Thời Báo Vietnamese Newspaper

Đối thoại Shangri – La 2019

Lý Anh

Đối thoại Shangri-La (The Shangri-La Dialogue – SLD) hayHội nghị Thượng đỉnh An ninh Châu Á (Asia Security Conference) là diễn đàn an ninh do Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (International Institute for Strategic Studies – IISS)tổ chức hàng năm. Từ hội nghị đầu tiên năm 2002 đến nay, SLD thường họp tại khách sạn Shangri-La, Tân Gia Ba, mới gọi là Đối thoại Shangri – La.

SLD có sự tham dự của các Bộ trưởng Quốc phòng, các tướng lĩnh quân đội của 28 quốc gia Châu Á-Thái Bình Dương. Những người tham dự tranh luận những thách thức an ninh cấp bách nhất khu vực, tham gia vào các cuộc đàm phán song phương quan trọng, cùng nhau đưa ra các giải pháp mới. Từ khi ra mắt, SLD từng xây dựng niềm tin và thúc đẩy hợp tác an ninh thực tế, bằng cách tạo điều kiện giao tiếp dễ dàng và liên lạc hiệu quả giữa các nhà hoạch định chính sách quốc phòng và an ninh.

Chủ đề Đối thoại Shangri La hàng năm tùy theo diễn biến của tình hình khu vực: Năm 2018,chủ đề hội nghị là phi nguyên tử hóa Bán đảo Triều Tiên do Bắc Hàn thu hút sự quan tâm tại SLD khi Bình Nhưỡng và Hoa Thịnh Đốn chuyển từ đấu khẩu sang đối thoại và cuộc Thượng đỉnh giữa Donald Trump và Kim Jong Un diễn ra ngay sau đó.
SLD 2019 là cuộc đối đầu Mỹ – Trung chiếm trọn tâm trí những người tham dự. Ngày 28/05, tờ The Diplomat nhận định: “Nhiều vấn đề nóng đang và sắp diễn ra, từ việc Hoa Kỳ “đánh” Huawei cho đến khả năngTrump sẽ gặp Tập Cận Bình tại hội nghị thượng đỉnh G20 ở Nhật Bản vào cuối tháng 06/2019.Về toàn cảnh, căng thẳng Mỹ – Trung đang lên đến đỉnh cao và chuyển dần sang một cuộc đối đầu lâu dài như đã được nhắc đến trong các tài liệu an ninh quốc gia Mỹ gần đây …”.

Tham dự Đối thoại Shangri-La có 28 nước: Anh Quốc, Ấn Độ, Brunei, Cambodia, Canada, Chile, Đại Hàn, Đông Timor, Đức, Hoa Kỳ, Indonesia, Lào, Mã Lai Á, Miến Điện, Mông Cổ, New Zeland, Nga, Nhật Bản, Pakistan, Phi Luật Tân, Pháp, Sri Lanka, Tân Gia Ba, Thái Lan, Thụy Điển, Trung Quốc, Úc Đại Lợi, Việt Nam.
Căng thẳng Đối thoại Shangri-La
Theo tin của Carrie Nooten, nữ ký giả của RFI(Radio France Internationale) thường trú ở Tân Gia Ba, Đối thoại Shangri-La(SLD) lần thứ 18 đã khai mạc ngày 31/05/2019. Tham gia SLD thường niênbàn về an ninh và quốc phòng Châu Á có khoảng 60 Bộ trưởng Quốc Phòng và giới chức cao cấp các nước. Năm nay, căng thẳng Mỹ – Trung là chủ đề chính trong các cuộc thảo luận.

Nội dung tường thuật của Carrie Nooten có đoạn: Từ ngày thành lập năm 2002, Đối thoại về an ninh Châu Á ít khi căng thẳng như năm nay. Thông thường, tham gia vào hội thảo quốc tế này là các bài diễn văn nói về một chủ đề: “Luôn luôn tái khẳng định tính ổn định của khu vực, đặc biệt, lĩnh vực hàng hải là điều hệ trọng đối với phát triển thương mại.Ngược lại, năm nay có hai vấn đề đặc biệt nổi lên. Một là tình hình Bán đảo Triều Tiên. Ông Patrick Shanahan quyền Bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ, gặp Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản và Đại Hàn tìm cách tháo gỡ tình hình sau khi Thượng đỉnh Mỹ – Triều tại Hà Nội tháng 02/2019 bế tắc.Bên cạnh đó, nhiều thành viên tham gia hội nghị cũng cho rằng, quan hệ Mỹ-Trung là chủ đề chi phối các thảo luận, họ lo ngại cuộc chiến thương mại giữa Hoa Thịnh Đốn và Bắc Kinh có thể lan rộng sang lĩnh vực an ninh và quốc phòng…
Một giới chức cao cấp Ngũ giác đàicòn tố cáo chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nuốt lời, khi tiến hành quân sự hóa khu vực Biển Đông. Về phần mình, năm nay Bắc Kinh cửBộ trưởng Quốc Phòng tham dự. Trước đây Trung Quốc chỉ cử các quan chức cấp dưới đến dự. Đây là bằng chứng cho thấy mâu thuẫn Mỹ Trung là chủ đề quan trọng trong Đối thoại Shangri – La 2019.

Mỹ – Trung “đối đầu” ở Shangri-La

Căng thẳng Mỹ – Trung lên đến đỉnh cao và chuyển dần sangmột cuộc đối đầu lâu dài như được nhắc đến trong các tài liệu về an ninh quốc gia Mỹ.
Mọi hành động của hai bên, dù là phát biểu hay gặp bên lề, cũng trở thành tâm điểm tại SLD 2019.
Đoàn Trung Quốc đã gọi các phát ngôn của Mỹ, trong đó có lời kêu gọi “ngừng đe dọa chủ quyền nước khác là thông điệp sai lầm khủng khiếp”.

Trong bài phát biểu tại phiên thảo luận toàn thể sáng 01/06, Quyền Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Patrick Shanahan khẳng định tiếp tục hỗ trợ nhu cầu tự vệ của Đài Loan, ám chỉ việc Hoa Thịnh Đốn sẽ không ngừng bán vũ khí cho hòn đảo này.
Cuộc họp báo mang tính “đốp chát” được tổ chức trong chiều 01/06, ngay sau bài phát biểu của quyền Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ.Trung tướng Thiệu Nguyên Minh, phó Tham mưu trưởng quân đội Trung Quốc, nhấn mạnh, các phát ngôn của đoàn Mỹ, và trực tiếp là ông Shanahan, đã đe dọa hòa bình và ổn định khu vực.
Ông cảnh báo: “Nguyên tắc một Trung Quốc là nền tảng chính trị của quan hệ Trung – Mỹ và sự đồng thuận chung trong cộng đồng quốc tế. Những lời nói và hành động gần đây do phía Mỹ đưa ra đã gửi những tín hiệu sai lầm khủng khiếp đến các lực lượng chủ trương Đài Loan độc lập, đe dọa, phá hoại hòa bình và ổn định khu vực. Trung cộng đã nhiều lần khẳng định: Đài Loan là một phần lãnh thổ không thể tách rời. Trung Quốc phải được thống nhất, đó là điều không thể tránh khỏi. Đó là ý chí tập thể của người dân Trung Quốc. Bất cứ ai muốn tách Đài Loan ra khỏi Trung Quốc, quân đội Trung Quốc kiên quyết bảo vệ tổ quốc thống nhất bằng mọi giá”.
Cũng trong cuộc họp báo, Trung Quốc ngang nhiên tái khẳng định chủ quyền các hòn đảo nước này chiếm đóng bất hợp pháp ở Biển Đông.

Trước đó, người đứng đầu Ngũ giác đài đã nhắc đến những hòn đảo này, cảnh báo chúng sẽ trở thành “trạm thu phí” trên biển. Ông Shanahan nói đầy ẩn ý: “Mỹ không tìm kiếm xung đột, nhưng chúng tôi hiểu rằng chiến thắng các cuộc chiến là cách tốt nhất để ngăn chặn chúng”.
Trong cuộc họp báo, Trung tướng Thiệu Nguyên Minh khẳng định: “Chúng tôi đã triển khai các thiết bị quốc phòng cần thiết phù hợp với tình hình an ninh mà các đảo và rạn san hô đang phải đối mặt với những hành động khiêu khích”.
Trung Quốc phản ứng mạnh trước các chiến dịch bảo đảm tự do hàng hải của hải quân Mỹ trong khu vực. Các tàu chiến của Mỹ thường áp sát những hòn đảo nhân tạo Trung Quốc chiếm đóng trái phép, Bắc Kinh gọi là khiêu khích.
Chưa đầy một tiếng sau cuộc họp báo của đoàn Trung Quốc, 3 nghị sĩ Mỹ Angus King, Tammy Duckworth và Marsha Blackburn thuộc Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ cũng tổ chức họp báo tại Hoa Thịnh Đốn, nhấn mạnh Mỹ cam kết duy trì ổn định khu vực.

Hạ nghị sĩ Duckworth nhấn mạnh: Bắc Kinh nên tuân thủ luật pháp quốc tế và rằng Mỹ sẽ chống lại những kẻ láo toét.
Trước đó, ngày 29/05,Đại tướng Joseph Dunford, chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Mỹ, tố cáo Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hứa hẹn không quân sự hóa Biển Đông, nhưng lại không giữ lời.
Tướng Dunford cho hay, mùa thu năm 2016, ông Tập Cận Bình đã hứa với cựu Tổng thống Obama sẽ không quân sự hóa các đảo trên Biển Đông. Thế mà giờ đây chúng ta lại thấy các phi đạo dài 3 kilomet, các nhà kho chứa đạn dược, các hỏa tiễn, chiến đấu cơ… Như vậy, rõ ràng là ông Tập đã bội ước! Biển Đông đối với tôi không chỉ là một nhóm những đảo đá. Vấn đề quan trọng tại Biển Đông cũng như tại những nơi có tranh chấp lãnh thổ, là các quy định, luật pháp quốc tế, các chuẩn mực. Khi chúng ta làm ngơ trước những hành động vi phạm luật pháp quốc tế và các quy chuẩn, là chúng ta đã lập ra một tiêu chuẩn mới.Tôi không đề nghị phải đáp trả bằng quân sự, mà là một hành động tập thể phù hợp đối với những ai vi phạm luật lệ quốc tế. Họ phải chịu trách nhiệm theo một cách nào đó, để không thể tái phạm trong tương lai.

Tuy nhìn nhận tốc độ xây dựng trên các đảo nhân tạo và rạn san hô bị Trung Quốc chiếm đóng đã giảm bớt, nhưng tướng Dunford cho rằng, đó là do Bắc Kinh đã đạt được năng lực quân sự cần thiết tại đây.
Trong một diễn biến khác, bộ trưởng Quốc Phòng Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa hôm 29/05 khi gặp Bộ trưởng Quốc phòng Tân Gia Ba Ng Eng Hen đã khẳng định, Trung Quốc không hề muốn đối đầu với Hoa Kỳ tại Biển Đông. Tuy nhiên, lời nói đó không phù hợp với những gì xảy ra ở Biển Đông.

Bảođảm khu vực tự cường và ổn định

Ngày 02/06, Đối thoại Shangri-La 2019 còn lại ba phiên đối thoại toàn thể với nội dung liên quan đến các chủ đề: “Trung Quốc và hợp tác an ninh quốc tế”; “Ngăn ngừa xung đột tại các lĩnh vực có cạnh tranh”; “Bảo đảmkhu vực tự cường và ổn định”.
Bộ trưởng Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa cho rằng, thế giới đang phải đối mặt với rất nhiều thách thức, trong đó có cả những vấn đề liên quan đến an ninh truyền thống, phi truyền thống và mới nảy sinh… đe dọa hòa bình, ổn định và phát triển chung của nhân loại. Trong bối cảnh đó, Trung Quốc mong muốn cùng các bên thúc đẩy hợp tác, giải quyết tranh chấp và bất đồng để cùng phối hợp duy trì vững chắc trật tự thế giới hiện có … Tuy nhiên, nhiều người cho rằng, những lời ông ta nói chỉ là ngụy biện, không phù hợp với thực tế.
Trong phiên thảo luận cuối cùng, Bộ trưởng Quốc phòng Tân Gia Ba Ng Eng Hen cho rằng, sự gia tăng căng thẳng, cạnh tranh giữa các nước lớn trong khu vực đặt ra một thách thức rất lớn cho các nước trong khu vực cũng như trên thế giới. Bộ trưởng Ng Eng Hen cho rằng, các quốc gia cần cởi mở, kết nối và cùng xây dựng một nền kinh tế toàn cầu mở cũng như củng cố sự hợp tác trong khuôn khổ đa phương.Đặc biệt các nước ASEAN cần phải cùng nhau củng cố các cam kết song phương và đa phương, tạo nền tảng xây dựng một kiến trúc an ninh mạnh mẽ cho khu vực châu Á – Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương …

Phát biểu kết thúc Đối thoại Shangri-La 2019, Tiến sĩ John Chipman,Tổng Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế (Director – General and Chief Executive of the International Institute for Strategic Studies) cho biết, diễn đàn năm nay đánh dấu là năm có số lượng đại biểu tham gia đông nhất từ trước đến nay, với 44 đoàn đại biểu cấp chính phủ từ 56 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, trong đó có 28 giới chức cấp bộ trưởng quốc phòng và ngoại giao, các chỉ huy quốc phòng.Bên cạnh sự quan tâm đối với các thông điệp của các nước lớn như Mỹ và Trung Quốc, diễn đàn năm nay cũng là cơ hội để các quốc gia khác bày tỏ quan điểm, nêu ra sự quan tâm đối với tình hình khu vực. Từ đó tìm tiếng nói chung để đảm bảo lợi ích của mình đồng thời đảm bảo hòa bình, ổn định của khu vực…

Lý Anh

Comments are closed.

error: Content is protected !!