Thời Báo Vietnamese Newspaper

Khi TT Trump bênh vực kẻ thù Putin

Mai Loan

Thủ đô Helsinki của Phần Lan (Finland) có thể không được nhiều người chú ý đến vì đây chỉ là một quốc gia tầm thường ở vùng Bắc Âu với dân số khoảng hơn 5 triệu người, có biên giới sát với nước Nga. Trong thời Chiến Tranh Lạnh trước đây giữa Hoa Kỳ và Liên Sô, Phần Lan thường được xem như là một quốc gia trung lập đi dây giữa hai cường quốc đối chọi, nhưng có phần thân thiện nhiều hơn với Liên Sô.
TT Trump thoạt đầu có thể nghĩ rằng nơi đây chưa phải là một địa điểm nổi tiếng để tổ chức cuộc họp thượng đỉnh với lãnh đạo Putin của Nga. Nhưng các phụ tá cao cấp của ông đã giải thích về vai trò lịch sử của nó trong quá khứ là nơi đã có những cuộc họp thượng đỉnh quan trọng giữa hai phía để bàn thảo về những hồ sơ nghiêm trọng như cuộc chạy đua vũ khí nguyên tử và các vấn đề nhân quyền.

Thí dụ sau cùng là cuộc họp tại Helsinki giữa Hoa Kỳ và Liên Sô cùng với 33 quốc gia khác vào năm 1975 được coi như là cuộc họp quan trọng để giải quyết những vấn đề căng thẳng vào lúc đó để đi đến một sự đồng thuận tương nhượng giữa hai phe và nhiều nước liên hệ, và từ đó làm nền tảng cho một sự hợp tác để làm khung nền cho tình hình an ninh tại Âu Châu.

Vì thế nên cuối cùng TT Trump đã chấp nhận lời đề nghị của các phụ tá là hãy tổ chức cuộc họp tay đôi với ông Putin tại đây cho thuận tiện, nhất là nó xảy ra nhân chuyến công du của ông tham dự cuộc họp thượng đỉnh của Liên Minh NATO và chuyến công du sang Anh quốc.

Nhưng ít ai ngờ là cuộc họp tay đôi lần này lại gây ra nhiều chấn động và phản ứng chống đối dữ dội nhất liên quan đến các lời phát biểu của TT Trump trong cuộc họp báo chung với TT Putin của Nga sau khi hai người đã họp tay đôi, không có một phụ tá nào đi kèm ngoại trừ hai thông dịch viên.
Cuộc gặp gỡ này diễn ra ở chặng chót của chuyến công du kéo dài gần 1 tuần lễ sang Âu Châu mà ở hai chặng đầu tiên ông Trump đều tạo nên những sự tranh cãi gay gắt và do đó cũng gặp những phản đối dữ dội từ phía người dân cũng như các viên chức chính quyền tại các nước chủ nhà.
Một chi tiết khá trớ trêu mà nhiều người cũng nhớ đến là ông Trump đã tự thú nhận trước khi lên đường rằng có lẽ chặng sau cùng của chuyến công du này có lẽ là chặng đường “dễ thở” nhất vì ông sẽ không gặp khó khăn và căng thẳng với ông Putin. Bây giờ người ta mới hiểu ra điều này vì coi như ông Trump đã nhượng bộ ông Putin và phía Nga quá mức thì có gì đâu mà ông phải sợ như khi ông nói chuyện với các lãnh đạo của các nước đồng minh khác.
Những điều đáng nói là tuy nó có thể khiến cho ông Trump cảm thấy “dễ thở” hơn vì không bị các lãnh đạo và nhà báo của Nga đặt những câu hỏi cắc cớ và khó khăn, nhưng nó lại dẫn đến những hậu quả khó thở hơn cho người dân nước Mỹ. Vì người ta không biết là tương lai của nước Mỹ, cũng như cái trật tự thế giới lâu đời với các đồng minh các nước tự do dân chủ sẽ đi về đầu sau những lời tuyên bố của TT Trump đầy tính cách gây hấn và chia rẽ với các đồng minh trụ cột lâu đời này.
Lý do là vì khi đứng cùng với lãnh đạo của Nga trong cuộc họp báo đặc biệt này, ông Trump đã lên tiếng bênh vực một cách trắng trợn cho ông Putin khi nói rằng ông rất tin tưởng lời của ông Putin phủ nhận rằng Nga không hề xen lấn phá hoại vào cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vào năm 2016, chứ ông không tin vào lời kết luận của các viên chức lãnh đạo các cơ quan an ninh tình báo của Hoa Kỳ như CIA, FBI và NSA v.v…
Người ta chỉ cần đọc lại nguyên văn lời phát biểu của ông Trump thì sẽ thấy rõ chính miệng ông Trump đã nói trong cuộc họp báo khi được hỏi về chuyện Nga có xen lấn vào vụ bầu cử ở Mỹ hay không:
“Điều tôi chỉ có thể làm là đặt ra câu hỏi – là những người bên tôi, như ông Dan Coats, Tổng giám đốc Tình báo Quốc gia của Mỹ đã đến gặp tôi cùng với một số các viên chức khác, họ nói rằng đó là Nga (chủ động trong việc này). Rồi tôi lại có TT Putin đây, ông lại nói rằng không phải do Nga làm. Tôi thì nghĩ như thế này, tôi không thấy có lý do gì để nói rằng đó là do Nga làm.”

Việc chỉ trích và lên án những lời nói của TT Trump đã tràn lan khắp nơi trên nước Mỹ xuyên qua những phản ứng dồn dập trên mạng Twitter khiến cho từ ngữ ăn khách hàng đầu hiện nay khi nói về cuộc họp tay đôi giữa ông Trump và Putin là một Hội Nghị Phản Quốc (Treason Summit), với những lời của TT Trump bênh vực Nga và đi ngược lại quyền lợi của nước Mỹ, tương tự như một thứ Hội Nghị Thành Đô, với các lãnh đạo Việt Cộng không ngần ngại bán nước cho quan thầy Trung Cộng.
Cũng nên biết thêm là trước đó vài ngày, Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đã chính thức loan báo quyết định truy tố 12 nhân viên tình báo của Nga trong việc xâm nhập vào hệ thống máy điện toán của đảng Dân Chủ để đánh cắp những tin tức riêng tư bất lợi cho bà Hillary Clinton để từ đó cung cấp cho tổ chức WikiLeaks hầu có thể tiết lộ ra ngoài cho mọi người biết, gián tiếp hỗ trợ cho ông Trump trong chiến dịch vận động tranh cử chống lại đối thủ Clinton vào lúc đó.

Tại Helsinki, TT Trump nhấn mạnh rằng “cả hai nước Mỹ và Nga đều có trách nhiệm” trong việc khiến cho quan hệ giữa đôi bên trở nên tồi tệ, mặc dù các cơ quan tình báo của Mỹ đều kết luận rằng chỉ có nhà cầm quyền ở Điện Cẩm Linh là đã cố tình xen lấn vào nội bộ vụ bầu cử tổng thống Mỹ vào năm 2016, và rằng Nga vẫn tiếp tục tìm cách phá hoại sinh hoạt và cơ chế dân chủ tại Hoa Kỳ.
Sự kiện ông Trump cật lực để bênh vực ông Putin đã khiến cho hầu như mọi người phải ngạc nhiên khi theo rõi nội vụ, kể cả những bình luận gia của đài Fox News vốn được ông Trump rất ưa thích vì luận điệu thiên vị lộ liễu của họ. Nhưng lần này, một bình luận gia của Fox News là Bret Baier đã phải nhận định về cuộc họp báo: “Đúng là một điều quá sức bất ngờ. Có những điểm gần như không thể tin nổi… Cái cách mà ông Trump đối phó với hồ sơ này, rồi tự bênh vực cho mình, thay vì hạch hỏi ông Putin, quả đúng là một điều rất lạ để chứng kiến.”

Một xướng ngôn viên trụ cột khác của Fox News là Stuart Varney cũng nhận định gần như tương tự: “Đây không phải là một cách trình bày của TT Trump có tính thuyết phục mạnh mẽ khi ông đứng cạnh ông Putin.”
Và một bình luận gia khác của Fox News là Neil Cavito thì dùng một lời lẽ châm biếm khéo léo hơn: “Tôi có thể thông cảm cho ông ta có thể vì mệt mỏi sau khi ngồi máy bay quá lâu và do cách biệt nhiều múi giờ khi phải di chuyển từ nhiều lục địa như vậy, nhưng mà trời ơi đất hỡi!” Nhưng ông Cavito cũng kết luận cuộc họp báo này là “disgusting” (đáng kinh tởm) và cho rằng nó đẩy lui Hoa Kỳ tụt hậu quá nhiều.
Nhưng quan trọng hơn hết có lẽ là phản ứng của những vị dân cử tại Quốc Hội, kể cả những người bảo thủ cùng đảng Cộng Hoà với TT Trump, bắt đầu bằng nhận xét của Dân biểu, Chủ tịch Hạ Viện, được đưa ra trong một bản thông báo: “Không còn phải đặt câu hỏi nữa về chuyện Nga đã xen lấn vào cuộc bầu cử của chúng ta và tiếp tục tìm cách phá hoại nền dân chủ tại đây cũng như tại khắp nơi trên thế giới. Không những đó là kết luận của tất cả những cơ quan tình báo của Hoa Kỳ mà cũng còn là kết luận sau cuộc điều tra của Uỷ Ban Tình Báo Hạ Viện. Tổng thống Trump phải nên nhớ kỹ và mừng rằng Nga không phải là đồng minh của chúng ta. Không thể nào có sự so sánh về mức độ đạo đức ngang hàng giữa Hoa Kỳ và Nga Sô, bởi vì Nga tiếp tục đối nghịch với những giá trị và lý tưởng căn bản của chúng ta.”

Nghị sĩ John McCain, hiện là Chủ tịch Uỷ Ban Quốc Phòng tại Thượng Viện, đã không ngần ngại dùng những lời phê bình huỵch toẹt để chỉ trích rằng: “Cuộc họp báo tại Helsinki ngày hôm nay là một trong số những cuộc họp báo tệ hại xấu hổ nhất (disgraceful) của một vị tổng thống Mỹ mà người ta còn biết đến.”
Nghị sĩ Ben Sasse, một tiếng nói bảo thủ của đảng Cộng Hoà và đại diện cho tiểu bang Nebraska, cũng đưa ra một thông cáo nói rằng: “Hoa Kỳ muốn có quan hệ tốt đẹp với người dân nước Nga nhưng ông Vladimir Putin và những tên cướp thô bạo đàn em của ông là những người chủ động gây ra những cuộc tấn công kiểu Liên Sô trước đây. Khi Tổng thống Trump lên tiếng theo kiểu so sánh ngang hàng về mức độ đạo đức giữa Hoa Kỳ và Nga, tức là ông đã tặng cho ông Putin một chiến thắng về mặt tuyên truyền mà ông ta đang khao khát có được.”
Một vị dân cử bảo thủ khác cũng thường xuyên chỉ trích những sai lầm của TT Trump là Nghị sĩ Jeff Flake, đại diện cho tiểu bang Arizona, lần này cũng không ngần ngại góp tiếng của mình để chê bai: “Tôi không bao giờ nghĩ rằng có ngày thấy một ông Tổng thống Mỹ đứng bênh cạnh một ông Tổng thống Nga để lên tiếng đổ lỗi cho Mỹ là có trách nhiệm trong những hành động khiêu khích tấn công của Nga.”
Nghị sĩ Lindsey Graham của phe Cộng Hoà và đại diện cho tiểu bang South Carolina, thì cho rằng nếu có muốn khen ngợi cho ông Trump thì cũng chỉ có thể bình phẩm rằng đây là một cơ hội mà ông ta đã để vuột mất: “TT Trump đã bỏ lỡ cơ hội để buộc nước Nga phải chịu trách nhiệm về vụ xen lấn của họ vào cuộc bầu cử năm 2016 của chúng ta, và đồng thời đưa ra một lời cảnh cáo mạnh mẽ nhất để nói họ là đừng có xen lấn nữa trong những cuộc bầu cử sắp tới. Những câu trả lời của TT Trump sẽ được phía Nga coi như là một dấu hiệu của sự yếu kém, và sẽ càng tạo thêm nhiều khó khăn rắc rối hơn là có thể giúp giải quyết vấn đề.”

Ngay cả ông Mitt Romney, một người trước đây đã chê bai thậm tệ ông Trump nhưng rồi sau đó cũng chạy theo vuốt đuôi theo kiểu “phù thịnh” để mong được bổ nhiệm làm ngoại trưởng Mỹ, lần này cũng không đồng ý với việc TT Trump đã từ chối chấp nhận những kết luận của các cơ quan tình báo Hoa Kỳ. Trong một thông cáo đưa ra sau đó, ông Romney viết: “Việc TT Trump quyết định đứng về phe của Nga thay vì với các cơ quan tình báo Mỹ là một điều xấu hổ và tai hại cho những nguyên tắc về dân chủ. Nga vẫn còn là một kẻ thù số một của chúng ta về mặt địa dư chính trị. . .”

Còn nhân vật đứng đầu ngành tình báo Mỹ là ông Dan Coats, Tổng Giám đốc Tình Báo Quốc Gia, cũng làm một cái chuyện rất khó thấy là gần như nói ngược lại những lời của sếp mình là TT Trump trên hồ sơ này khi đưa ra một thông cáo như sau: “Vai trò của các cơ quan tình báo chúng ta là cung cấp những thông tin tốt nhất và những nhận định dựa trên những dữ kiện có thật để cho Tổng thống và những nhà điều hành đất nước xem. Chúng tôi đã nói rất rõ trong những bản nhận định rằng Nga đã xen lấn trong cuộc bầu cử năm 2016 và vẫn tiếp tục tìm cách kín đáo phá hoại nền dân chủ của chúng ta. Và chúng tôi sẽ tiếp tục cung cấp những thông tin về tình báo trung thực và khách quan để hỗ trợ cho nền an ninh quốc gia.”
Nhưng có lẽ chỉ một viên chức duy nhất của đảng Cộng Hoà là đã có một hành động cụ thể để bày tỏ sự chống đối này. Đó là ông Chris Gagin đương kim chủ tịch phân bộ đảng Cộng Hoà tại Ohio, lên tiếng nói rằng ông không thể nào tiếp tục đại diện cho đảng này sau những lời tuyên bố của ông Trump: “Vì là tổng thống nên ông Trump có quyền đòi hỏi sự ủng hộ của tất cả các viên chức lãnh đạo của đảng Cộng Hoà thuộc đủ các cấp để ủng hộ đường lối và chính sách của ông. Nhưng sau cuộc họp báo hôm nay với TT Putin, và sau những khác biệt về chính sách, đặc biệt là về hồ sơ mậu dịch, tôi giờ đây không thể còn đảm nhiệm vai trò trung thành này nữa. Vì thế nên tôi xin từ chức.”

Nhưng người dám lên tiếng chính thức để cáo buộc những lời nói của TT Trump mang nội dung phản bội lại quyền lợi của Hoa Kỳ chính là ông John Brennan, cựu Tổng giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA): “Cuộc họp báo của ông Donald Trump tại Helsinki đã vượt qua cái mức có thể được xem là những tội danh nghiêm trọng. Nó không thua gì tội phản quốc. Không những những lời nhận định của ông Trump là ngu xuẩn, mà nó còn cho thấy là ông ta đang nằm trong túi của ông Putin. Hỡi những người Cộng Hoà Ái Quốc: Quý vị đang ở đâu rồi???”

Một cựu đại sứ Mỹ tại Nga là ông Thomas Pickering cũng tỏ ra chưng hửng trước những lời phát biểu của TT Trump. Khi trả lời một cuộc phỏng vấn trên đài MSNBC, ông Pickering đã nói: “Đây quả là một sự chối bỏ quá ngỡ ngàng về một điều được coi như là quá rõ ràng để chứng minh thái độ của TT Trump chỉ muốn cố gắng tự đề cao mình thay vì tìm cách bảo vệ quyền lợi quốc gia của Hoa Kỳ.”
Sau cùng, cũng phải ghi nhận sự kiện là những tiếng nói chỉ trích hay chống đối lần này cũng đến từ những người từ trước tới nay bao giờ cũng vẫn bênh vực mạnh mẽ cho TT Trump. Đó là trường hợp của ông Newt Gingrich, cựu Chủ tịch Hạ Viện phe Cộng Hoà trước đây, khi ông bắn ra một mẩu tin nhắn trên mạng Twitter như sau: “TT Trump cần phải nói lại cho rõ về những lời tuyên bố trong cuộc họp báo tại Helsinki về việc so sánh những kết luận của cơ quan tình báo Mỹ và kết luận của ông Putin. Đây là một sự lầm lẫn nghiêm trọng nhất trong cho một vị tổng thống và nó cần phải được sửa chữa lại, ngay lập tức.”

Phản ứng chống đối mạnh mẽ khắp nơi đồng loạt nổ ra trên mạng Twitter ngay trong ngày thứ Hai đầu tuần sau cuộc họp báo của TT Trump đã khiến cho những từ ngữ “Treason Summit” (Hội Nghị Phản Quốc) trở thành từ ngữ được nhiều người sử dụng và lập đi lập lại nhất. Một số người khác lại dùng từ ngữ “Surrender Summit” (Hội nghị Đầu Hàng).

Những tiếng nói phản đối hoặc chỉ trích mạnh mẽ TT Trump, kể cả từ những nhà báo của đài Fox News, đã đồng loạt nổ ra bởi lý do đơn giản là vì cho đến nay hầu như tất cả mọi người đều phải công nhận rằng phía Nga, dưới quyền chỉ đạo của ông Putin, đã cố tình xen lấn vào chuyện bầu cử của Mỹ cũng như ở nhiều nước Âu Châu khác nhằm gây rối loạn và tranh cãi chia rẽ trong lòng quần chúng ở những nước này. Kết quả là dân chúng tại các nước tự do này càng ngày càng lún sâu vào những cuộc tranh cãi gay gắt giữa hai phe bảo thủ và cấp tiến, gần như không bao giờ chấm dứt, và như thế là vô tình không còn đoàn kết để có thể đối phó với những kẻ thù đáng ngại như Nga và Trung Cộng.

Nhiều người đã phân tích rằng cho dù là ông Putin có thể luôn miệng chối việc xen lấn của Nga, nhưng không phải vì vậy mà mình có thể dễ dàng chấp nhận điều đó? Ai cũng biết một sự việc rất đơn giản như vậy khi một người nào đó chối tội không có nghĩa là họ không làm bậy. Ngay cả những đứa bé trẻ thơ ngây lúc nhỏ khi làm những điều gì sai trái cũng dễ có phản ứng chối tội lúc ban đầu, nhưng không phải vì vậy mà tất cả những bậc cha mẹ hay thầy cô đều dễ dàng chấp nhận để tin tưởng ngay lập tức. Bất cứ một tên cướp nào khi bị thẩm vấn lấy cung cũng đều lên tiếng chối tội nhưng không phải vì vậy mà các thám tử cảnh sát cũng dễ dàng tin tưởng và thả tự do ngay.

Trên bình diện rộng lớn hơn, ngay cả nhiều lãnh đạo quốc gia hoặc các phát ngôn viên của nhiều chính quyền, nhất là ở những nước độc tài, cũng thường xuyên chối bay chối biến những hành động sai trái của mình như là một thói quen lâu đời của họ về cái bản chất trâng tráo của họ. Chẳng hạn như các viên chức của nhà cầm quyền Việt Cộng lúc nào cũng chối biến là không hề có tình trạng đàn áp tôn giáo, cưỡng bức nhà cửa của người dân, và tham nhũng hối lộ tràn lan v.v… nhưng ai cũng thấy tình trạng trong nội địa VN hoàn toàn trái ngược.

Nhưng điều đáng nói hơn nữa trong vụ này là trong ngày thứ Hai đầu tuần, sự phản đối dữ dội và đồng loạt khắp nơi đã khiến cho TT Trump qua ngày thứ Ba hôm sau đã phải lên tiếng đính chính rằng ông đã nói sai (mis-spoke) để xác nhận rằng ông vẫn tin vào lời kết luận của các cơ quan tình báo Hoa Kỳ rằng Nga có can thiệp vào chuyện phá rối này. Nhưng đồng thời ông Trump cũng nói vớt thêm là cũng có thể những tin tặc từ nhiều nơi khác xen lấn vào chuyện này. Thành ra lời thú nhận này cũng như không, một lời thú tội sai lầm không có thành ý.

Và qua ngày kế tiếp là thứ Tư, ông Trump khi trả lời câu hỏi của phóng viên rằng liệu Nga có còn tiếp tục tìm cách nhắm vào Hoa Kỳ để xen lấn và phá rối hay không, lại nói rằng “NO”, tức là ông không tin rằng Nga sẽ tiếp tục quậy phá. Điều này khiến cho mọi người chưng hửng. Và một nhà báo của hệ thống truyền thông Bloomberg News là Josh Petri đã phải đặt một câu hỏi dí dỏm nhưng rất xác thực rằng như vậy thì trong ngày thứ Năm hôm sau ông Trump sẽ phát biểu điều gì đây?

Mai Loan
Houston, TX ngày 23 tháng 7/2018

Comments are closed.

error: Content is protected !!