Thời Báo Vietnamese Newspaper

Nam Dương sau thảm họa động đất và sóng thần

Lý Anh

Ngày 28/09/2018, một trận động đất mạnh 7,5 độ Richter ở ngoài khơi đảo Sulawesi, phía đông bắc Indonesia, cách thủ đô Jakarta 1650 km, dẫn đến những cơn sóng lớn cao vài mét ập vào bờ, cuốn phăng nhiều ngôi nhà ven biển thuộc thành phố Palu, thủ phủ đảo Sulawesi và Donggala, một huyện ở phía tây đảo này, khiến hơn ngàn người tử vong, vài ba ngàn người bị thương, hàng chục ngàn người sống cảnh màn trời chiếu đất… Chiều ngày 03/10, nhà chức trách Indonesia xác nhận số người chết lên tới hơn 1.400 người, tăng gấp ba so với con số thống kê ban đầu.
Indonesia nằm trên Vành đai lửa Thái Bình Dương thường xảy ra động đất. Trận động đất và sóng thần năm 2004 đã khiến hơn 120.000 người ở tỉnh Aceh thiệt mạng.

Thảm họa kép
Chiều tối 28/09, một trận động đất mạnh 7,5 độ Richter xảy ra ngoài khơi đảo Sulawesi tạo nên những đợt sóng thần cao 6 m tàn phá nhiều khu vực ven biển của thành phố Palu và huyện Donggala. Chính phủ Indonesia phải chạy đua với thời gian để thực hiện các công tác cứu hộ, giúp đỡ người dân gặp nạn.

Trong một cuộc họp báo ngắn, ông Sutopo Purwo Nugroho, phát ngôn viên Cơ quan kiểm soát Thảm họa Thiên tai Quốc gia Indonesia cho biết: “Khi động đất sóng thần mỗi lúc một tăng lên, nhiều người vẫn tham gia các hoạt động trên bãi biển, trở thành nạn nhân của thảm họa này”.

Giới chức Indonesia cho biết, thiệt hại tăng nhanh hơn so với dự đoán. Hàng chục người mắc kẹt trong đống gạch đá đổ nát của khách sạn, nhiều người bị kẹt dưới một trung tâm thương mại. Hàng trăm người chôn vùi trong đống bùn đất tại các ngôi làng xung quanh, trong khi rất nhiều người có thể đã bị cuốn trôi ra biển. Những người thiệt mạng đều tại Palu và Donggala. Phó Tổng thống Indonesia Jusuf Kalla ước tính số người thiệt mạng sẽ còn tăng lên.
Ông Sutopo Purwo Nugroho cho biết: “Chúng tôi nghĩ, số nạn nhân sẽ tiếp tục tăng. Vẫn có những thi thể chưa được xác nhận cũng như nhiều nạn nhân đang bị chôn vùi dưới đống đổ nát. Trong khi đó, các nhóm cứu nạn vẫn chưa tiếp cận được những khu vực xa xôi”.

Để ngăn chặn bệnh dịch lan truyền, sau khi các thi thể được nhận diện, chính Phủ Indonesia lập tức tổ chức lễ chôn cất tập thể tại Palu.

Ngày 28/09, trong dịp đi thăm một số khu vực bị động đất tàn phá, Tổng thống Indonesia Joko Widodo kêu gọi người dân bình tĩnh, đồng thời khẳng định, chính phủ sẽ tận dụng mọi nguồn lực để giúp đỡ người dân vùng bị thảm họa. Ông nói: “Chúng tôi cầu nguyện cho các cộng đồng bị thảm họa. Còn nhiều điều phải làm gấp, do đường giây liên lạc tại một số khu vực chưa hoạt động đầy đủ nên chưa thể làm được. Tôi đang theo dõi chặt chẽ tình hình. Khi mọi thứ đã được ổn định trở lại chúng tôi sẽ tái thiết khu vực bị tàn phá”.

Thiếu nước, thực phẩm và nhiên liệu, nhiều người ở Palu đến lấy đồ ở các siêu thị và trạm xăng. Họ mang về những túi và giỏ đựng đầy bánh biscuit, khoai tây chiên, tã lót, bình gas loại nhỏ, khăn giấy và nhiều thứ khác. Một người đàn ông đi hôi của nói: “Chúng tôi cần phải ăn, nhưng không có viện trợ, không còn lựa chọn nào khác”. Một người khác nói: “Chúng tôi đang sống trong khủng hoảng”. Một số thanh thiếu niên thanh minh, tình trạng hiện giờ buộc họ phải làm vậy vì họ cần thực phẩm và nước. Một người nói: “Chúng tôi lấy bất cứ thứ gì có thể. Chúng tôi không thể nấu ăn được nên phải đi kiếm thức ăn, đồ dùng”.

Cảnh sát đứng trong trạm gác ở phía bên kia đường nhìn đám đông hôi của, nhưng không nỡ hoặc không thể ngăn cản.
Để tránh tình trạng cướp bóc có thể xảy ra sau động đất, Bộ Nội vụ Indonesia đề nghị chính phủ giúp người dân có đủ thực phẩm và nước uống. Viên chức cơ quan hậu cần Indonesia cho biết, nước này đang chuẩn bị gửi hàng trăm tấn gạo đến giúp người dân vùng bị thảm họa. Một số hàng viện trợ đã bắt đầu được đưa đến Sulawesi. Chính phủ đang điều động 6 “nhà bếp dã chiến” có khả năng cung cấp 36.000 hộp cơm một ngày và hàng nghìn tấm chăn nệm. Tuy nhiên, vẫn không đủ cung cấp cho nạn nhân.

Bộ trưởng Tài chính cho biết, chính phủ đã chi khoảng 37.580.000 Mỹ kim giúp người dân bị thảm họa động đất sóng thần.
Tổng thống Indonesia Joko Widodo ra lệnh điều động quân đội đến miền trung đảo Sulawesi, hỗ trợ các lực lượng cứu nạn và đảm bảo an ninh trong thời gian khủng hoảng. Một số máy bay quân sự đã đến được thành phố Palu, mang theo hàng viện trợ và trang thiết bị cần thiết.
Trận động đất đánh sập những bức tường xung quanh nhà tù, hơn một nửa trong số 560 tù nhân tại Palu đã trốn thoát. Cảnh sát Adhi Yan Ricoh nói với ký giả Reuters: “Tường nhà tù sụp đổ, cai ngục không thể ngăn cản tù nhân bỏ chạy vì họ cũng hoảng sợ và phải tự cứu mình. Thậm chí không đủ thời gian báo cáo cấp trên”.
Ngoài hơn 280 tù nhân vượt ngục ở Palu, 100 tù nhân khác đã tổ chức cuộc đào tẩu ra khỏi nhà tù huyện Donggala. Quản ngục Saifuddin cho biết, những người này đã phóng hỏa sau khi xin cai ngục cho về nhà xem xét tình hình gia đình sau thảm họa, nhưng đã bị từ chối.

Khó khăn khi cứu nạn nhân sóng thần

Ngày 30/09, hàng trăm nhân viên cứu nạn tìm kiếm người mất tích sau 2 ngày động đất và sóng thần tàn phá đảo Sulawesi. Ký giả hãng thông tấn CNN dẫn lời phát ngôn viên Sutopo Purwo Gugroho của Cơ quan Quản lý thảm họa Indonesia khẳng định, số người tử vong và bị thương trong trận động đất và sóng thần ngày 28/09 có thể lên tới dăm ba ngàn người. Nhiều nạn nhân vẫn đang bị vùi lấp dưới đống đổ nát. Các nỗ lực di tản không thể đẩy nhanh hơn do thiếu nhân lực và các trang thiết bị hạng nặng.

Trong khi đó, điện vẫn chưa phục hồi, khiến các lực lượng cứu nạn gặp khó khăn khi đánh giá thiệt hại ở Palu và cộng động ngư dân Donggala ở gần đó.

Ông Jan Gelfand, Giám đốc Liên đoàn Hồng Thập Tự Quốc tế (International Federation of Red Cross) ở Indonesia, nói với ký giả CNN: “Không chỉ người dân ở các khu đô thị lớn. Có rất nhiều người sống ở vùng hẻo lánh cũng khó tiếp cận. Sân bay Palu tiếp tục đóng cửa, các nhân viên cứu nạn phải đi đường bộ tới Palu. Sulawesi là đảo lớn thứ 10 thế giới, cách sân bay gần nhất khoảng 10-12 giờ lái xe, nên đã gặp nhiều khó khăn”.
Nhà chức trách kêu gọi dân chúng không nên vào trong nhà vội, hãy ngủ trên cánh đồng, đường sá, sân chơi … cách xa các tòa nhà, vì các đợt dư chấn vẫn có thể gây ra nguy hiểm.

Phát ngôn viên Sutopo Purwo Gugroho cho biết thêm, một bệnh viện địa phương bị hư hại nặng, nhân viên y tế phải chữa trị cho hàng trăm người bị thương ở ngoài trời. Bác sĩ Komang Adi Sujendra, Giám đốc Bệnh viện Undata ở Palu, kêu gọi sự giúp đỡ từ cộng đồng sau trận động đất. Ông nói: “Toàn thành phố Palu mất điện, đường sá nứt vỡ, mạng lưới điện thoại không hoạt động, bệnh viện chúng tôi hy vọng có sự trợ giúp nào đó. Chúng tôi cần lều bạt, thuốc men, y tá …”.

Mãi đến sáng 30/09 mới có một chiếc máy bay quân sự đến Palu chở khoảng 200 người bị thương nặng đến Makassar, một thành phố ở miền trung Indonesia.

Nạn nhân nói về thảm họa

Bà nội trợ Yanti, 40 tuổi, ở huyện Donggala, nói với ký giả AFP: “Người dân Palu tháo chạy khi trận động đất mạnh 7,5 độ xảy ra, sau đó là đợt sóng thần khổng lồ tàn phá thành phố. Đây là trận động đất mạnh nhất tôi từng thấy. Tất cả chúng tôi đều chạy ra khỏi nhà”.
Andi Temmaeli, một người dân ở Wajo, phía nam Palu, nhớ lại: “Chiều tối 28/09, thành phố Palu rung chuyển bởi trận động đất mạnh 7,5 độ. Động đất xảy ra vào thời điểm nhiều người đang chuẩn bị lễ cầu nguyện vào Ngày Thứ sáu. Đó là ngày quan trọng nhất trong tuần của Hồi Giáo. Tôi vừa bắt đầu cầu nguyện thì chợt nghe tiếng mọi người hét lên ‘động đất, động đất’ khiến tôi phải dừng lại”.

Cô Lisa Soba Palloan, một cư dân ở Toraja, phía nam Palu, cho biết, trước khi thảm họa xảy ra, người dân địa phương cảm thấy vài chấn động nhỏ. Cô nói: “Cơn địa chấn sau cùng lớn nhất. Mọi người đều ra khỏi nhà, hét lên vì sợ hãi”.

Hình ảnh người dân Palu quay lại cho thấy sóng thần ồ ạt cuốn qua bờ biển, ập vào nhà dân trong tiếng la hét kinh hoàng của mọi người. Tàu bè bị cuốn lên bờ, những chiếc xe hơi bẹp dúm, vô số mảnh tôn nằm chất chồng trên những ngôi nhà đã sụp đổ thành đống gạch vụn. Hình ảnh trên truyền hình Indonesia cho thấy nhiều thi thể nằm rải rác dọc bờ biển và trên các tuyến đường sau đợt sóng thần.

Một người dân ở Palu là Leonita Agustins đang có mặt ở thủ đô Jakarta khi động đất và sóng thần tàn phá quê hương anh, đã nói: “Trận động đất đã phá hủy ngôi nhà tôi sống. Bức trần sụp đổ, trần nhà và vật liệu rơi xuống. Hiện tôi không thể liên lạc với mọi người ở Palu. Tôi hy vọng có đủ nhân viên y tế giúp đỡ họ”.
Mirza Arisam, một cư dân thành phố Kendari, thủ phủ tỉnh Đông Nam Sulawesi, cho biết, từ khi xảy ra sóng thần, chú của anh cùng 5 người trong gia đình ông, trong đó có ba đứa trẻ, đi nghỉ ở Palu, hiện chưa thể liên lạc được.

Cộng đồng quốc tế ủng hộ Indonesia

Ngày 30/09, phát biểu trước hàng ngàn người tại Quảng trường St. Peter, Đức Giáo Hoàng Francis cho biết đã cầu nguyện cho các nạn nhân bị động đất và sóng thần: Ngài nói: “Tôi chia sẻ những mất mát của người dân trên đảo Sulawesi. Tôi cầu nguyện cho những nạn nhân bị động đất tàn phá và những người đang giúp đỡ người dân Indonesia. Xin cầu nguyện cho những anh em của chúng ta trên đảo Sulawesi!”.
Cộng đồng quốc tế lên tiếng chia sẻ những mất mát người dân Indonesia đang phải đối mặt. Thái Lan, Úc Châu, Trung Quốc… đề nghị hỗ trợ người dân Indonesia trong hoàn cảnh khó khăn hiện nay. Liên minh Châu Âu thông báo hỗ trợ khẩn cấp 1.740.000 Mỹ kim cho Indonesia. Đại Hàn tuyên bố viện trợ nhân đạo cho Indonesia 1 triệu Mỹ kim giúp đỡ nạn nhân. Nhiều nước khác cũng đang tiếp tục quyên góp giúp đỡ người dân Indonesia.

Lý Anh

Comments are closed.

error: Content is protected !!