Cuộc tranh cãi giữa hai người con của cố Thủ tướng Lý Quang Diệu

Lý Anh          

 

Thủ tướng Lý Quang Diệu (Lee Kwua Yeu) chào đời ngày 16/09/1923, mất ngày 23/03/2015, thọ 91 tuổi, là người đã cống hiến cả cuộc đời cho Cộng hòa Tân Gia Ba. Năm 1954, ông thành lập Đảng Hành động Nhân dân (PAP) đấu tranh cho một nước Tân Gia Ba độc lập. Ông giữ chức Thủ tướng Tân Gia Ba vào năm 1959, khi nước này còn là một quốc gia tự trị trong liên bang Mã Lai Á. Năm 1965, dưới sự lãnh đạo của Lý Quang Diệu, Tân Gia Ba tách ra khỏi liên minh Mã Lai Á, trở thành quốc gia độc lập. Ngày nay, nước này trở thành một trung tâm tài chính và thương mại hàng đầu Châu Á và thế giới.

Sau 31 năm dẫn dắt đất nước, ông Lý Quang Diệu từ chức thủ tướng vào năm 1990 nhưng vẫn tiếp tục giữ chức vụ cố vấn cho những đời chính phủ sau cho tới năm 2011. Sau đó vẫn giữ tư cách đại biểu quốc hội đến khi qua đời.

Ông Lý Quang Diệu có 3 người con, con trai trưởng là Lý Hiển Long (Lee Hsien Loong), hiện đang giữ chức Thủ tướng Cộng hòa Tân gia Ba. Thứ hai là con gái tên gọi Lý Vỹ Linh (Lee Wei Ling), học giả, hiện là Giám đốc Viện Khoa học Thần kinh Quốc gia. Thứ ba là Lý Hiển Dương (Lee Hsien Yang) giữ chức Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Hàng Không Dân dụng Tân Gia Ba (Civil Aviation Authority of Singapore).

Cuối tháng 03 đầu tháng 04/2016, trong dịp kỷ niệm một năm ngày ông Lý Quang Diệu qua đời, nổ ra một cuộc tranh luận trên mạng giữa hai người con của ông Lý Quang Diệu là TTg Lý Hiển Long và Lý Vỹ Linh, khiến dư luận Tân Gia Ba bàn tán xôn xao, tốn nhiều bút mực của truyền thông thế giới.

 

Diễn biến của cuộc tranh luận

Đầu tháng 04/2016, giới truyền thông Tân Gia Ba và thế giới loan tải những tin tức về lời tố cáo bị cướp quyền tự do ngôn luận của bà Lý Vỹ Linh (61 tuổi).

Để chứng minh lời tố cáo của mình đối với Straits Times, tờ báo phát hành bằng tiếng Anh có lịch sử lâu đời ở Tân Gia ba, bà Lý Vỹ Linh công khai trên Facebook những thư từ trao đổi giữa bà với ông Ivan Fermander, phó chủ bút (Associate Editor) tờ Straits Times.

Là Giám đốc Viện Khoa học Thần kinh Quốc gia, bà Lý thường xuyên cộng tác viết bài cho các báo Straits Times và Sunday Times. Trong bài viết gửi báo Straits Times vừa qua đã nảy sinh mâu thuẫn với anh trai của mình là TTg Lý Hiển Long. Bà Lý cho rằng, chương trình kỷ niệm ngày mất của cha bà do người anh đề xướng khiến bà khó chịu và làm bà liên tưởng tới Trung Quốc sau khi Mao Trạch Đông qua đời. Bà chỉ trích bức chân dung cha bà làm bằng hàng nghìn cục tẩy có quốc kỳ Tân Gia Ba. Bà Lý còn cho rằng, cha bà “sẽ rất xấu hổ trước việc sùng bái, tôn thờ chỉ một năm sau khi ông mất”.

Khi được liên lạc để hỏi ý kiến, ông Fernandez đã nhắc đến bài viết của biên tập viên Straits Times, nói rằng cáo buộc của bà Lý là “vô căn cứ”. Ông còn nói, bản thảo ban đầu của bà chứa nội dung đạo văn. Ông cho biết Straits Times vốn có ý định đăng bài viết của bà ngay sau khi nó được sửa chữa đôi chút.

Ngày 10/04, bà Lý viết trên Facebook rằng bà không đạo văn và quên dẫn nguồn gốc cho một số thông tin trong bài viết của mình.

Các email tuy đã bị xóa khỏi trang Facebook của bà Lý nhưng đã được truyền thông địa phương đăng lại, cho thấy bà Lý nói với ông Fernandez rằng, bà sẽ không cho phép tên của cha mình “bị bôi nhọ bởi một người con trai đáng hổ thẹn”.

Trên trang Facebook của bà Lý còn có một bài đăng khuyên chính phủ Tân Gia Ba hãy để buổi lễ tưởng niệm cho công chúng tự tổ chức.

Wall Street Journal cũng đưa tin, bà Lý Vỹ Linh cuối tuần trước đã đăng lên Facebook những email trao đổi giữa bà với một tờ báo địa phương. Trong đó, bà cho rằng bài viết bà gửi cho báo đã bị kiểm duyệt, lược bỏ những chỉ trích về điều bà gọi là “tôn thờ, sùng bái” cha bà, người qua đời ngày 23/03/2015.

Trong thư từ trao đổi, bà Lý cũng chỉ trích anh trai mình, TTg Lý Hiển Long, đã “lợi dụng quyền lực” và cố gắng “thiết lập một triều đại”, tổ chức buổi lễ tưởng niệm một năm ngày cha bà qua đời tại trụ sở Quốc hội Tân Gia Ba. Các nhóm do chính phủ tài trợ cũng tham gia vào việc tổ chức.

Cũng trong ngày 10/04, TTg Lý Hiển Long đã viết trên Facebook của mình thẳng thắn chia sẻ về những bất đồng với em gái Lý Vỹ Linh một năm sau ngày mất của cố TTg Lý Quang Diệu. TTg Lý Hiển Long viết: “Tôi rất buồn trước những lời cáo buộc của em gái Lý Vỹ Linh khi nói rằng tôi đã lạm quyền tổ chức lễ tưởng nhớ vào ngày giỗ đầu của người cha quá cố nhằm thiết lập một triều đại riêng. Những lời cáo buộc đó hoàn toàn không đúng sự thật”.

Trên Facebook cá nhân, TTg Tân Gia Ba chia sẻ rằng, ngày giỗ đầu là dấu mốc tưởng nhớ đến người quá cố, suy nghĩ về tầm quan trọng của họ đối với người ở lại. Điều này càng có ý nghĩa hơn khi người đó là cha ông – cố TTg Lý Quang Diệu.

TTg Lý Hiển Long còn cho biết, chính phủ Tân Gia Ba cũng đã thảo thuận, bàn bạc về việc tổ chức lễ tưởng niệm và lời khuyên của ông là nên giữ sự tôn kính qua các chương trình kỷ niệm một cách tương xứng, nhưng cũng không quên tập trung vào tương lai.

TTg Lý nhấn mạnh: “Chính phủ nhận thấy mong muốn của người dân về việc bày tỏ sự kính trọng đối với cố TTg Lý Quang Diệu và tôn vinh những điều ông đã làm cho chúng ta. Chúng tôi đã xem xét các sự kiện và lễ kỷ niệm mà các nhóm lên kế hoạch để thống nhất chương trình. Tổ chức lễ tưởng niệm nhằm mục đích thể hiện tình cảm chân thành của người dân Tân Gia Ba đối với cố TTg Lý Quang Diệu, Đó là những điều mà đồng nghiệp và cá nhân tôi đều cảm kích sâu sắc”.

Một ngày sau, phát ngôn viên của TTg Lý Hiển Long từ chối bình luận thêm về vụ việc. Còn bà Lý Vỹ Linh nói qua điện thoại rằng vụ tranh cãi là “vấn đề của đất nước Tân Gia Ba”. Bà còn nhấn mạnh: “Tôi luôn cố gắng giữ đúng sự thật và đó là tất cả điều tôi muốn nói”.

Trước lời cáo buộc của em gái rằng ông đã lạm quyền và có ý định thành lập một triều đại riêng, TTg Lý Hiển Long khẳng định, ý tưởng đó hoàn toàn không hợp lý. Ông Lý Hiển Long khẳng định: “Chế độ nhân tài là giá trị cơ bản của xã hội Tân Gia Ba. Cá nhân tôi, Đảng Hành động Nhân dân (PAP) hay công chúng Tân Gia Ba sẽ không chấp nhận ý định đó” …

 

Vài nét về bà Lý Vỹ Linh

Trước đây từng có nhiều lời đàm tiếu về “người con gái cố TTg Lý Quang Diệu” khi bà Lý Vỹ Linh không phải chính khách lẫy lừng hay doanh nhân thành đạt. Bà sống độc thân và có ngoại hình không được cuốn hút như anh và em trai. Thậm chí có người còn tỏ ra nghi ngờ về giới tính hoặc cho rằng bà mắc một căn bệnh nào đó.

Bất chấp những cái nhìn soi mói, dè bĩu, bà Lý Vỹ Linh vẫn tự tin bước trên con đường của mình và đạt được thành công trong lĩnh vực đã chọn. Hiện bà đang là Giám đốc Viện Khoa học thần kinh Tân Gia Ba, thường viết nhiều bài báo công khai cuộc sống riêng tư lẫn những suy nghĩ của mình. Bà cho rằng, càng giấu diếm thì những lời đồn đại càng rộ lên.

Khi dư luận bàn tán nhiều về đời sống độc thân của Lý Vỹ Linh, bà nói do có người mẹ quá tuyệt vời, lại tự nhận thấy mình không thể sánh kịp trong vai trò nội tướng. Trong một bài báo đăng trên tờ The Straits Times, bà Lý thừa nhận bà Kha Ngọc Chi là một người vợ, người mẹ rất tận tụy trong gia đình, là chỗ dựa vững chắc cho ông Lý Quang Diệu trong những thời điểm thách thức nhất và biết cách chăm sóc, dạy dỗ con cái một cách khoa học và chu đáo. Lý Vỹ Linh viết bà không thể hình dung mình sẽ làm vợ, làm mẹ ra sao và cảm thấy e ngại trong việc lập gia đình.

Lý do thứ hai là, tính khí của bà y hệt người cha. Bà kể, cố TTg Lý Quang Diệu từng nói: “Con có mọi tính cách của cha nhưng chúng sẽ gây bất lợi cho con”.

Lý Vỹ Linh thừa nhận, bà không thể sống cuộc sống quanh quẩn bên chồng cũng như không muốn trói buộc một người nào đó cả đời. Bà cũng biết rằng, đã là vợ chồng thì mỗi người sẽ phải điều chỉnh hành vi hoặc thói quen sao cho hợp nhau. Tuy nhiên, Lý Vỹ Linh khẳng định bà không thể sống khác mình được và quyết định sống một mình dù thời còn trẻ bà từng có dăm ba mối tình.

Kể lại trên tờ The Straits Times, bà Lý cho biết rất hài lòng với cuộc sống hiện nay. Bà kể rằng, thân phụ bà từng nói: “Ba mẹ có thể ích kỷ và cảm thấy vui khi con vẫn còn độc thân để có thể ở bên chúng ta nhưng con sẽ cảm thấy cô đơn đó”.

Dù vậy, bà Lý vẫn nhận định sống một mình tuy có cô đơn thật nhưng vẫn tốt hơn 2 người đều đau khổ vì không thể điều chỉnh cho nhau. Bà không hối tiếc với lựa chọn của mình.

Tuy vậy, bà Lý Vỹ Linh lại khuyên giới trẻ đừng noi theo bà, bởi vì, cuộc sống độc thân có thể là “thiên đường đối với người này song lại là địa ngục đối với người khác”, nhất là với phụ nữ dù đã thành công đến đâu. Bà Lý cũng giải thích khả năng sinh con ở phụ nữ giảm đáng kể theo tuổi tác và những bà mẹ càng lớn tuổi thì nguy cơ sinh con bị dị tật bẩm sinh càng cao. Bà khuyên giới trẻ không nên trì hoãn việc lập gia đình và có con bởi bản thân bà đã được sống trong một gia đình hạnh phúc và tận mắt thấy hai anh em trai cũng tận hưởng cuộc sống đề huề của họ.

Đối với người làm, bà Lý Vỹ Linh vô cùng tôn kính và thương yêu. Trang mạng http://news.asiaone.com/news từng dẫn lời bà Lý Vỹ Linh cho hay, ông bà Âu Dương là người giúp việc cho gia đình cố TTg Lý Quang Diệu từ thập niên 1940 đến năm 1986. Ông bà trực tiếp chăm lo chuyện ăn uống và đưa đón ba anh em Lý Hiển Long đi học. Khi còn nhỏ, ba anh em đều ngoan ngoãn, lễ phép và sống tiết kiệm. Khi người làm trong nhà gọi Lý Vỹ Linh là cô chủ, bà nói lại: “Cha con làm thủ tướng chứ không phải con. Xin cứ gọi con bằng tên”.

Sau này, khi ông bà Âu Dương về quê ở Trung Quốc, bà Lý Vỹ Linh vẫn thường xuyên viết thư thăm hỏi. Vào năm 2005, bà Lý, lúc đó là Giám đốc Bệnh viện đa khoa Tân Gia Ba, đã gửi cho vú nuôi năm xưa nhiều quần áo cùng bức ảnh nhà họ Lý với lời đề tặng: “Vú để lại những kỷ niệm khó quên trong các giai đoạn trưởng thành của chúng con và con cảm ơn vú. Con chúc vú sức khỏe dồi dào, vạn sự như ý”.

Hiện nay, bà ông Âu Dương 98 tuổi vẫn cất giữ rất cẩn thận những món quà, kỷ vật của gia đình họ Lý.

Lý Anh

More Stories...