DRONES FOR CHRISTMAS GIFT

Nguyễn Thơ Sinh

Noel về. Quà cáp. Trời mùa đông thâm u. Gió lạnh thổi từng cơn. Cây thông xanh. Tiếng chuông giáo đường đổ từng hồi tạo nên những xúc cảm ngọt ngào khó diễn tả. Những ca khúc Noel bất hủ muôn thuở vang lên khiến lòng người ấm lại. Và Noel – Feliz Navidad – Merry Christmas – Chúc Mừng Giáng Sinh. Quà. Quà. Quà… Không nhiều thì ít; tùy mối quan hệ với người khác, ai trong chúng ta cũng nhận được vài món quà trong dịp này.

Có thể là hiện kim. Có thể là hiện vật. Từ gift card cho đến cash. Rồi những món quà đích thân tự tay làm ra (homemade style). Hoặc mua. Có thể những món quà re-gift của năm ngoái (tức ai tặng ta năm trước, Noel năm nay ta tặng lại cho ai đó). Vân vân và vân vân. Nói chung tấm lòng là điều ý nghĩa nhất. The thought is what matters. Và chuyện tặng quà dịp Noel đã trở thành một dịp gần gũi thân thương. Một dịp văn hóa văn minh rất nhân bản. Một dịp để tấm lòng đến với tấm lòng.

Người Mỹ gặp nhau thường hỏi: What you want from Santa Claus this year? Hoặc: Will you be Santa Claus this year? Santa Claus ở đây là người tặng quà cho người khác (như Santa Claus tặng quà cho các em nhỏ). Hoặc họ sẽ hỏi: Are you ready for Christmas. Câu hỏi này thường được trả lời: I am getting there. Hoặc nếu chưa mua quà đủ cho mọi người, người được hỏi sẽ nói: Oh Lord… I haven’t done any shopping for the gifts yet! Nói vậy để thấy ngoài vacation ở những nơi nắng ấm, ngoài tiệc tùng, ngoài thức ăn, người ta nghĩ đến quà cáp cho người thân, cho gia đình và bè bạn mỗi dịp Giáng Sinh về.

Bạn muốn gì cho Noel năm nay? Laptop? Smart phone? A slow cooker? Vacation? Hay đơn giản chỉ là một món quà nhỏ bé. Hay bạn muốn mình may mắn trong tình cảm. Một chút hơi ấm. Sự đoàn tụ… Để rồi nói đến quà cáp, đa phần đã nghĩ đến tình cảm (giá trị tinh thần của món quà) nhiều hơn là giá trị vật lý (cụ thể hơn là giá trị tài chánh). Của cho không bằng cách cho. Có vẻ blah-blah-blah quá… Nhưng thực tế là vậy. Một món quà ý nghĩa thường là món quà được người nhận yêu thích. (Nên) thiếu vắng tập tục tặng quà, liệu Noel sẽ còn bình thường nữa hay không?

Năm nay, với không ít người Mỹ thì món quà họ muốn không hẳn là game console. Smart TV. Botox. Rất có thể là Drone – Máy bay điều khiển từ xa – một mặt hàng được coi là cực hot của Noel năm 2015 này.

Theo tạp chí điện tử PM (Popularmachanics.com) Noel năm 2015 có khoảng một triệu Drones sẽ được bán ra. Và Cơ quan FAA (Federal Aviation Administration) của Mỹ; đứng trước tình trạng này – chưa có tiền lệ tương tự trước đây – nhất định sẽ lo lắng. Bởi lẽ Drones bay lượn trên trời với số lượng nhiều như vậy sẽ có những ảnh hưởng xáo trộn khó tránh khỏi.
Bất luận đó là những chiếc Drones đáng giá tiền ngàn (như chiếc DJIs Inspire 1 Drone giá bán trên mạng lên tới gần 3.000 Mỹ kim), tiền trăm, thậm chí rẻ như $20 knockoffs mua ở Walmart, với FAA đây là một nỗi ám ảnh kinh hoàng. Xét về định nghĩa, Drones là aircrafts. Nó sẽ bay lượn trên bầu trời. Và khả năng gây ra tai nạn đối với ngành hành không chẳng ai dám coi đó là chuyện đùa.
Tại sao con số 1 triệu Drones bán ra dịp Noel năm nay này trở nên nguy hiểm? Theo lời Rich Swayze làm việc cho FAA phát biểu tại hội thảo Commercial Aviation Industry Summit: Người sử dụng những chiếc drones đa số là người không có bằng lái máy bay, hoặc thiếu những kiến thức tối thiểu về hàng không.

Với những chiếc Drones đắt tiền có khả năng bay xa và bay cao, cộng với sở thích muốn khám phá và thám hiểm, chủ nhân của những chiếc Drones này (rất có thể) sẽ vượt quá những giới hạn cho phép. Dĩ nhiên các hãng sản xuất và phân phối Drones luôn có những khuyến cáo và hướng dẫn sử dụng để bảo đảm an toàn cho người sử dụng và những người chung quanh khác. Nhưng mấy ai sẽ tuân thủ những hướng dẫn và qui định này một cách nghiêm túc.

Một tên gọi khác của Drones là UAV (Unmanned Aerial Vehicle). Nôm na đây là một loại máy bay không có phi công. Theo CEO Mark Dunkerley của Hãng hàng không Hawaiian Airlines: Từ góc nhìn điều hành của ngành hành không, sự xuất hiện của những chiếc UAV này rất nguy hiểm. Không chỉ ở gần khu vực phi trường, ngay cả những chiếc UAV hiện đại có thể gây ra những rắc rối đối với các chuyến bay trong bán kính 5 dặm quanh phi trường.

Dĩ nhiên các người điều khiển Drones – the operators; có thể đăng ký với FSS (Flight Service Stations) về chi tiết hành trình bay của những chiếc UAV do họ làm chủ. Trên thực tế có mấy ai rảnh rỗi để làm chuyện đó. Ít người để tâm đến hậu quả nghiêm trọng khi những chiếc Drones họ đang điều khiển interfere với các hoạt động hàng không. Họ chỉ nghĩ đơn giản: Drones là một món đồ chơi. It’s an expensive and kinda cool toy! Mà đã là toy thì chẳng việc gì phải phiền hà rắc rối làm gì cho nhiễu sự!
Làm gì bây giờ? Không lẽ để cho Drones tha hồ tự tung, tự tác? Tất nhiên một số nhà lập pháp (legislators) đã nghĩ đến chuyện này. (They would like to see hard limits placed on UAVs capabilities). Họ không muốn nhìn thấy những thế hệ UAV muốn làm-mưa-làm-gió kiểu gì cũng được. Cuối cùng tình trạng hỗn-quân-hỗn-quan sẽ trở thành một vấn đề đau đầu.

Nghị viên liên bang Peter DeFazio của Oregon (gọi Drones là toy), giữ chức chủ tịch ủy ban Transportation and Infrastructure Committee của Quốc hội cho biết: Nhiều phi công chứng kiến hành vi sử dụng vô trách nhiệm đối với những loại toy này. Theo tôi, những thứ toy kiểu này không nên bán ra thị trường nếu như chúng không được thiết kế với độ cao quanh quẩn hàng rào (geo-fenced) và chỉ bay trong một diện tích khu vực giới hạn.

Tất nhiên các hãng sản xuất Drones (hay UAV) chẳng dại dột gì cả gan vuốt-râu-chú-Sam khi tung ra những sản phẩm có nguy cơ gây ra điều phiền toái. Ở Mỹ ai cũng biết đến khái niệm trách nhiệm hình sự (liability). Nhiều khi chủ sở hữu một sản phẩm (bỏ tiền ra mua về) gây tai nạn chưa hẳn họ sẽ chịu trách nhiệm 100%. Mà nơi sản xuất có khi phải chịu trách nhiệm “nguyên-con” vì sản phẩm của mình không tuyệt đối an toàn. Hoặc đơn giản sản phẩm của họ là nguyên nhân của những tai nạn.

Hơn nữa chẳng ai có đủ can đảm đối diện với các đợt thu hồi sản phẩm hàng loạt – mass recall – khi chúng gây ra những nguy hiểm cho công chúng. Vì thế thị trường Drones (UAV) khá hấp dẫn nhưng các nhà sản xuất không thể hành xử bất cẩn. Bởi chỉ cần lơ-tơ-mơ một chút thôi là có thể bị coi là hồ đồ, vô trách nhiệm. Hậu quả của những đợt mass recall như thế vừa thiệt hại tài chánh, vừa ảnh hưởng đến uy tín thương hiệu.

Theo đó mà luận, các hãng chế tạo Drones buộc phải cẩn thận. Họ bỏ tiền ra để vận động hành lang để luật hàng không cản trở các thế hệ Drones. Tuy nhiên họ vẫn phải cẩn thận trong việc tuân thủ những qui định luật pháp. Bởi lẽ khi nói đến những tai nạn do Drones gây ra, người ta không thể không nghĩ đến những lawsuit tiền núi. Thành ra để chắc ăn, cứ làm đúng, làm cho nghiêm (khỏi lo chuyện nhức đầu sau này).

Tại sao thiên hạ thích Drones? Khá dễ hiểu. It’s a cool toy. Hơn nữa đâu phải họ chỉ vui thích khi điều khiển một vật bay trên không. Các Drones có gắn camera hay camcorder cho phép chủ nhân của chúng có những thước phim nóng bỏng tính thời sự. Thậm chí nhiều chiếc Drones có thể gởi hình ảnh về màn hình. Như thế lạm dụng có thể xảy ra. Yup! Who knows? Chẳng hạn như các hoạt động gián điệp, nhòm lén, khủng bố…

Liệu năm nay có ai đó tặng bạn một chiếc Drone? Hay bạn có tặng ai đó một chiếc Drone? Có lẽ với người Việt mình Drones không phải là món quà (toy) nằm trong danh top list. Nhưng với 1 triệu chiếc Drones được bán ra trong mùa Noel năm nay (và dân số Mỹ là hơn 320 triệu – tương đương hơn 3 phần ngàn). Tức cứ 1.000 dân Mỹ mới có 3 chiếc Drones được bán ra trong mùa Noel năm nay. Big deal!

Hèn gì Drones (tuy) xuất hiện trên các trang báo mùa Noel vì sự an toàn của nó, trong khi đó với người dân bình thường (chịu thương chịu khó, lam lũ quanh năm), Drones chỉ là chuyện nghe đó, biết đó; còn chuyện có chúng hay không chẳng ảnh-hưởng-gì-đến-hòa-bình-thế-giới. Có quà là Drones hay không trong mùa lễ Noel này, với đa số chúng ta đều như nhau cả mà thôi.

Nguyễn Thơ Sinh

More Stories...