El Chapo trở lại Altiplano

Hôm 11 tháng 7 năm 2015, trùm ma túy Mễ tây cơ Joaquín Guzman Loera chuồn ra khỏi nhà ngục Altiplano bằng một đường hầm đặc chế dài một dặm. Các cai ngục ở nhà tù này đã không phải ca lâu bản nhạc “Từ xà lim này người đã ra đi….”. Ngày 8 tháng 1 năm 2016, ảnh đã trở lại bằng cổng chính, trong xe bít bùng, sau khi được chở bằng trực thăng từ Mexico City đến. Trước đó một ngày, ảnh được móc lên từ một lỗ cống ở Los Mochis, một thành phố duyên hải ở phía bắc bang Sinaloa, Mexico.
Để gỡ thể diện sau khi quá quê độ với màn vượt ngục giỡn mặt của Guzman năm ngoái, nhà chức trách Mễ khoe họ đã suýt bắt được Gomez từ hồi tháng 10 năm 2015, nhưng bởi lòng nhân đạo của lính Thủy quân lục chiến Mễ – bên cạnh ảnh lúc đó có hai người đàn bà và một đứa trẻ, họ đã không nổ súng, và Guzman đã xổng.

Journalists take pictures and record videos of a manhole of the sewer system through which drug kingpin Joaquin "El Chapo" Guzman tried to escape during the military operation that resulted in his recapture in the city of Los Mochis, Sinaloa State, Mexico. Mexican marines recaptured fugitive drug kingpin Joaquin "El Chapo" Guzman on January 8 in the northwest of the country, six months after his spectacular prison break embarrassed authorities. AFP PHOTO / HECTOR GUERRERO / AFP / HECTOR GUERRERO        (Photo credit should read HECTOR GUERRERO/AFP/Getty Images)

Bộ trưởng Tư pháp Mễ Arely Gomez cũng tiết lộ sau đó, một trong số các chuyên gia chính về đào hầm khoét ngạch của Guzman đã dẫn nhà chức trách đến một căn nhà trong một khu nhà giàu ở Los Mochis, nơi đã bị theo dõi gần một tháng. Hôm thứ Tư 6/1, họ thấy ở căn nhà này tự nhiên nhộn nhịp hẳn lên, rồi đến hôm thứ Năm, một chiếc xe đến thật sớm. Bốn giờ sáng hôm thứ Sáu, họ quyết định nhào vô, và một vụ chạm súng quyết liệt diễn ra.
Theo ngài Bộ trưởng Gomez, El Chapo và “El Cholo” Ivan Gastelum, xếp cận vệ của ông trùm, chui được xuống cống thoát nước rồi leo lên mặt đường qua một nắp cống. Tại đó, hai tay này cướp một chiếc xe hơi trên đường để tẩu thoát. Nhờ mô tả chiếc xe bị cướp, lính Mễ đã chặn được chiếc xe và nắm cổ El Chapo cùng với El Cholo trên xa lộ.
Trong cuộc đấu súng, có 5 thủ hạ của Guzman bị hạ sát, phía lính Mễ có một TQLC bị thương.
Ngày vui quả thật qua mau. Bố Già El Chapo chỉ hưởng tự do được có 6 tháng.

Một cuộc phỏng vấn quá kém
Hai ngày sau khi El Chapo trở về cái chuồng xưa ở Altiplano, tạp chí Rolling Stone tung ra bài viết của tài tử Huê kỳ Sean Penn, người đoạt hai tượng vàng Oscar về diễn xuất (phim Mystic và phim Milk). Ông này cũng nổi danh về quan điểm chính trị, quan hệ với Tổng thống Chavez của Venezuela và Chủ tịch Castro của Cuba, và nổi tiếng hơn nữa qua việc làm chồng của nữ tài tử, ca sĩ Madona, dù chỉ trong 4 năm ngắn ngủi.
Cùng với bài viết dài thậm thượt lòng thòng dài hơn 10,700 chữ (trong đó có gần trăm chữ chửi thề), Sean Penn khoe tài văn chương và quan điểm chính trị, xã hội của mình và những gian khó để có được màn phỏng vấn độc quyền không tiền khoáng hậu này. Cũng gồm trong gần 11 ngàn chữ đó là toàn văn cuộc phỏng vấn. Ấn bản trên mạng của Rolling Stone còn embed nguyên con 17 phút video cuộc phỏng vấn không cắt xén.
Trong phần mở đầu bài báo, Sean Penn rào đón rất kỹ về lý do anh gặp El Chapo và làm cuộc phỏng vấn. Ảnh lên án sai lầm của Hoa Kỳ trong cuộc chiến chống ma túy hiện nay với hàng chục ngàn “nạn nhân” của ma túy đang nằm trong các nhà ngục.
Penn cũng biện hộ cho việc gián tiếp ca ngợi một tên tội phạm của ảnh bằng cách… binh Guzman một cách hết sức mâu thuẫn, “không giống như các ông trùm khác là những kẻ tham gia vào những vụ bắt cóc và giết người vô cớ, El Chapo trước hết là một doanh nhân, và chỉ dùng đến bạo lực khi thấy là có lợi cho mình hoặc cho lợi ích kinh doanh của mình” và cùng với việc xây dựng cartel Sinaloa, Guzman đã xây dựng uy tín của hắn như là một hình ảnh của người hùng Robin Hood (tên cướp rừng xanh ở quận Nottingham, Anh quốc, đem của đánh cướp được từ bọn tham quan ô lại cho người nghèo) “cung cấp những dịch vụ rất cần thiết trong các rặng núi ở Sinaloa, tài trợ tất cả mọi thứ từ thực phẩm, đường sá đến cứu trợ y tế. Tới lần vượt thoát khỏi nhà ngục lần thứ hai, ảnh đã trở thành một hình tượng sâu đậm trong truyền kỳ dân gian Mễ tây cơ.”

5_1
Sự mâu thuẫn của Sean Penn lộ liễu hết sức khi chính ảnh cũng viết, cũng ngay trong đoạn đó, “một tay thực dụng máu lạnh được nổi danh vì việc tặng ngay một viên đạn vào đầu (thủ hạ) khi có bất cứ một sai sót nào trong một chuyến hàng…” Và cũng chính trong cuộc phỏng vấn, Guzman đã nổ rằng anh ta đã tung ra thị trường “nhiều bạch phiến, methamphetamine, cocaine và cần sa hơn bất cứ ai trên thế giới.”
Nếu có thời giờ, bạn nên dành vài phút để liếc qua video cuộc phỏng vấn trứ danh này. (http://www.rollingstone.com/culture/videos/watch-el-chapo-s-exclusive-interview-in-its-17-minute-entirety-20160112)
Nếu không, xin bằng lòng với đoạn diễn tả sau đây: Một anh chàng béo trông chẳng có gì đặc biệt, hoàn toàn giống y như một ông Mễ đứng góc đường chờ người đến thuê đi làm cỏ, trong một khung hình thu bằng cell phone thẳng đứng trên một nền hậu cảnh hết sức phản thẩm mỹ với cái cột hàng rào đâm ngay sau đầu. Anh ta nói chậm rãi bằng giọng đều đặn, vô cảm xúc nhưng lời lẽ không thiếu nét khôn lanh. Thỉnh thoảng nền âm thanh bị nhiễu bởi tiếng gà gáy và tiếng trẻ con ồn ào…
Trong cuộc phỏng vấn, cả người hỏi lẫn người trả lời đều dùng những câu hỏi và câu trả lời cụt ngủn, không cần quá hai dấu chấm là hết. “Nhà báo” Sean Penn đã lên dàn bài cuộc phỏng vấn theo đúng bài tập làm văn, bắt đầu bằng thân thế, gia đình rồi đến sự ngiệp và quan niệm của người được phỏng vấn. Có thể nói đây là một “bài cậy đăng” của Guzman.
Những đặc điểm của cuộc phỏng vấn chỉ có vậy. Cuộc phỏng vấn đem lại nhiều bàn luận và làm tốn giờ, tốn giấy nhưng đó là nhờ liên quan đến vụ bắt giữ El Chapo hai ngày trước đó, chứ riêng nó thì bị chê. Chê là đúng, dở thiệt!
Ngay từ khi Guzman chui ra khỏi đường hầm ở Altiplano hôm 11/7/2015, và chính phủ Mễ treo giải 2.5 triệu Mỹ kim cho người giúp thông tin bắt lại được ông ta, không ít người đã cho rằng nhà nước Mễ chỉ giả ngộ. Người Mễ cho rằng cái giải thưởng đó là tiền lẻ, và thực tế là chính quyền Mễ chẳng muốn bắt lại ông ta – cái bình sữa căng tròn của không ít người ở cái đất nước chẳng có bao nhiêu quan chức chính phủ trong sạch này. Chính phủ Huê kỳ cũng nghĩ vậy, nhưng còn cho rằng chính phủ Mễ nếu có dịp thì chỉ giết chứ không bắt Guzman. Trong cuộc phỏng vấn, Penn cũng đã đưa ra câu hỏi đó với Guzman. Ông trùm Sinaloa đương nhiên đã không đồng ý, ngu gì mà nhận như thế chứ, “Không, theo tôi thì nếu họ tìm được tôi, dĩ nhiên là họ sẽ bắt tôi.”
Cho mãi đến hôm nay, người ta vẫn còn bàn luận về việc cái gì đã dẫn được lính Mễ đến Los Mochis để tóm được El Chapo. Dĩ nhiên là nhà chức trách Mễ tây cơ phải là phe lớn tiếng nhất trong màn khoe công khoe tài này.

4a 4_1
Vậy nhưng, họ cũng xẻ cho… Sean Penn một chút “credit.” Tuy không chính thức, một giới chức giấu tên của Mễ nói cuộc phỏng vấn của Penn đã dẫn họ đến một khu vực thôn dã ở bang Durango hồi tháng 10, nơi mà họ đã suýt nữa bắn hạ Guzman như đã nói ở trên.
Khỏi phải nói, Penn giãy nảy lên, chối bai bải. Dẫn đường cho nhà chức trách đến tóm ông trùm là tội đáng tru di tam tộc với Sinaloa. Không ít người với tội nhẹ hơn đã âm thầm mất tích hay phơi xác lề đường.

 

Chí lớn trong thiên hạ…
Của đáng tội, Sean Penn chỉ là kẻ ham danh, muốn có được một cuộc phỏng vấn không dễ gì nhà báo nào mơ thấy được. Kẻ đáng chết trong vụ này là… El Chapo, nói chính xác là cái tánh mê gái và dễ dụ khi được đề nghị làm phim tiểu sử (biopic) về cuộc đời của mình.
Nói về Guzman mà dùng câu “Chí lớn trong thiên hạ…” thì có vẻ khá khập khiễng nếu chỉ nhìn cái diện mạo nhà quê của anh El Chapo. Nhưng dầu sao, ảnh cũng là Bố Già, trùm ma túy làm điên đầu cả ba phần tư lục địa Bắc Mỹ, cũng tạm đi.
Số là anh Guzman mê mệt một nữ tài tử điện ảnh Mễ, nàng Kate del Castillo. Chính nàng Kate đã mối mang cho ảnh gặp được Sean Penn. (Điều tức cười – và chẳng đáng tự hào gì cho Penn, là khi giới thiệu Guzman với Penn, ông trùm ma túy này không biết Penn là anh cha căng chú kiết nào.)
Trong bài báo của Penn trên tờ The Rolling Stone, khi El Chapo nằm trong tù ở Altiplano, các luật sư của ảnh nhận được không biết bao nhiều lời mời chào của các nhà làm phim ở Hollywood. Điện ảnh Mỹ muốn kể lại câu chuyện của El Chapo. Tới phiên El Chapo suy nghĩ về ý tưởng đó. Ảnh muốn chuyện đời của ảnh được kể trên màn bạc, nhưng chỉ tin tưởng có một mình nàng Kate. Thế là các luật sư của ông trùm đi tìm del Castillo để kết nối họ.
Những đoạn text message, gửi qua Blackberry Messenger, được gọi tắt là BBM, giữa Guzman và del Castillo được tờ báo Mễ Mileno đăng tải hôm 12 tháng 1 cho thấy mức độ si mê của chàng với cô tài tử này đến cỡ nào. Lời lẽ của Guzman đầy những sự tán tụng del Castillo và… nhà quê đến mức chỉ có người text mới không thấy là chán ngắt.
Và việc các BBM này bị nhà chức trách Mễ chận đứng được cũng cho thấy mức độ sơ xuất của ông trùm.
Theo tờ Mileno, các tin nhắn này – giữa Guzman, các tên thủ hạ của ảnh và del Castillo, bắt đầu từ 25 tháng 9 và kết thúc hôm 9 tháng 10 năm 2015.
Dưới đây là vài câu trích đoạn từ khúc BBM đầu tiên được Guzman bấm từ phone của một thủ hạ. El Chapo dùng mã hiệu “papá” (ba), Del Castillo dùng chữ “M”.
Papá: Tôi thực muốn gặp mặt em quá, bạn ơi.
M: Em cũng vậy luôn.
(Guzman cung cấp chi tiết về lộ trình để đến chỗ của ảnh)
Papá: Em là hạng nhứt thế giới. Chúng ta sẽ trở thành bạn thân… Ta sẽ chăm sóc cho em chu đáo hơn cả giữ gìn đôi mắt của ta nữa…
M: Em thực sự cảm động quá về việc ông sẽ chăm sóc cho em, hồi nào giờ không có ai chăm sóc cho em cả, cám ơn ông!
Trong một bản chép của các cú text message giữa Guzman và tên thủ hạ mà nhà chức trách Mễ chộp được trong đó tên này cho Guzman biết về ý định giới thiệu Sean Penn của del Castillo, El Chapo đã không biết Penn là ai cả, khiến tay kia phải giới thiệu, Penn là “một trong những tài tử hạng nhứt của Hollywood.”

Thế là ông trùm ma túy không nghĩ ngợi, phán ngay, “Biểu cổ mang theo ông tài tử đó, và nếu cổ cần mang theo thêm người nữa, để cho cổ muốn mang bao nhiêu tùy thích” rồi sau đó mới hỏi anh chàng Penn này là ai!
Tờ báo Mễ còn kể cả chuyện Guzman và các thủ hạ bàn thảo để chọn lựa loại phone nào sẽ mua cho del Castillo để dùng mà liên lạc với ảnh. Bọn họ phải qua lại với nhau tới hơn hai chục lần – tính tới tính lui giữa iPhone, Samsung Edge và Blackberry.
Cuối cùng, khi thỏa thuận sẽ mua chiếc Blackberry Z30, Guzman còn dặn thủ hạ mua cái phone màu hồng, nhưng xui xẻo, cửa hàng không có, đành phải lấy một cái màu xám vậy.
Ngày 2 tháng 10, 2015 Penn, Kate del Castillo và một người đồng hành thuê một chuyến bay riêng từ Los Angles đến một thành phố nhỏ ở miền trung Mexico. Tại đó, họ được thủ hạ của El Chapo kín đáo đón bằng nhiều loại phương tiện, kể cả máy bay, tới nơi ông trùm đang trú ẩn.
Trong cuộc gặp gỡ này, El Chapo đồng ý hẹn Penn để làm phỏng vấn vào ngày 11 tháng 10. El Chapo sẽ dành ra cả hai ngày trời cho cuộc phỏng vấn. Thế nhưng ngay sau khi Seam và Kate ra về, quân đội Mễ tấn công vào “mật khu” của Guzman. Cuộc phỏng vấn trực diện như đã hẹn đã không diễn ra, thế nên Penn phải gửi cho Kate để chuyển cho Guzman các câu hỏi phỏng vấn qua video.
Guzman đã gửi cho del Castillo một clip video dài 17 phút.

6_1
Ngày 10 tháng 10, sau cuộc gặp giữa El Chapo, del Castillo và Penn, chàng và nàng tiếp tục text cho nhau
Lần này, nàng chọn tên “Ermoza” và chàng là, đơn giản, “1”.
Ermoza: Từ bữa gặp ông tới giờ em chưa thể ngủ nguyên đêm nào được. En quá phấn khích về câu chuyện của chúng ta. Thiệt đó. Đó là điều duy nhứt mà em nghĩ tới.
1: Tôi cũng phải nói cho em hay là tôi còn phấn khích nhiều hơn em nữa về câu chuyện của chúng ta, bạn tôi ơi.
Ermoza: Ha, ha,ha! Biết được như vậy làm em vui quá. Ông làm em đỏ mặt lên đây nè.
Chắc chắn sẽ thành phim
Hoa kỳ đang đòi hỏi Mễ dẫn độ El Chapo sang Mỹ. Ông trùm ma túy này, như mọi người biết, nằm trong danh sách những tội phạm “Most Wanted” ở Mỹ và của tổ chức Cảnh sát quốc tế Interpol.
Việc dẫn độ sang Mỹ củng rất có thể xảy ra, nhưng nếu có thì thủ tục cũng lâu lắc, nhanh nhất là sáu tháng và lắc lư là vài ba năm.
Ngay lúc này, nhà cầm quyền Mễ, sau màn quê độ vì cuộc vượt thoát lần thứ hai của Guzman, đã tăng cường nhiều biện pháp an ninh ở nơi giam giữ ông trùm. Sàn xà lim được đặt lưới ống thép, cửa có khóa điện tử và camera được đặt để theo dõi nhất động của ảnh 24/24.

Thế nhưng tâm nguyện của El Chapo, lên phim, chắc thế nào cũng sẽ đạt được. Hollywood không dễ bỏ qua một chuyện phim hấp dẫn như cỡ này. Vấn đề chỉ còn là thời gian. Từ nay tới đó, người lo nhứt chắc phải là nhà báo Sean Penn.

Đỗ Quân

More Stories...