Kim Jong Un sau 5 năm cầm quyền

Lý Anh

 

Đầu tháng 05/2016, Bắc Hàn họp đại hội Đảng Lao động Bắc Triều Tiên (Workers’ Party of North Korea – WPK) lần thứ 7 (Đại hội 7) tại Bình Nhưỡng, “lãnh tụ” Bắc Hàn hiện nay là Kim Jong Un (Kim Chính Ấn) noi gương ông nội Kim Il Sung (Kim Nhật Thành), mặc âu phục màu đen kẻ sọc, cổ đeo cà vạt màu xám, đến dự hội nghị đọc báo cáo kế hoạch phát triển kinh tế nhà nước 5 năm và tuyên bố: Bình Nhưỡng sẵn sàng bình thường hóa quan hệ với những nước cựu thù, kèm theo lời cam kết không sử dụng vũ khí hạt nhân ngoại trừ trường hợp chủ quyền quốc gia bị xâm phạm… Đặc biệt Bắc Hàn còn mời khoảng 100 ký giả ngoại quốc đến quan sát để loan tin về Đại hội 7. Đó là điều hiếm thấy kể từ ngày Kim Jong Un lên cầm quyền.

Nhìn qua có vẻ cộng sản Bắc Hàn muốn “lột xác”. Tuy nhiên, trong phiên họp chính phủ ngày 10/05 ở Hán Thành, Tổng thống Nam Hàn Park Geun-hye (Phác Cận Huệ) nói rằng, kết quả đại hội Đảng Lao Động Bắc Hàn cho thấy Bình Nhưỡng vẫn không thay đổi, vẫn muốn trở thành một cường quốc hạt nhân.

Đại hội 7 lần này cũng là dịp cho thế giới biết, sau 5 năm cầm quyền, Kim Jong Un hiện nay là người như thế nào?

 

Đại hội của Vương triều họ Kim

Đảng Lao động Triều Tiên (WPK) thành lập ngày 10/10/1945 sau khi Đảng Cộng sản Triều Tiên và Đảng Dân chủ mới Triều Tiên hợp nhất. Bí thư thứ nhất đầu tiên của WPK là Pak Heon-yeong (Phác Hiến Vĩnh). Ngày 30/06/1949, Kim Il Sung trở thành Tổng Bí thư của đảng cho đến khi qua đời. Từ đó, đảng nảy cũng trở thành chính đảng của gia đình họ Kim theo kiểu “cha truyền con nối”.

Đại hội WPK lần thứ 1 diễn ra từ ngày 28 đến 30/08/1946. Đại hội lần thứ 2 diễn ra từ ngày 27 đến 30/08/1948, sau khi Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên (Bắc Hàn) ra đời, trước khi bùng nổ cuộc Chiến tranh Triều Tiên (1950 – 1953). Đại hội lần thứ 3 diễn ra từ 23 đến 29/04/1956. Đại hội lần thứ 4 diễn ra từ ngày 11 đến 18/09/1961. Đại hội lần thứ 5 diễn ra từ 02 đến 13/11/1970. Đại hội lần thứ 6 diễn ra từ ngày 10 đến 14/10/1980. Sau 36 năm, ngày 06/05/2016 mới họp Đại hội WPK lần thứ 7. Đó là điều đáng chú ý vì trong suốt thời kỳ Kim Jong Il (Kim Chính Nhật) giữ chức Tổng bí thư Đảng Lao động Triều Tiên từ ngày 08/12/1997 đến 17/12/2011, WPK không hề họp Đại hội.

Đại hội Đảng Lao động Triều Tiên lần thứ 7 khai mạc ngày 05/05 bế mạc ngày 09/05 tại một hội trường rộng lớn, trang hoàng đẹp đẽ trong Cung văn hóa 25/04. Trên sân khấu chủ tịch đoàn ngoài lá cờ đảng liềm búa rực màu đỏ máu và chân dung hai cha con Kim Il Seng và Kim Jong Il, còn treo nhiều biểu ngữ màu đỏ ca ngợi đương kim lãnh tụ Kim Jong Un.

Đại hội WPK lần thứ 6 họp 36 năm trước (10 – 14/10/1980), khi Kim Ông (Kim Il Seng) còn giữ chức Tổng bí thư, Kim Con (Kim Jong Il) mới được giao giữ một số chức vụ quan trọng trong Bộ chính trị như Quân ủy Trung ương, Bí thư đảng… Kim Cháu Kim Jong Un 3 năm sau mới ra chào đời.

36 năm sau, Kim Jong Un lãnh đạo triệu tập Đại hội 7, chứng tỏ quyền lãnh đạo của Kim Cháu ngày càng vững chắc. Giới quan sát quốc tế cho rằng, Đại hội lần thư 7 là dịp để Kim Jong Un củng cố quyền lực và chính thức tuyên bố Bắc Hàn trở thành một quốc gia hạt nhân.

Từ ngày Kim Jong Un lên nắm quyền vào tháng 11/2011 đến nay, Bình Nhưỡng đã hai lần thực hiện các vụ thử hạt nhân và hai lần phóng vệ tinh lên vũ trụ với lý do nghiên cứu khoa học. Hoa Kỳ và nhiều nước Châu Âu cáo buộc đó là những hành động nhằm che giấu các vụ thử hỏa tiễn đạn đạo. Bởi vậy có thể nói, Đại hội lần thứ 7 là sự kiện chính trị vô cùng quan trọng đối với Kim Jong Un. Đồng thời chứng tỏ, người thừa kế thứ 3 của Vương triều họ Kim đã thao túng hoàn toàn cộng sản Bắc Hàn, quốc gia đang bị cộng đồng quốc tế trừng phạt và cô lập.

Từ ngày thừa kế Vương triều họ Kim do Kim Jong Il truyền lại, Kim Jong Un tuy là người lãnh đạo cao nhất của WPK, nhưng cũng chỉ là “Bí thư thứ nhất”, đến Đại hội 7 mới được cử làm “Chủ tịch Đảng Lao Động Triều Tiên”. So sánh với ông nội và cha, sau khi qua đời, năm 1998 ông nội Kim Il Seng (1912 – 1994) mới được tôn sùng là “Chủ tịch vĩnh viễn của nước cộng hòa”, năm 2012, cha của Kim Jong Un là Kim Jong Il (1942 – 1911) được tôn sùng là “Tổng bí thư vĩnh viễn”, bây giờ Đại hội 7 của WPK, Kim Cháu mới 33 tuổi, đã được cử làm Chủ tịch Đảng, chứng tỏ dưới sự lãnh đạo của Kim Jong Un, Bắc Hàn đã bước vào một thời đại mới: “Thời đại Kim Jong Un”.

Nhiều người đặt câu hỏi: Tại sao Đại hội WPK lần thứ 6 họp năm 1980, 36 năm sau, đến 2016 mới tổ chức Đại hội lần 7?

Số là, năm 1985, Kim Il Seng tuyên bố, khi người dân Bắc Hàn ai cũng được ăn cơm gạo trắng với thức ăn chế biến từ thịt, mới có thể họp Đại hội WPK lần thứ 7. 36 năm qua, người dân Bắc Hàn phải sống những ngày cực khổ, cơm không đủ ăn, nói gì đến thức ăn chế biến bằng thịt. Thậm chí có nơi còn có nhiều người không đủ ăn nên đã chết đói. Bây giờ, Kim Jong Un lãnh đạo Bắc Hàn mới được trên 5 năm, Bắc Hàn đã có một số chuyển biến về kinh tế, Kim Jong Un tỏ ra mình hơn cha, triệu tập Đại hội WPK lần thứ 7.

Nhật báo The Daily Telegraph nhận định: Bằng việc tổ chức đại hội đảng – điều cha mình không làm (được), nhà lãnh đạo trẻ muốn chứng minh bản thân mình đã có phong cách lãnh đạo giống ông nội. Ông nội Kim Il Sung điều hành đất nước thông qua các cơ quan đảng nhiều hơn Kim Cha (Kim Jong-il), chỉ ưa sử dụng mạng lưới thân tín riêng để thao túng đất nước. Bởi vậy đã thu hút sự quan tâm của đông đảo báo chí và dư luận quốc tế. Ngoài ra, triệu tập Đại hội 7, Kim Jong Un còn tỏ cho thế giới biết, cái gọi là “Thời đại Kim Jong Un” ở Bắc Hàn đã bắt đầu…

 

Nhà báo và học giả ngoại quốc viết về Kim Jong Un

Trước tháng 05/2016, Bắc Hàn mời khoảng 100 ký giả ngoại quốc đến Bình Nhưỡng quan sát Đại hội WPK lần thứ 7 để loan tin ra toàn thế giới. Sau đó, một số tờ báo phương Tây, ký giả cũng như những người nghiên cứu tình hình Bắc Hàn đã viết về Kim Jong Un và Đại hội 7.

Michael Madden, học giả người Mỹ, chuyên nghiên cứu và phân tích tình hình Bắc Hàn thường viết trên 38 North: Informed Analysis of North Korea (Phân tích và thông báo về Bắc Hàn – 38 Bắc) cũng như trên North Korea Leadership Watch – Research and Analysis on the DPRK Leadership (Quan sát những người lãnh đạo Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên), đã bình luận về Kim Jong Un như sau:

Trước Đại hội WPK, Kim Jong Un giữ chức Bí thư thứ nhất Đảng Lao động Triều Tiên. Hôm qua, ông được trao chức danh mới là Chủ tịch WPK. Cố lãnh đạo Bắc Hàn Kim Il Sung cũng giữ chức vụ này năm từ 1949 – 1966, sau đó chức vụ của ông được đổi thành Tổng bí thư.

Nhận xét về trang phục Kim Jong Un mặc đến dự Đại hội 7, Michael Madden cho rằng, Kim Jong Un mặc Âu phục màu đen kẻ sọc, đeo cà vạt màu xám, kính gọng sừng đến dự Đại hội 7 nhằm kết nối hình ảnh của nhà lãnh đạo trẻ với di sản của ông nội, là người trước đây vẫn thường mặc Âu phục. Kim mặc Âu phục cũng nhằm tạo hình ảnh giống với các cán bộ cấp cao khác trong đảng, những người cũng thỉnh thoảng mặc Âu phục.

Giáo sư Brian Bridges, giảng dạy về Chính sách đối ngoại, Quá trình xung đột, Quan hệ quốc tế, tại Đại học Lĩnh Nam Hương Cảng (Lingnan University, Hong Kong, Foreign Policy, Conflict Processes, International Relations) cũng nhận xét: “Kim Jong Un cố gắng tách mình khỏi phong cách và chính sách của cha. Ông Kim Il Sung từng có các kế hoạch phát triển kinh tế 3 năm, 7 năm. Trong đại hội đảng lần này, Kim Jong Un cũng đưa ra kế hoạch 5 năm. Đại hội WPK là bước đi của Kim Cháu theo dấu chân ông nội Kim Jong Un muốn thể hiện mình là một nhà lãnh đạo mạnh mẽ như ông nội, không phải một nhà lãnh đạo ẩn dật như cha”.

Ông John Delury, giáo sư môn sử học tại Đại học Yonsei, Hán Thành, Nam Hàn, cũng nói: “Bắc Hàn đang phải đối mặt với các lệnh trừng phạt gia tăng do một loạt vụ thử hạt nhân và phóng hỏa tiễn từ hồi đầu năm. Trong bối cảnh đó, ông Kim cố gắng khai thác hình ảnh tích cực của ông nội để cộng đồng quốc tế có cách nhìn khác hơn”.

 Tờ Washington Post nhận định: Mặc dù không công bố điều gì đặc biệt mới tại đại hội đảng đầu tiên được tổ chức trong 36 năm, Kim Jong Un đã thể hiện mình là một nhà lãnh đạo mạnh mẽ, nắm chắc quyền lực trong tay. Kim Jong Un có chức danh mới là một phần trong bước đi lớn hơn để nâng cao vị thế của đảng đối với quân đội và trở về hệ thống do ông Kim Il Sung khởi xướng. Khi phát biểu tại đại hội, Kim Jong Un tái khẳng định cam kết với chính sách “byeongjin”, tức là phát triển song song cả kinh tế lẫn quân sự. Trước kia, Kim Jong il chỉ coi quân sự là ưu tiên hàng đầu, chỉ chú ý phát triển vũ khí hạt nhân, khiến cho kinh tế vốn đã suy thoái ngày càng lụn bại hơn, dân chúng phải sống những ngày đói khổ. Bây giờ Kim Jong Un chú ý phát triển cả quân sự lẫn kinh tế.

Khi bình luận về Kim Jong Un mặc Âu phục đến dự Đại hội 7, tờ Washington Post viết: Với bộ Âu phục phương Tây và cặp kính đen, ông Kim, 33 tuổi, trông giống như hình ảnh của ông nội Kim Il Sung – người sáng lập và chủ tịch vĩnh cửu của Triều Tiên. Trong khi đó, thay vì mặc Âu phục, cha của ông Kim Jong Un là cố lãnh đạo Kim Jong il thường mặc bộ đồ kiểu Tôn Trung Sơn cải biến, ( người Bắc Hàn quen gọi là “trang phục nhân dân – L.A)”.

Tuy mời khoảng 100 ký giả đến để loan tin Đại hội WPK lần thứ 7, nhưng ký giả BBC Rupert Wingfield – Hayes, thường trú ở Tokyo – Nhật Bản, nhà sản xuất Maria Byrne và người quay phim Matthew Goddard, đã bị Bác Hàn chặn lại khi họ chuẩn bị rời nước này, vì các bài tường thuật của ký giả BBC nói về một số khía cạnh của cuộc sống ở thủ đô Bình Nhưỡng, khiến giới lãnh đạo Bắc Hàn không hài lòng. Cả ba người bị giam giữ cuối tuần, đồng thời ra lệnh cấm không cho vào lại lãnh thổ Bắc Hàn lần nữa. Trong các bài viết của ký giả Rupert Wingfield – Hayes có các bài tường thuật liên quan tới tranh chấp lãnh thổ tại Trường Sa như thực trạng ngư dân Trung Quốc phá san hô và Bắc Kinh bồi đắp đảo nhân tạo.

 Lý Anh

 

More Stories...