Thời Báo Vietnamese Newspaper

Lịch Sử Hình Thành World Cup Nữ

Trước khi tìm hiểu sâu hơn về giải World Cup Nữ được bắt đầu ra sao, tưởng cũng nên nhìn lại một chút về sự hình thành của bộ môn túc cầu nữ.
Theo Jean Williams, tác giả của nhiều cuốn sách viết về đề tài này, phụ nữ bắt đầu chơi túc cầu ít nhất là từ thế kỷ 19. Tác giả Jean Williams chỉ ra số báo Harper’s Bazaar năm 1869 có đăng một bức ảnh chụp cảnh phụ nữ đang chơi túc cầu. Một số trận đấu giữa Anh Quốc và Tô Cách Lan đã được tổ chức vào năm 1881, và cũng giống như bộ môn bóng chày ở Mỹ, nhiều trận đấu túc cầu nữ ở Anh thu hút hơn 50,000 người hâm mộ mua vé đến coi trong khoảng thời gian Thế chiến I xảy ra và kể cả sau khi chiến tranh chấm dứt. Nhưng không lâu sau đó, Liên đoàn Túc cầu Anh Quốc đã cấm phụ nữ chơi túc cầu, cho rằng bộ môn thể thao này không thích hợp với phụ nữ và có thể tác hại đến khả năng sinh con của họ.
Luật cấm phụ nữ chơi túc cầu tương tự cũng được áp đặt bởi các liên đoàn túc cầu Đức, Brazil và nhiều quốc gia khác. Nhưng rồi đến cuối thập niên 1960, khi phong trào nữ quyền lên cao, nhiều đội bóng nữ được thành lập và bộ môn túc cầu nữ lan ra khắp nơi, đặc biệt là ở Âu châu. Trong khi tổ chức FIFA và các quốc gia thành viên vẫn còn đứng ở bên ngoài nhìn vào, một giải vô địch thế giới không chính thức được bảo trợ bởi công ty chế tạo thức uống của Ý là Martini & Rossi đã được tổ chức tại Ý năm 1970 và một lần nữa tại Mễ Tây Cơ năm 1971. Hơn 100,000 người đã đổ vào chật sân Estadio Azteca để coi đội Đan Mạch thắng giải vô địch lần thứ hai liên tiếp trong hai năm sau khi đánh bại đội chủ nhà Mễ Tây Cơ. Các liên đoàn quốc gia tại Anh, Pháp, Đức và một số nơi khác quyết định bỏ luật cấm phụ nữ chơi túc cầu vào khoảng đầu thập niên 1970, và nhờ đó túc cầu nữ đã được FIFA chính thức công nhận. Nhưng không phải vì vậy mà bộ môn túc cầu nữ được khá hơn. Suốt hai thập niên sau khi giải túc cầu nữ quốc tế lần đầu tiên được tổ chức trong hai năm 1970 và 1971, FIFA vẫn không có ý định tổ chức một giải túc cầu nữ thế giới.
Đến năm 1986, một thành viên của liên đoàn Na Uy tên là Ellen Wille có lẽ vì đã chờ quá lâu mà không thấy có tiến triển gì trong bộ môn túc cầu nữ, và do đó, tại một hội nghị FIFA được tổ chức ở Mexico City, bà đã nêu lên vấn đề này trước một cử toạ gần như 100% là đàn ông. Bà kể lại rằng lúc đó bà có hơi khớp là vì ngoài bà chỉ có một vài phụ nữ khác trong phòng họp là những người thông dịch. Đó là lần đầu tiên một phụ nữ đã phát biểu tại một hội nghị của FIFA.
Những người đàn ông có mặt tại hội nghị hôm đó và ngồi nghe Ellen Wille trình bày vấn đề cũng không hẳn là những nhân vật bênh vực nữ quyền. Chủ tịch FIFA lúc ấy là João Havelange, người Brazil và nắm giữ chức vị này kể từ năm 1974 nhưng chưa từng bao giờ có ý định thúc đẩy để tổ chức một giài túc cầu nữ toàn cầu. Người phụ tá và cánh tay mặt của ông, tổng thư ký FIFA, là một người đàn ông trung niên Thụy Sĩ có tên Sepp Blatter – đúng là Sepp Blatter sau này đã trở thành chủ tịch FIFA từ năm 1998 cho tới 2015, khi ông phải từ chức do hậu quả của cuộc điều tra của chính phủ Hoa Kỳ liên qua đến vụ bê bối tham nhũng toàn cầu với kết quả là hàng chục giới cthức FIFA tại bảy quốc gia đã bị truy tố và sau đó bị kết án. Blatter hiện nay 83 tuổi, và khi ông lớn lên ở Thụy Sĩ, ý tưởng về túc cầu nữ là một điều gì đó rất xa lạ đối với ông.
Trong quá khứ, Sepp Blatter đã từng có nhiều lần phát biểu về bộ môn túc cầu nữ đã làm nhiều người khó chịu. Năm 2004 khi đang là chủ tịch của FIFA, trong một cuộc phỏng vấn, ông gợi ý rằng các cầu thủ nữ nên mặc loại quần soọc chật hơn để tăng sự hấp dẫn. Khi được hỏi là ông có hối tiếc về câu nói này không, ông trả lời, “Không. Tôi nói là họ nên yểu điệu thục nữ, nhưng rồi có người trong giới truyền thông họ nói là tôi nói rằng họ [cầu thủ nữ] nên tỏ ra gợi cảm. Tôi không hề nói vậy. Tương lai là của phụ nữ. Vậy thì làm ơn hãy nhìn cho giống phụ nữ. Dễ thôi.”
Và điều này nói ra có vẻ khó tin, Sepp Blattercũng chính là một trong những nhân vật giữ vai trò quan trọng nhất trong lịch sử túc cầu nữ. Tại hội nghị FIFA năm 1986, khi vị chủ tịch bắt đầu cho phần đặt câu hỏi và ý kiến, Ellen Wille bước tới bục có máy vi âm và phát biểu. Bà dành ra 10 phút để trình bày với mọi người có mặt hôm đó, nói rằng FIFA cần phải tổ chức giải World Cup Nữ. Và phản ứng của Chủ tịch Havelange, thay vì trả lời trực tiếp với Wille, thì ông đẩy vấn đề đó sang cho người phụ tá của ông. Và vì vậy tất cả mọi con mắt đổ về Blatter.
Trong một cuộc phỏng vấn sau này, Blatter kể lại, “Trước hết, tôi có hơi ngạc nhiên về phản ứng của ông chủ tịch. Đấy là thời khắc đáng ghi nhớ khi tôi bị thử thách bởi một phụ nữ về bộ môn túc cầu nữ. Nhưng rồi tôi lại là một người rất vui sướng, bởi vì tôi nói, “Vâng, thưa bà, tôi sẽ nhận sự thử thách này. Rồi bà sẽ thấy. Tôi sẽ cho tổ chức giải World Cup Nữ.”
Giả thử nếu không có Ellen Wille, ai biết được sẽ còn phải chờ bao lâu nữa thì FIFA mới có hành động? Tuy nhiên quyết định đó đến kể ra cũng khá trễ cho túc cầu nữ so với những bộ môn thể thao khác. Bóng chuyền và bóng rổ nữ chẳng hạn đã chính thức tổ chức những giải vô địch thế giới từ đầu những năm 1950. Tại sao FIFA phải mất tới 20 năm sau khi đã có một giải túc cầu nữ thế giới được tổ chức thì mới cho tổ chức giải World Cup? Mà họ chỉ tổ chức sau khi có người đặt vấn đề.
Và thậm chí giải World Cup Nữ đầu tiên đó cũng gây nhiều khó hiểu. Trước hết, FIFA không dùng danh từ World Cup là vì họ lo ngại sự kiện này sẽ không thành công. Do đó, tên chính thức của nó là giải Vô địch Túc cầu Nữ Thế giới Đầu tiên. Nhưng những hành động bất xứng của họ vẫn chưa ngừng ở đó. FIFA suýt quyết định dùng quả bóng nhỏ hơn trước khi xét lại và thay đổi ý kiến. Tuy nhiên, các nhà tổ chức đã cho thay đổi một trong những quy định cơ bản nhất của túc cầu là cho giảm thời lượng các trận đấu xuống 80 phút thay vì 90 phút như bình thường.
Và để tiết kiệm tài chánh, FIFA bắt buộc các đội cứ cách một ngày thì phải chơi các trận vòng bảng. (Các đội nam tại giải World Cup 1990 được nghỉ ít nhất bốn ngày giữa các trận đấu, và quy định này cho đến nay vẫn còn là tiêu chuẩn dành cho cả nam lẫn nữ.)
Đội tuyển nữ Hoa Kỳ đã dành được cúp vô địch nữ thế giới đầu tiên do FIFA tổ chức sau khi đánh bại đội Na Uy trong trận chung kết với tỷ số 2-1. Sau đó FIFA đã xác nhận giải túc cầu nữ trên là một thành công và đã quyết định cho tổ chức giải World Cup Nữ cứ bốn năm một lần kể từ đó – và vì vậy người ta đã nghiễm nhiên gọi phiên bản năm 1991 là giải “World Cup Nữ đầu tiên” mặc dù nó được chính thức gọi bằng một tên khác.

Huy Vũ

Comments are closed.

error: Content is protected !!