Thời Báo Vietnamese Newspaper

LẮM MỢ…

Nguyễn Thơ Sinh

Ông bà mình có câu: Vắng mợ chợ vẫn đông. Gẫm kỹ lại, điều này đúng với nhiều ngữ cảnh, trong đó điểm then chốt: Những nhân vật “cá kèo” vắng mặt chẳng ảnh hưởng gì đến những tên tuổi lớn, hay những ca sĩ hạng ruồi vắng mặt chẳng ảnh hưởng gì đến đêm diễn vì những giọng hát nặng ký đã kéo về đông đủ. Trong bối cảnh mùa phiếu 2020, điểm sơ qua, quả có nhiều khuôn mặt Đảng Dân chủ (mới đầu năm 2019) đã thấy trương cờ, gióng trống. Điều đó khiến người ta nghĩ đến cảnh “lắm mợ chợ mới đông” của mùa phiếu 2020!
Liệu có quá sớm để nói chuyện bầu bán năm 2020. Nếu tạm đồng ý với giả định kim đồng hồ quay vùn vụt, mới đó đã cuối tháng năm, sắp vào hạ; xem ra nói chuyện bầu bán ở Mỹ năm tới không hề quá sớm. Vâng. Rục rịch đã thấy khắp nơi các mợ Dân chủ sắm sửa lễ mễ những đồ cúng tế, những mâm quả trịnh trọng chuẩn bị lễ chùa mùa phiếu 2020. Và điểm lại, quả nhiên có nhiều khuôn mặt gạo cội từng gây nhiều chú ý. Câu hỏi được đặt ra: Liệu ai trong số họ sẽ là người đủ tư cách đối chọi với đương kim Tổng thống thứ 45 của Mỹ?
Theo dõi tình hình thời sự chính trị tại Mỹ thời gian gần đây bạn đã rõ. Vâng. Không thể nhầm lẫn. Nếu năm 2015 nhiều ứng viên Đảng Cộng hoà ra tranh cử vì họ đón bắt chu kỳ lập đi lập lại (vốn gần như bất di bất dịch), tức sau tám năm nhiệm kỳ tổng thống của một đảng, cơ hội đảng đối lập sẽ thắng cử sau đó là chuyện gần như hiển nhiên, nên các mợ Cộng hòa tham gia cuộc chơi khá đông lần đó. Nhiều khuôn mặt nổi như cồn trong đó có Tổng thống Trump nhưng kết cuộc ra sao chúng ta đã biết. Lần này, cũng thế, Đảng Dân chủ sẽ dốc sức và danh sách những khuôn mặt háo hức khiến người ta chau mày: Cha. Phiên chợ này đông mợ Dân chủ dữ!
Không cần nói nhiều, vâng, chiêu bài được các ứng viên Dân chủ đưa ra lần này đọc lướt qua có phần na ná bổn cũ xào lại với đôi chút khác lạ. Bạn đã rõ dân Mỹ thực ra đang cần cái gì. Việc làm, đúng không? Vậy tại sao chẳng thấy mợ Dân chủ nào đả động đến. Hay họ ngại nói đến đề tài này sẽ thất thế với Donald J. Trump? Phải chăng vì thế điểm nhấn các ứng viên Đảng Dân chủ tung ra lần này vẫn chỉ xoay quanh đề tài bảo hiểm sức khoẻ cho mọi giới, cải tổ giáo dục đại học, xoá bỏ khoảng cách giàu nghèo, trả lại Bạch Cung cho dân Mỹ, kiến thiết hạ tầng cơ sở (như Green New Deal)…
Đúng thế. Lạ là lạ chỗ ấy. Bởi nếu muốn đánh gục Donald J. Trump các mợ Dân chủ phải vạch ra những điểm yếu của ông, tỷ như chứng minh được các chính sách của ông Trump là phân hoá học vô cơ, bón cây bốc phát nhanh nhưng hại đất. Họ nên đưa ra các mô hình phân hữu cơ, vừa giúp cải tạo đất vừa không hủy hoại những kế hoạch chiến lược lâu dài, nhưng các chính sách này phải gần gũi với nan đề cơm áo gạo tiền. Còn đưa ra những kế hoạch “xa cách bao tử” chỉ tổ khiến dân cảm thấy không thực tế, hoặc ít nhất họ sẽ lắc đầu: Chưa thực sự cần thiết trong lúc này. (Thành ra) cơ hội các ứng viên Dân chủ thành công trong việc tranh thủ lá phiếu của cử tri có thể thất bại nếu không đi sát với ưu tư “công ăn việc làm” của dân Mỹ.
Vậy các mợ Dân chủ lần này phải nói gì? Thiển nghĩ, muốn nói gì cũng được, nhưng cần liên hệ thiết thực tới “bát cơm” của người dân. Nước Mỹ vài thập niên qua đồng lương không đuổi kịp lạm phát chi phí đời sống. Đúng thế, giá cả nhiều mặt hàng so với trước đây có phần rẻ hơn, tuy vậy để dành tiền càng khó khăn hơn. Khoảng cách giàu nghèo càng lúc càng lớn. Tại sao? Nếu các ứng viên Dân chủ tìm được câu trả lời và trình bày một cách thuyết phục; khả năng lay chuyển suy nghĩ một số cử tri Mỹ từng bầu cho Tổng thống Trump sẽ khả thi hơn.
Vâng. Các mợ Dân chủ lần này không thể xem nhẹ thế lực của Tổng thống Trump. Ông ta hiện có những lá bài rất mạnh, tỷ lệ thất nghiệp thấp, tăng trưởng kinh tế… Đừng nghĩ ông ta đang đối chọi với truyền thông, gặp nhiều rắc rối bởi những cuộc điều trần, những cáo buộc nọ kia… rồi cho rằng uy tín của ông ta đang bị xói mòn. Nên nhớ, chỉ cần Tổng thống Trump bảo vệ thành công sân nhà (tức duy trì tốt mối quan hệ với các fans ủng hộ ông tại các tiểu bang đỏ) kỳ tích thắng phiếu cử tri đoàn sẽ lặp lại. Chuyện ông thua phiếu phổ thông hơn, thậm chí 4 triệu phiếu, xem ra ông cóc cần. Ông chỉ cần ẵm đủ số phiếu cử tri đoàn là được, nói vậy quý vị có thấy hợp lý không?
Vâng. Mùa phiếu 2020 vẫn na ná thế. Chẳng có gì mới mẻ cả. Vẫn là các mợ lũ lượt xúng xính áo quần trảy hội. Bụt ngồi tuốt trên cao, hai mắt nhắm nghiền, nào thấy được những chuyện cám cảnh của cõi nhân gian. Thành ra các mợ Dân chủ lần này xinh xắn thôi chưa đủ, song phải biết tung chiêu gợi cảm, cần thiết phải lẳng lơ một chút vẫn không sao; như thế các mợ mới mong có được cơ hội ve vãn thành công. Bạn đọc suy nghĩ tiếp: Thế còn vấn đề nợ vay thời đại học (student loan) thì sao? Liệu có mợ nào của Đảng Dân chủ dám thò tay vào cái hom tre bắt ra con lươn dài nhất để phóng sinh. Có đấy. Nhưng chưa thấy mợ nào đưa ra chính sách cụ thể, xóa nợ cho ai, có kèm điều kiện gì không, xóa nợ bao nhiêu, ai gánh chịu khoản nợ “bốc hơi” này…
Hay nói tới nói lui vẫn là những tư tưởng nặng tính “bắt tép nuôi cò” như ý tưởng Green New Deal, có phần xa xôi, viễn tưởng. Nhắc thêm, Green New Deal nghe có vẻ hấp dẫn, nhưng nó quá mới lạ với dân mỹ, thậm chí chẳng ai dám tin nước Mỹ đã “chuẩn bị tâm lý” đủ để tiếp nhận nó!
Thực ra Green New Deal không tệ lắm. Nhưng phải là salesman giỏi mới bán được ý tưởng này cho dân Mỹ. Cần thiết phải hứa hẹn nhắng cuội, bôi trơn, lẳng lơ, đẩy đưa đến độ trơ trẽn không hề đỏ mặt… Nên nhớ, các mợ phải tạo được điểm nhấn đánh vào thành phần cử tri trang bị não thức “middle age white men”, sau đó trang hoàng hoa lá cành màu mè một chút để thu hút lá phiếu của phụ nữ và các nhóm sắc dân khác. Đôi khi phải già cãi, sấp mặt, đổi trắng thay đen, tháu cáy, thủ đoạn, gió chiều nào xoay chiều nấy…
Để làm được điều này các mợ Dân chủ phải linh động, uyển chuyển, đừng quá nguyên tắc, quá câu nệ, đừng sĩ diện; thay vào đó họ cần học cách đàm phán hứa hẹn Tổng thống Donald J. Trump thực hiện hồi 2015 và thành công rực rỡ năm 2016. Quan trọng hơn cả vẫn là công ăn việc làm – Vì món này xem ra dân Mỹ không bao giờ bội thực!
Trở lại chuyện các mợ mùa phiếu 2020 này đông như kiến cỏ; điều đó lợi hay hại cho bức tranh tổng thể của Đảng Dân chủ? Thực ra đêm hội hoành tráng như thế sẽ thu hút nhiều người xem. Tuy nhiên tình trạng chõi nhau giữa các mợ Dân chủ khiến các fans bị ngợp, nhất là cảnh họ thấy ứng viên của mình bị gạt ra sẽ khó tránh phiền lòng. Tuy nhiên nếu mợ nào sáng giá nhất, tài giỏi nhất, biết ăn nói, biết kiềm chế, biết sử dụng những chiêu thức đắc nhân tâm sẽ trở thành ứng viên đại diện sáng giá (bởi ít nhiều cá nhân này đã trải qua sàng lọc gay gắt khủng khiếp) có thể thượng đài tỷ thí với Tổng thống Trump.
Nếu giả thiết không mợ Dân chủ nào đủ tư cách đối mặt với Tổng thống Trump; ông sẽ vĩnh viễn bình chân như vại. Mùa phiếu năm 2020 vẫn tưng bừng hơn bao giờ hết, một số sốt ruột, một số vẫn tiên đoán, nhưng chỉ là tiên đoán cho vui. Còn nếu ông (vì bất cứ lý do nào đó) không vượt qua được cái ải bị Hạ viện phanh phui “sát ván” trở thành tội đồ, sách lược của các mợ Dân chủ nhất định phải được điều chỉnh, càng tránh xa cái bẫy thiên về “Chủ nghĩa xã hội” càng tốt.
Đối mặt với Tổng thống Trump, các mợ phải biết cách ăn nói hàng tôm, hàng cá; chứ lịch sự lấy bát kiểu đập bát sành ai bất lợi bạn đã rõ. Vâng. Mặc kệ Tổng thống Trump với luật thuế mới khiến cho ngân sách quốc gia bị thâm thủng lên tới $164 billion (chỉ trong năm 2018). Cử tri Mỹ đâu quan tâm ai là chính khách “phá gia chi tử”. Điều họ cần là những lời hứa nhăng hứa cuội. Hứa sẽ xóa bỏ nợ sinh viên đại học, hoặc hoãn trả nợ đại học trong vòng 10 năm để kích thích kinh tế Mỹ! Hơn 44 triệu dân Mỹ nợ đại học nhăn nhó như khỉ ăn gừng. Nếu lay chuyển được nhóm cử tri mắc nợ đại học nghiễm nhiên kéo theo nhiều lá phiếu khác bởi nhóm này sẽ thuyết phục người thân bỏ phiếu cho ai có cây đũa thần biến nợ sinh viên (con số lên tới hơn 1 ngàn 3 trăm tỷ Mỹ kim – 1.3 trillion Mỹ kim) biến mất.
Quên đi chuyện vấn đề đảng phái. Khổ lắm. Chẳng ai muốn nghe những chuyện triết lý xa xôi cù nhày nữa. Cứ sốc thật lực vào, thổi phồng, xum xoe, đánh trống khua chiêng, càng ầm ỹ càng tốt: Thúc đẩy phát triển kinh tế, tạo công ăn việc làm bằng những gói kích cầu, xoá nợ đại học cho những ai hội đủ điều kiện tiêu chuẩn, đại học miễn phí, đào tạo cán bộ nghành y tế phổ cập thay vì quá khắt khe khâu tuyển sinh nhỏ giọt hiện nay, bảo hiểm sức khoẻ cho người nghèo, người già, trẻ em, xoá bỏ những luật lệ rườm rà tạo điều kiện cho dân chúng kinh doanh, xây dựng cơ sở sản xuất làm ăn dễ dàng hơn, cấp visa nhập cảnh thoải mái cho người nước ngoài có vốn đầu tư kinh doanh, hoặc người có tay nghề đang thiếu tại Mỹ…
Liệu các mợ Dân chủ nhà mình có ai đủ can đảm đưa ra những sách lược này nhằm đánh gục đương kim Tổng thống thứ 45 của Mỹ mùa phiếu 2020, quý vị đoán thử xem?

Nguyễn Thơ Sinh

Comments are closed.

error: Content is protected !!