Mười cuộc vượt phi thường qua Bức tường Berlin

Chu Nguyễn

Sau Thế chiến thứ hai kết thúc, từ 1946 phía Đông Đức bị kẻ chiếm đóng quy định thuộc Nga, còn phía Tây thuộc Mỹ. Từ đó, dân phía đông rời bỏ phía tây mỗi lúc một đông, nên chính quyền Đông Đức do Nga thành lập bắt đầu tìm cách ngăn cản làn sóng di dân ở nhiều nơi. Riêng Kinh đô Berlin cũng bị phân chia thành hai khu vực Đông Berlin và Tây Berlin.
Vào 13 tháng 08, 1961, chính quyền Đông Đức đã cho thiết lập Bức tường Berlin phân chia Đông và Tây để ngăn ngừa dân chúng tìm tự do từ Đông tràn sang Tây. Bức tường được xây bằng xi măng, rào bằng dây thép gai và được canh giữ nghiêm ngặt với một đội ngũ bảo vệ sắt máu sẵn sàng hạ sát bất cứ ai toan tính tìm tự do như một mật lệnh vào năm 1973 mà sau này bị tiết lộ: “Không ngần ngại sử dụng vũ khí nếu có ai đó dù là phụ nữ hay trẻ thơ toan tính vượt tường”.
Dù việc vượt biên vô cùng nguy hiểm nhưng dân Đông Berlin vẫn bất chấp tính mạng treo trên sợi tóc khi tìm tự do. Họ vẫn thực hiện cuộc trốn chạy hằng ngày. Trong 28 năm, bức tường sừng sững phân chia tự do và nô lệ đã có hàng ngàn cuộc vượt tuyến và có ít nhất hàng trăm người bỏ mạng.
Cho mãi tới 09 tháng 11, 1989 bức tường mới sụp đổ khi thế giới chuyển mình, cuộc chiến tranh lạnh trên đà kết thúc. Vào ngày hôm ấy, một giới hữu trách Đông Đức vừa dứt lời tuyên bố mở cửa biên giới, thế là hàng ngàn người Đông Berlin ùa ra đường tới Bức tường Berlin và phá nát hàng rào cản tràn sang Tây Berlin.
Mới đây, ngày 09 tháng 11, 2014, người Đức kỷ niệm 25 năm ngày Bức tường Berlin sụp đổ. Đêm đó, nơi trước kia là bức tường ô nhục nay được thắp sáng bằng những ngọn đèn và dân chúng hân hoan kỷ niệm vận hội mới của quốc gia đồng thời ngậm ngùi thương tiếc những người đã ngã xuống trên đường tìm tự do qua ngả Bức tường Berlin hoặc chết vì tai nạn hoặc bị lính gác nổ súng.
Nhân dịp này, nhà báo Charlotte Alfred đã kể lại trên tờ Huffington Post mười cuộc vượt tường thuộc loại phi thường nhất:

1. Vượt tuyến bằng xe lửa
Bốn tháng sau khi bức tường ô nhục được dựng lên, một kỹ sư thiết lộ ở Đông Đức là Harry Deterling nhận thấy ở hàng rào phân cách đông tây có một kẽ hở. Deterling khám phá ra một đường rầy không còn được sử dụng nữa chạy từ ngoại ô Đông Berlin sang Tây Berlin. Deterling khấp khởi mừng thầm và tình nguyện với nhà chức trách Đông Đức lái xe lửa trên một tuyến đường không xa con đường anh sẽ tìm tự do. Được chấp thuận, vào ngày 5 tháng 12, 1961, Deterling bí mật đưa gia đình và bạn bè lên xe và bất ngờ bẻ lái xuyên thẳng vào con đường tự do, phá tan hàng rào cản và làm lính gác bắn tung bốn phía.
Sang được thế giới tự do, một kẻ vượt biên thành công đã báo cho cảnh sát Tây Đức. Dân Tây Berlin ùa ra đường phố đón những người mạo hiểm thành công. Trong khi phía Đông Berlin cảnh sát tức tối và nhà đương cuộc độc tài chỉ còn cách bịt kín kẻ hở sang thế giới tự do mà thôi.

2. Ăn trộm xe tăng
Kế hoạch của Deterling đã phi thường nhưng cuộc vượt biên của Wolfgang Engels còn ngoạn mục hơn nữa và có lẽ lần đào thoát kỳ diệu này đã khiến giới chức trách Đông Đức quyết định tăng cường ngăn chặn kẻ dám đi tìm tự do. Chàng trai mạo hiểm lần này là một người lính Đông Đức. Vào 16 tháng 4, 1963, Engels lấy trộm một xe tăng của đơn vị và phóng chiếc xe bọc thép phá vỡ một khoảng tường ngăn cách, trong khi vừa lái vừa la: “Tôi đang ra khỏi tù ngục, có ai muốn theo không”. Rủi thay chiếc thiết giáp không xuyên thủng được tường xi măng cốt thép. Engels đành phải chui ra khỏi xe và leo lên hàng rào kẽm gai để tiếp tục đào thoát nhưng bị mắc kẹt và trúng hai phát đạn của lính gác nên bất tỉnh.
Cũng may, lúc đó phía Tây hàng rào lính phòng vệ Tây Đức đang uống rượu trong một quầy rượu gần đó, đã chạy xô ra và cứu được Engels mình đầy màu và đặt lên quầy rượu tìm cách cứu chữa.
Engels sau này cho ký giả tờ The Christian Science Monitor biết khi anh hồi tỉnh, việc đầu tiên nhận thấy những chai rượu có nhãn Tây phương thì biết mình đã thoát hiểm anh đã khóc vì cảm động.

3. Lái xe không mui, không chắn để vượt biên
Cuộc vượt biên lần này là do sức mạnh tình yêu xui khiến. Chàng trai có tên là Heinz Meixner. Khi làm việc ở Đông Berlin, Meixner, một công dân Áo quốc, si tình kiều nữ Margarete Thurau nhưng giới hữu trách Đông Đức tuy không có quyền với công dân Áo nhưng không cho cô gái Đức theo người tình sang phía tự do. Meixner không chịu thua, chàng trai quyết tâm mang vợ và mẹ vợ thực hiện một cuộc vượt tuyến táo bạo. Chàng thuê một chiếc xe không mui, tháo rời bộ phận chắn gió và tháo bớt hơi ở bánh ra để xe chùng xuống thấp gần mặt đất hơn. Vào ngày 5 tháng 5, 1963, với người yêu và mẹ vợ nấp kín ở băng sau. Meixner lái xe tới trạm kiểm soát mang tên Checkpoint Charlie. Tại điểm kiểm soát này, nhân lúc lính gác còn để thanh chắn hạ thấp để xét hỏi, Meixner nhấn ga cho xe vọt tới chui dưới thanh chắn phóng qua Tây Berlin một cách ngon lành.

4. Bơi sang bờ bến tự do
Không có xe tăng, không có xe hơi, người yêu tự do dù chỉ tay không cũng dám vượt tuyến. Đó là trường hợp chàng trai 18 tuổi Hartmut Richter của Đông Đức. Vào năm 1966, Richter đã bơi trong bốn tiếng đồng hồ liền qua kênh Teltow để tránh lính gác Đông Đức và tới được Tây Berlin. Richter sau này cho hãng thông tấn AFP (Agence France Presse) biết: “Một con ngỗng tấn công tôi, chó thì sủa inh ỏi, tôi phải chờ đợi nhiều lần bằng cách lặn xuống nước để tránh cho tới lúc có thể bơi thẳng. Tôi gần như bị tê cóng và kiệt lực, lúc tới được bờ bên kia thì ngất xỉu”.
Vài năm sau, Richter quay lại Đông Đức và lén chuyển vận bạn bè vượt biên. Năm 1976, anh ta bị bắt và lãnh bản án 15 năm tù. Phía Tây Đức đã vận động cho anh được phóng thích sau 4 năm bị “cải tạo”.

5. Vượt tuyến bằng tấm nệm
Một cuộc vượt biên gay cấn khác được thực hiện trên một tấm nệm hơi: Ingo Bethke quen thuộc với triền sông Elbe phía bắc Berlin khi còn làm lính gác cho Đông Đức. Vào năm 1975, anh quyết định đi tìm tự do. Bethke cùng một người bạn trở lại ven sông cũ và mang theo một tấm nệm hơi. Nhưng làm cách nào mang nệm ra sông để vượt sang bờ bên kia, vì ven sông là hàng rào kẽm gai và có nơi gài mìn bẫy. Tuy nhiên, vì biết địa hình nên Bethke và người bạn đã len lỏi trong nguy hiểm và đêm khuya đẩy nệm hơi ra sông. Thế rồi họ leo lên nệm và nhẹ nhàng chèo tới bờ bến tự do.

6. Vượt tường bằng dây đu
Ingo Bethke vượt biên thành công nên gia đình anh ta còn ở lại Đông Berlin bị an ninh theo dõi rất ngặt. Sự kiềm tỏa không làm nhụt chí người em của Bethke là Holger. Holger quyết định theo gương anh và thực hiện một cuộc vượt biên hết sức nguy hiểm. Trước hết anh ta luyện thuật bắn cung và nhắm vào một cao ốc ở phía Tây Berlin ngay bên kia bức tường ngăn cách đông-tây và không xa nơi cư ngụ. Vào tháng 5, 1983, anh ta leo lên tầng thượng của một căn nhà hoang phía đối diện với tòa nhà phía tây mà anh chọn trước như điểm hẹn với người anh, và giương cung bắn tên sang vị trí đối diện. Mũi tên trúng mục tiêu mang theo một dây cáp khá bền. Người anh, Ingo Bethke, như đã hẹn trước, đã chờ sẵn ở tòa nhà “điểm hẹn” và chỉ việc cột sợi cáp này vào xe và cho xe di chuyển, dây cáp căng ra tạo thành một đường vượt tuyến bên trên đầu lính gác. Thế là Holger chỉ việc bám lấy một ròng rọc bằng gỗ đu theo dây để sang Tây Berlin.

7. Ngụy trang bằng máy bay Soviet
Vì nhiều cuộc vượt biên thành công, nên phía Đông Berlin tăng cường biện pháp giám sát Bức tường Berlin gắt gao hơn. Lần này hai thanh niên Tây Đức bày mưu khác, bằng cách giả dạng máy bay Nga để vượt tuyến. Họ ở Tây Đức đã lâu và nhớ người em là Egbert còn ở lại Đông Berlin. Làm sao anh em đoàn tụ? Hai chàng trai Tây Đức bèn học lái máy bay và kiếm hai chiếc may bay thể thao cực nhẹ (ultralight plane), cho sơn sao vàng và búa liềm, huy hiệu của “Liên xô”. Vào tháng 5, 1989, họ vận quân phục leo lên máy bay và bình thản bay sang Đông Đức. Lính gác phía đông khi nhìn thấy họ còn vẫy tay chào. Trong khi ấy, như đã hẹn trước máy bay của họ hạ xuống chỉ để đón Egbert rồi cất cánh bay vù về Tây Đức ngon lành. Egbert sau này kể lại: “Tôi cứ nghĩ không bao giờ gặp lại các anh tôi nữa thì bỗng nhiên họ từ trên trời xuất hiện như thiên thần có đôi cánh trắng và đưa tôi lên thiên đàng”.

8. Vượt tuyến bằng khinh khí cầu
Nói tới việc vượt biên bằng máy bay như anh em nhà Egbert đã kể ở trên, tuy mạo hiểm nhưng nhờ bất ngờ nên thoát hiểm. Cũng lợi dụng yếu tố không gian, Hans Peter Strelczyk (ở Đông Đức) đã phải mạo hiểm với nhiều rủi ro hơn. Khi xem chương trình truyền hình về lịch sử khinh khí cầu, Hans đã nảy ra ý nghĩ vượt biên bằng phương tiện này. Anh ta cùng một người bạn, là Gunter Wetzel, chế ra một quả khinh khí được vận hành bằng nhiệt khí (hot air balloon) để mang gia đình sang phía Tây. Đôi bạn dùng khí propane làm nguồn khí điều khiển khí cầu và các bà vợ thì dùng tài kim chỉ để chế tạo bóng bay. Sau một lần thất bại, cuối cùng hai gia đình cho khinh khí cầu bay vào ngày 16 tháng 9, 1979. Sau 30 phút lơ lửng trên không, khí cầu vượt tuyến đã rơi xuống một bụi rậm ở Tây Đức.

9. Trổ tài đi dây trên không để tìm tự do
Nghệ sĩ Horst Klein từ lâu vốn là tay vô địch đi đây trên không ở Đức nhưng vì ông ta kẹt ở Đông Đức và có thái độ chống chính quyền nên bị cấm hành nghề. Thế là Klein quyết định đào thoát khỏi hỏa ngục. Vào tháng 12, 1962, Klein leo lên một cột điện gần Bức tường Berlin và lợi dụng một dây cáp không còn được sử dụng, từng bước vượt tường Berlin ngay trên đầu lính gác.

Sau hàng giờ trên không, hai tay Klein tê cóng vì lạnh nên rớt xuống. Cũng may nơi rớt lại là Tây Berlin nên dù hai tay bị gãy nhưng toàn mạng. Sau này khi được hỏi động cơ mạo hiểm, Klein cho biết: “Tôi làm sao có thể chịu đựng được nữa trước cám dỗ trở lại nghề cũ khiến tôi thao thức hàng đêm”.

10. Đào hầm vượt tuyến
Các trường hợp mạo hiểm tìm tự do trên chỉ lẻ tẻ từng cá nhân. Tất cả làm sao so sánh được với cuộc vượt biên hàng chục người một lần nhờ đào hầm xuyên dưới Bức tường Berlin. Nhiều người Đông Đức đã vượt biên bằng đường ngầm dưới bức tường ô nhục này.

Năm 1962, hơn hai chục vị cao niên Đông Đức đã đào một con đường ngầm để sang phíaTây, con đường ngầm này ngày nay được gọi là “Đường ngầm cao niên” (Senior Citizens Tunnel).

Trong hai đêm năm 1964, có 57 người đã thoát sang Tây Đức qua đường ngầm mang tên Tunnel 57 – Đường ngầm 57. Cuộc đào thoát này có thể coi là cuộc vượt biên quy mô nhất trong lịch sử Bức tường Berlin.
Với lý tưởng “tự do hay là chết”, trong số hàng ngàn người vượt Bức tường Berlin có tới gần hai trăm người thiệt mạng. Người bị lính gác bắn chết đầu tiên khi vượt tuyến này là Gunter Litwin, bị bắn vào ngày 24 tháng 8, 1961. Còn người cuối cùng là Christ Gueffroy, bị bắn vào tháng 2 năm 1989 (trước khi Bức tường Berlin sụp đổ hoàn toàn khoảng 9 tháng).
Chu Nguyễn

More Stories...