Mike Pence là ai?

Nguyễn Thơ Sinh

 

 

Nếu được hỏi: Mike Pence là ai? Chắc sẽ có nhiều độc giả không biết. Bởi lẽ ở Mỹ đất rộng người đông, nhiều chuyện, nhiều thứ phải lo. Ít ai rảnh rỗi lo đến chuyện bàn dân thiên hạ. Nhưng cách đây không lâu (chính xác hơn là vào ngày 14 tháng 07 năm 2016), ứng viên Đảng Cộng hòa Donald Trump đã chính thức tuyên bố chọn Mike Pence vào liên danh ứng cử chung với mình. Như vậy Mike Pence sẽ trở thành ứng cử viên phó tổng thống của mùa phiếu tháng 11 năm nay. Cái tên Mike Pence từ đây xuất hiện khắp nơi trên báo chí. It’s official. Mike Pence will be Donald Trump’s running mate.

Vậy Mike Pence là ai?

Những ai quan tâm đến chính trị có thể biết về nhân vật này. Nhưng với người đọc tin tức a-ma-tơ (amateur) không để tâm đến những cái tên xa lạ sẽ không biết rõ Mike Pence là ai. Nếu Donald Trump không tuyên bố chọn Mike Pence vào liên danh ứng cử chạy đua vào Bạch ốc, người ta chỉ biết về một Mike Pence trong cương vị Thống đốc bang Indiana. Nhưng từ nay trở đi, cái tên Mike Pence sẽ xuất hiện khắp nơi trong tư cách của một vị trí then chốt: Ứng cử viên phó tổng thống, vị trí cao thứ hai trong guồng máy chính phủ Mỹ – Vice President.

Khá kín tiếng, Donald Trump không muốn để lộ những sơ hở về quyết định của ông trong việc chọn ứng cử viên phó tổng thống quá sớm. Chẳng có gì là khó hiểu ở đây. Phải hết sức thận trọng. Everything must be extremely circumspect. Gần như chưa bao giờ cử tri Mỹ lại nhạy cảm và rất khó tiên liệu. Họ dễ mất bình tĩnh và tỏ thái độ rất rõ ràng, không nể nang gì ai cả. Vì thế bất cứ sơ hở nào cũng sẽ khuếch đại (kiểu chuyện bé xé ra to) khi có sự hiện diện của thời gian (dù rất ngắn ngủi). Vì thế vị trí phó tổng thống càng xuất đầu lộ diện càng sớm càng có nguy cơ bị truyền thông và dư luận vạch bới, kết quả sẽ tạo ra những ảnh hưởng bất lợi cho đại cuộc.

Nhưng không thể chờ đợi mãi. Cuối cùng Donald Trump vẫn phải công bố quyết định của mình. Mike Pence trở thành cánh tay phải của ông. Một lá bài then chốt. Nhiều người nghĩ thế. Hậu trường chính trị biết rõ Donald Trump (và gia đình ông) đã cân nhắc rất nhiều trong việc đưa ra quyết định này. Tưởng tượng xem giống như đánh bài cào. Khi trên tay có hai lá bài ba chuồn và năm rô, bạn sẽ muốn con bài thứ ba là con xì để được 9 nút. Bốn con bài 2 rô, 2 cơ, 2 chuồn, hay 2 bích sẽ là điều đại kỵ (vì sẽ bù trớt). Với Donald Trump cũng thế, sơ hở trong việc chọn ứng cử viên liên danh sẽ tạo ra những bất lợi khả dĩ có thể xoay chuyển cục diện của một cuộc đua vốn đầy ắp những trầy truột, vất vả…

Trước hết, Donald Trump chọn Mike Pence vì không thể bưng bít quyết định của mình mãi được. Theo chương trình đã được sắp xếp trước, ứng viên phó tổng thống sẽ có bài phát biểu vào tối ngày thứ 3 của Đại hội tổng kết của Đảng Cộng hòa tại Cleveland, Ohio. Trước đó nhiều cái tên đã được thiên hạ bàn tán khá xôn xao. Bản thân Donald Trump cũng đã ngắm nghía, vạch vọi, so sánh rất kỹ lưỡng. Cuối cùng Mike Pence được chọn. Lý do nào ư? Hoàn toàn vì Donald Trump không muốn có một người có nhân cách quá giống mình. Tức ông phải chọn một người có những tính cách khác-đi-một-chút đối với những sách lược ông đã công bố trước đây với công chúng (nhằm cân bằng lại sự thu hút với các cử tri). Song liệu đây có phải là một lựa chọn sáng suốt hay không?

Nói toạc ra, Mike Pence là Thống đốc tiểu bang Indiana (phục vụ từ năm 2013). Trước đó ông đại diện cho Quận 2 và Quận 6 của tiểu bang Indiana tại Hạ viện Mỹ từ năm 2001 đến năm 2013. Ông là một luật sư. Lớn lên trong một gia đình theo đạo Công giáo thiên về Đảng Dân chủ. Bản thân ông đã nhiều lần công khai ngưỡng mộ Tổng thống John F. Kennedy. Thậm chí ông đã bỏ phiếu cho Tổng thống Jimmy Carter năm 1980 sau đó mới đổi qua Đảng Cộng hòa và tham gia vận động tranh cử vào Quốc hội. Được biết cả hai mùa phiếu năm 1988 và 1990 (mang danh Đảng Cộng hòa) Mike Pence đều thất bại trước nghị viên Phil Sharp là người của Đảng Dân chủ.

Donald Trump chọn Mike Pence vì ông này không thân thiện lắm với cộng đồng LGBT (người đồng tính và chuyển giới). Còn nhớ Mike Pence đã ký Đạo luật RFRA (Religious Freedom Restoration Act) từng gây nhiều tranh cãi, cho phép các doanh nghiệp và cá nhân từ chối phục vụ người đồng tính vì lý do tôn giáo. Ông còn chống lại việc cho phép người đồng tính phục vụ trong quân đội. Nguyên văn: Homosexuality is incompatible with military service because the presence of homosexuals in the ranks weakens unit cohesion. Đây là phát biểu ông đưa ra nhân kỳ họp của Quốc hội khóa 107 năm 2000. Ông tin rằng sự xuất hiện của binh sĩ đồng tính sẽ làm suy yếu đi tính đoàn kết của đơn vị. Vì lý do này các chiến dịch nhân quyền Mỹ đã cho ông điểm 0 vì những hoạt động chống lại người đồng tính.

Nếu như Donald Trump không ưa chuyện Mỹ là mạnh thường quân cho các nước nhỏ trên thế giới cần đến Mỹ (trong đó có Israel), Mike Pence ngược lại tỏ ra rất thân với Israel. Ông đến thăm nước này vào năm 2014. Thậm chí đã có những lời nói thân thiện với Israel. Bản thân ông đã ký một đạo luật cấm các doanh nghiệp tại Indiana gây khó khăn cho Israel. Ngoài ra trong thời gian tại Hạ viện Mỹ, Mike Pence tham gia vào nhiều ủy ban và các nghị trình có liên quan đến các địa hạt đối ngoại của Mỹ. Điều này hình như có sự cân nhắc tính toán của Donald Trump. Nhất là trong tình trạng hiện nay trong “học bạ” của Donald Trump môn “đối ngoại” đang bị nhiều điểm xấu.

Mike Pence không hứng thú gì với chuyện phụ nữ phá thai. Ông đã ký một đạo luật chống phá thai, nghiêm cấm phụ nữ phá thai vì những lý do nhân chủng học và điều kiện sức khỏe có liên quan đến thai nhi. Trên cơ sở này, Mike Pence cho biết ông luôn bảo vệ quyền sống của thai nhi. Nhiều phụ nữ không đồng ý với phán quyết này đã gọi thẳng vào văn phòng của ông báo cáo về tình hình chu kỳ kinh nguyệt của mình như một hình thức phản đối.

Khác với nhiều thống đốc tại một số tiểu bang cố tình tẩy chay Obamacare hoặc né tránh những khoản tiền do chính phủ liên bang cung cấp, Mike Pence sẵn sàng nhận khoản tiền này. Cụ thể với chương trình Medicaid (hỗ trợ y tế cho người có thu nhập thấp), dân Indiana sẽ đóng một khoản tiền phí (premium) để trám vào phần phí tổn còn lại của tiểu bang. Như vậy Indiana sẽ tiết kiệm được tiền và dân chúng cũng có bảo hiểm y tế. Về mặt này, Donald Trump sẽ dễ thở hơn trong ăn nói, nhất là khi ông cần một người am tường về mối liên hệ giữa liên bang và tiểu bang đứng ra giúp đánh bóng lại bộ mặt của liên danh ứng cử viên của Đảng Cộng hòa. Được biết Obamacare hiện nay vẫn là một đề tài nóng chưa ngã ngũ, dù hiện nay rất nhiều dân Mỹ không hứng thú lắm với Obamacare. Donald Trump rất cần Mike Pence có vài lời nói tốt đẹp về những kế hoạch lợi ích của người nghèo (mà) liên danh này sẽ đem lại.

Một điểm khác của Mike Pence là tính kín kẽ. Bản thân Donald Trump biết rõ hiện nay ông cần cải thiện lại búa rìu dư luận đối với những phát biểu rất văng mạng của ông. Tuy nhiên Donad Trump vẫn thích thú khi Mike Pence nhận xét rằng Obamacare là thảm họa 9/11 của nước Mỹ. Mike Pence đã nói thế khi Tòa Tối cao Mỹ tuyên bố Obamacare hợp hiến và trở thành luật của toàn nước Mỹ năm 2012. Tuy phát biểu này chỉ nói trong phòng kín, nhưng bức vách có tai, dư luận Mỹ không lâu sau đó đã biết đến phát biểu này. Về vụ này Mike Pence đã phải lên tiếng xin lỗi vì đã so sánh biến cố tang tóc của nước Mỹ với những điều theo cá nhân ông là xấu xa tồi tệ nhất! Về mặt này, Mike Pence có vẻ ôn nhu hơn Donald Trump. Ít nhất khi cần, Mike Pence sẽ sẵn sàng nhận lỗi và xin lỗi.

Tại mặt trận năng lượng, nếu như Đảng Dân chủ cổ xúy sử dụng năng lượng sạch và thẳng thắn trong việc bài trừ khai thác than đá, bản thân Mike Pence lại có những phát biểu ngược lại. Năm 2001 ông cho rằng hiệu ứng nhà kính hâm nóng nhiệt độ trái đất là một điều huyền thoại (a pure myth) chứ không phải do hiệu ứng khí thải chủ yếu đến từ dụng nhiên liệu hóa thạch bao gồm than đá và dầu hỏa. Mike Pence tố cáo những văn bản khoa học cho rằng “khí hậu hâm nóng vì khí thải sử dụng nhiên liệu hóa thạch” chỉ là cái cớ để chính phủ phạt thuế nặng hơn khi các nhà máy nhiệt điện sử dụng than đá và cho phép chính quyền liên bang có nhiều quyền hạn hơn. Như vậy Mike Pence sẽ giúp Donald Trump tranh thủ lá phiếu của những tiểu bang khai thác than đá.

Với nạn khủng bố, nếu mọi người biết Donald Trump rất mạnh mẽ trong các tuyên bố chống đối dân Hồi giáo nhập cư vào Mỹ, Thống đốc Mike Pence của Indiana lại có suy nghĩ khác. Ông ta mềm mại và uyển chuyển hơn. Theo ông, kế hoạch cấm đặc (total and complete ban) người Hồi giáo nhập cư vào Mỹ của Donald Trump quá cứng rắn. Về điểm này, sự khác biệt giữa hai luồng tư tưởng có thể được coi như một van xả trong tương lai khi Donald Trump cần đến một phương thuốc cứu nguy.

Sinh năm 1959 (tức đã 57 tuổi), Mike Pence được coi là trong độ tuổi sung sức nhất của một chính khách. Da trắng. Có kinh nghiệm trong chính trường, ông được coi là một lựa chọn không tệ lắm. Cuối cùng những cái tên một dạo cứ ngỡ rất sáng giá như Newt Gingrich hay Chris Christie sẽ được chọn đưa vào liên danh với Donald Trump đã không thấy ai nhắc đến.

Liệu liên danh này có lợi lộc gì cho ứng cử viên tổng thống Đảng Cộng hòa Donald Trump? Còn quá sớm để nói đến. Kết quả của Đại hội tổng kết của Đảng Cộng hòa đã có. Mike Pence đã chính thức nhận lời đứng chung liên danh với Donald Trump. Nhưng từ đây đến ngày 08 tháng 11 (tức còn hơn ba tháng nữa), búa rìu dư luận của các chính khách và bàn dân thiên hạ nhất định sẽ cho dân chúng Mỹ chứng kiến nhiều màn hay. Hãy đợi. Cứ chờ xem…

 

Nguyễn Thơ Sinh

 

More Stories...