LẸT ĐẸT CHẠY PHÍA SAU

Đến khổ, nạn thịt lợn khan hiếm đón tết con Chuột vừa mới khá hơn một chút thì Trung quốc gặp phải mối họa mới, coronavirus. Cả thế giới sửng sốt. Đến người không ưa gì Trung quốc cũng tội nghiệp cho dân chúng Vũ Hán. Họ nghĩ đến những khó khăn thử thách người dân nơi đây đang đối diện. Nào ai muốn chuyện xui xẻo ấy xảy ra. Để rồi thái độ nghi kỵ hằn học từ những rào cản hiểu lầm ngăn cách cuối cùng nhường bước, không còn là đối thủ của tánh thiện khi con người chứng kiến đồng loại hứng chịu những thiên tai to lớn như nạn dịch cúm vi-rút Corona xảy ra tại Vũ Hán, Trung quốc.

Nỗi lo người du lịch hay quá cảnh Trung quốc đã đến lúc không thể giấu được. Giấy không gói được lửa. Lịch bay phải điều chỉnh lại. Vé giá rẻ đi ngang qua Trung quốc buộc phải vứt bỏ. Cửa khẩu đóng lại vì thiên hạ sợ nạn dịch sẽ lan tràn ảnh hưởng nặng nề hơn sau này. Thế là vạn bất đắc dĩ lắm, người ta buộc phải công bố đóng cửa khẩu lại. Dân Hong Kong không muốn máy bay đại lục đáp vào nữa. Úc với tầm nhìn xa, phòng bệnh hơn chữa bệnh, thẳng tay cấm máy bay Trung quốc sớm nhất cho nó lành. Không lâu sau đó, cả thế giới tin rằng tránh xa Trung quốc ra là chắc ăn nhất.


Loạn xạ lên bao bình luận nọ kia. Người ta bảo nhau Trung quốc nhất định gặp phải những rắc rối to. Quả nhiên thế, những trang tin tranh nhau thông báo tình trạng cập nhật nóng hổi cơn sốt coronavirus tại Vũ Hán, càng đọc càng thấy ớn. Không khí hoảng loạn bao trùm khắp nơi. Người dân ở đây ngao ngán nhìn nhau. Vũ Hán từng sầm uất với hàng núi những sự kiện lớn nhỏ, những sinh hoạt kinh doanh tấp nập. Đùng một cái, nạn dịch coronavirus tấn công. Mọi cái đình trệ. Siêu thị cảnh người vơ vét hàng hóa hỗn loạn chưa từng thấy, rồi đánh nhau, chửi nhau, giành giật. Rồi không ai dám ra đường nữa. Khẩu trang bịt kín mặt mũi. Bệnh viện nghẽn căng không khí chết chóc. Ga tàu điện ngầm vắng vẻ đến hoang lạnh. Phố xá tê liệt như phố ma. Xe cộ không lưu thông nữa. Nơi đây sự hiện diện của Thần chết hiển nhiên đến độ ngoài sức tưởng tượng!
Trung ương không thể bưng bít được thông tin xấu nữa. Đại dịch coronavirus đã trở thành quốc nạn. Các nhà khoa học ráo riết chạy đua với những phương pháp điều trị mang tính thể nghiệm. Những ngón tay chỉ trỏ, đổ thừa. Thú hoang, thịt rừng bị vu oan trực tiếp gây ra nạn dịch. Hải sản và các loại bò sát như rắn rết, kỳ đà cũng bị vạ lây vì người ta tìm đủ mọi cách để thiết lập mối liên hệ tương quan giữa căn bệnh nguy hiểm chết người này với đủ mọi nguyên nhân khả nghi. Rồi thủy hải sản cũng bị lôi kéo vào vòng xoáy. Sau đó còn thấy người ta nói rò rỉ vi-rút tại các phòng thí nghiệm sinh học tại đây đã khiến nạn dịch có cơ hội bùng phát. Chẳng biết đâu mà lần, bởi hơn bao giờ hết xa lộ thông tin thời nay quá phức tạp, nhiễu nhương.

Những ca nhập viện có phần khác thường. Tính từ cuối tháng 12 năm 2019 đổ đi. Ho khan. Rồi kiệt sức. Sốt cao. Lăn ra chết, y như gà rù ngày nào bên nhà. Những triệu chứng ấy khiến người ta hoảng hốt. Bắt buộc phải báo cáo. Cứ thế. Những nguồn tin xấu được loan đi. Vị bác sĩ đầu tiên điều trị các bệnh nhân dịch coronavirus đã tử vong. Số người nhiễm bệnh tăng vọt chỉ qua đêm. Con số tử vong sau đó tăng vọt với vận tốc dựng đứng tóc gáy. Người ta nhìn nhau với ánh mắt hoảng hốt. Nhà nước làm gì để cứu dân?

Đâu là sách lược hỗ trợ trước mắt? Rồi tin vịt loan đi. Người ta bảo sẽ nhốt người bệnh vào những trại tập trung với hy vọng giảm thiểu tiến độ lây lan ở mức thấp nhất. Mới hôm nọ 39 người chết, hôm sau đã thấy khác. Rồi con số tăng lên hơn một trăm. Sau đó hơn hai trăm. Rồi hơn ba trăm… Trong khi đó số ca nhiễm vi-rút mới cứ cứ lù lù leo thang!


Lên mạng, gõ vào Google hai từ khóa: Coronavisus update trong vòng .40 giây hơn 140 triệu kết quả hiện ra. Dĩ nhiên phần rất lớn những đường link không ăn nhập trực tiếp đến nạn dịch coronavirus xảy ra tại Trung quốc, song sự xuất hiện của nhiều đường link giúp khẳng định đây không còn là vấn đề riêng của Trung quốc nữa, song nó là vấn đề nóng của nhân loại. Đồng thời bởi tính nghiêm trọng của vấn đề, không ai dám bưng bít thông tin nữa. Bởi làm sao người ta có can đảm giấu nhẹm những thông tin về mạng người, liên quan đến những địa hạt sống còn.

Từ ngữ tìm thấy tại các tít bài báo xoay quanh coronavirus như: Chuyên gia (experts), đại dịch (pandemic), tăng vọt (increasingly), phát tán (outbreak), phản ứng toàn cầu (Global response), chưa từng có (unprecedented), hơn cả virust SARS (greater than SARS), ba ngàn người nhiễm vi-rút chỉ qua đêm (3,000 overnight), hành động khẩn cấp (aggressive action)… cho thấy tình hình không còn đơn giản nữa.

BRA200258_local_728x90_A

Những cú điện thoại người thân rỉ tai nhau. Không ai kiểm chứng được tính chuẩn xác. Tuy nhiên có vẻ rất “người thật, việc thật”, khá kinh hoàng. Y tá bỏ trốn khỏi bệnh viện vì thấy nhiều người chết, sợ mình cũng bị lây bệnh, chết oan. Mà nói ra cho người khác biết lại sợ vừa nói xong sẽ bị liên lụy, bị chụp mũ là tuyên truyền. Tất nhiên với tình trạng thông tin bưng bít, nhỏ giọt, thậm chí thông báo sai lệch với sự thật, cuối cùng dẫn đến thảm họa nạn dịch diễn biến nghiêm trọng, tới chừng bưng bít không được nữa người ta mới xả cảng. Lúc đó tình trạng thường đã quá muộn.

Giá cổ phiếu niêm yết tuột giảm khắp nơi. Trung quốc cũng giảm. Mỹ cũng giảm. Nhiều hãng hàng không hủy bỏ chuyến bay. Kinh tế đình trệ là chuyện hiển nhiên. Vũ Hán bị cô lập. Các thành phố lân cận cũng bị cô lập. Cây xăng không mở cửa. Chợ búa hoang tàn. Thực phẩm và các nhu yếu phẩm khác khan hiếm vì nạn tranh nhau mua tồn trữ. Bệnh viện chật cứng. Quá tải. Đội ngũ nhân viên y tế kéo giãn quá mỏng. Tình hình chưa bao giờ hỗn loạn như hiện tại.
Tại youtube.com, tất cả những youtuber đều dành thời gian nói chuyện về đề tài vi-rút corona. Người xem tin trông ngóng chi tiết mới nhất từng giờ. Tất nhiên giữa chốn thông tin đầy thị phi, thẳng có, cong có, đúng có, nói liều có, thậm chí mượn gió bẻ măng, thừa cơ hội đục nước béo cò; thành ra cùng là một sự kiện nóng như nhau, cách tiếp cận xử lý thông tin của người tiêu thụ thông tin không ai giống ai. Tuy nhiên điểm chung là tính nghiêm trọng của vấn đề không cần nói toạc ra người ta vẫn hiểu rõ.

Trước đó bộ máy tuyên truyền trung ương tìm đủ mọi cách làm cho bức tranh thực tế biến dạng theo hướng có lợi cho họ. Lớp đổ thừa cho nguyên nhân này, nguyên nhân nọ, chủ quan, khách quan, rồi căn bệnh thâm căn “báo cáo láo”, con số chính thức bị ém nhẹm; đã thế, tinh thần can đảm dám đứng lên công bố sự thật, từ cán bộ cấp lớn cho đến cấp bé không ai có, cứ đánh rắn giữa khúc, vòng vo, lẽ ra thông tin khoa học cần phổ biến kịp thời thì lại bị bưng bít, vận tốc lây lan càng lúc càng có cơ hội bùng phát. Ấy là chưa kể tinh thần trách nhiệm bị kìm hãm bởi căn bệnh thụ động, cái gì cũng đổ thừa cho đoàn kết, cho tập thể, cho tổ chức, cuối cùng cha chung không ai khóc, tới lúc oãng ra thì mọi cái đã thực sự gần như quá muộn!

Với cái tên khoa học mới nhất: 2019-nCoV, coronavirus lây lan từ động vật qua người, sau đó lây nhiễm giữa người với người như đã thấy tại hai loại vi-rút từng khiến nhân loại kinh hoàng trước đây là MERS và SARS. Loại vi khuẩn mới này hiện diện trong nhiều loài thú nuôi và thú hoang như lạc đà, dơi, trâu bò, mèo… Khi lây qua cho người, bệnh nhân nhiễm vi-rút corona tiếp xúc với người khác quá gần, khoảng 6 ft (gần 2 mét) rất dễ lây. Khi người bệnh ho hoặc hắt hơi, các hạt nước bọt nhỏ li ti bay trong không khí có chứa vi-rút corona bị hít qua đường hô hấp sẽ lập tức lây nhiễm. Hiện chưa có thông tin xá định chạm tay vào vật dụng, cửa, bàn ghế có dính vi-rút corona sau đó dụi mắt, lau miệng, hỷ mũi có bị lây bệnh hay không? Tóm lại, 2019-nCoV là vi rút mới, thế hệ II, tập tính của nó chưa được y học nắm rõ. Hiện tại chưa có vác-xin chủng ngừa cho căn bệnh tai quái này.

Được biết một số vi-rút lây lan rất nhanh, như vi-rút bệnh sởi (measles). Hay như vi-rút HIV lây qua đường dịch cơ thể (body fluid) như giao cấu, sử dụng chung kim tiêm, hoặc mẹ truyền bệnh sang cho con. Hoặc vi-rút Ebola lây lan qua đường tiếp xúc với máu của người bệnh, phân và chất thải do ói, mửa của người nhiễm vi-rút ebola. Nhìn chung, nếu có phương pháp phòng tránh cách ly cẩn thận, nguy cơ lây lan có thể được hạ thấp. Tuy nhiên do sơ ý, chủ quan, phần lớn do bất cẩn, các nạn đại dịch xảy ra khi phát giác thường nằm trong tình trạng phát tán ngoài tầm kiểm soát. Vi-rút 2019-nCoV cũng thế, nếu như biết sớm, can thiệp kịp thời, rất có thể tình hình sẽ không quá xấu như hiện nay.

Thái lan và Trung quốc cho biết họ áp dụng phương pháp điều trị mới, khá táo bạo, tức họ sử dụng các loại thuốc chống vi-rút áp dụng trong điều trị HIV dương tính và bệnh Aids với liều lượng cao hơn. Kết quả cho thấy có những hứa hẹn khả quan, tuy nhiên hành trình trước mắt vẫn đầy những khó khăn vất vả vì còn quá sớm để khẳng định.


Vâng. Giữa lúc mùa phiếu tại Mỹ đang bắt đầu tăng tốc, Iowa Caucus chính thức bắt đầu hôm mùng 03 tháng 02. Tổng thống Trump thoát nạn truất phế, còn Tập Cận Bình được coi là bị sao quả tạ chiếu, quá nặng, không ngẩng đầu lên được. Đó là chuyện chính trị, chính em, còn từ góc nhìn người với người, chợt thấy thương dân Vũ Hán và dân Trung quốc hơn, tự nhiên gặp đại nạn, cuộc sống vốn dĩ đã nhiều khó khăn, giờ gặp phải tai ương vi-rút 2019-nCoV trong khi khả năng hỗ trợ của chính phủ gần như không đáp ứng đủ, nếu không nói gần như hoàn toàn bất lực, lẹt đẹt chạy theo sau phía đuôi, ai chết thì chôn, bắt buộc dân chúng thầm cầu xin cơn đại dịch này từ từ rồi sẽ đi qua…

Nguyễn Thơ Sinh

More Stories...