuyên môn đáng kể. Rồi cũng phải cần đến một máy in 3D loại phẩm chất cao, có thể có giá từ 10.000 đô la trở lên.
Đó là chỉ nói đến khẩu The Liberator. Những thiết kế của các khẩu súng khác mà Defense Distributed cung cấp “free” chỉ là các phần/chi tiết của những khẩu súng (như báng, hộp, ổ…) và cần được sản xuất bằng những kỹ thuật, nhu liệu và máy móc chuyên môn hơn.
Pete Basiliere, phó chủ tịch nghiên cứu về sản xuất additive manufacturing của hãng cố vấn Gartner nói rằng một cái máy in 3D loại tàm tạm không đủ để in súng. Và nếu in được thì cơ nguy súng nổ tung trên tay người sử dụng sẽ không thấp.
Terry Wohlers, chủ tịch Wohlers Associates, một cố vấn về additive manufacturing nói: Nỗi sợ lớn nhất của tôi là nhiều người ngây thơ cứ tưởng tải bản vẽ về, in ra rồi đem bắn sẽ làm cho chính mình và người khác bị thương hay nguy đến tính mạng.
Năm 2013, cảnh sát Úc ở New South Wales, Úc đã thử in vài khẩu Liberator của Wilson dùng bản vẽ mà họ tải về và một máy in 3D loại để bàn trị giá $1.700. Sau đó, họ đặt chúng trong kẹp ê-tô và bắn thử, kéo cò bằng dây từ xa. Tất cả các khẩu súng này đều nổ tung khi viên đạn chưa ra khỏi nòng.
Các máy in 3D loại cao cấp cần thiết để in ra được một khẩu súng 3D có giá hàng ngàn đô la. Theo Mitch Free, chủ tịch và giám đốc điều hành của công ty sản xuất ZYCI ở Atlanta, giá một máy in này phải từ 3.000 đến 5.000 đô la, và chi phí nguyên liệu – nhựa, cần thiết để in một khẩu súng là khoảng 50 đô la.
Theo Basiliere cho hay máy in 3D dùng nguyên liệu kim loại có thể giúp cho súng có phẩm chất cao nhưng đương nhiên chi phí cũng cao hơn nhiều. Giá khởi điểm của các máy dùng bột thép, nhôm, niken, hoặc các loại bột kim loại khác, là trên 100.000 đô la một cái.
Phil Wong, một giảng viên súng có chứng nhận của NRA ở Tucson, Arizona, nói ông sẽ không phí thời giờ với súng in. “Nếu muốn có thứ gì đó hay hay để dùng ờ trường bắn, thà tôi bỏ tiền mua một khẩu súng mới.” Wong cho rằng nếu không có tiền – vài trăm ngàn đô la cho một máy in 3D có thể dùng kim loại, súng in ra sẽ chỉ là đồ nhựa loại “quy đăng”.
Jeremiah Blasi, một huấn luyện viên bắn súng, chủ nhân cơ sở Guardian Shooting Solutions ở Nam Tulsa, Oklahoma, thẳng thừng hơn. Ông nói có rất nhiều cách để có được vũ khí hợp pháp để sử dụng. “Ngay cả khi chính phủ cấm vũ khí, cũng vẫn sẽ không khó để kiếm được súng bất hợp pháp, và những cây súng này vẫn tốt hơn súng in 3D nhiều.”

Đỗ Quân tổng hợp

Comments are closed.

error: Content is protected !!