Cơ sở dầu hỏa của Saudi Arabia bị tấn công: Liên minh Riyad và Washington bị thách thức

Ngày 14/09, hai nhà máy sản xuất dầu của tập đoàn dầu khí quốc gia Saudi Arabia bị tấn công bằng máy bay không người lái (drone) làm sản lượng dầu của nước này giảm đến một nửa. Phe nổi dậy Huthi tại Yemen thừa nhận trách nhiệm, nhưng Iran bị cáo buộc đứng sau giật dây. Tại sao vụ tấn công cơ sở dầu hỏa lại xẩy ra vào lúc này?
Hệ quả trước mắt của vụ tấn công là sản lượng dầu hỏa của Saudi Arabia, quốc gia xuất cảng dầu thô hàng đầu thế giới bị sụt giảm mạnh, giá dầu thô trên thị trường thế giới tăng thêm 12%. Tổng thống Donald Trump thông báo mở kho dự trữ của Mỹ để đáp ứng nhu cầu thị trường thế giới. Theo giới quan sát, vụ tấn công cơ sở dầu hỏa của Saudi Arabia mà Iran bị cáo buộc là thủ phạm chính, nhắm ba mục tiêu: kinh tế, quân sự và liên minh giữa Riyad và Washington.
Trên bình diện kinh tế. Vụ tấn công có mục đích đánh thẳng vào “hầu bao” của Riyad. Dầu hỏa chiếm đến 80-90% nguồn thu của nước này. Tuy nhiên trong những năm gần đây, Riyad cũng bắt đầu gặp khó khăn về kinh tế, cán cân ngân sách bắt đầu bị thâm thủng. Từ một nước luôn trong tình trạng bội thu, Saudi Arabia đã bắt đầu đi vay nợ.
Thứ hai, khi đánh vào túi tiền của Saudi Arabia, có vẻ như Iran và các đồng minh của nước này là phe nổi dậy Huthi và lực lượng Shia thân Iran tại Iraq còn muốn làm suy yếu năng lực quân sự của Riyad.
Cuối cùng, vụ tấn công này còn nhằm thử lửa mối quan hệ đồng minh Mỹ – Saudi Arabia. Giới phân tích cho rằng Tehera muốn gửi một thông điệp đến Washington: “Hoa Kỳ sẽ chẳng bao giờ được yên trong khu vực chừng nào người Mỹ vẫn áp đặt trừng phạt kinh tế nhắm vào Iran” như nhận định của tờ Middle East Eye.
Liệu Hoa Kỳ có sẽ thật sự dùng đến giải pháp quân sự chống Iran như tuyên bố của tổng thống Mỹ? Theo ông Donald Trump, chỉ cần Saudi Arabia xác nhận Iran chính là thủ phạm thì Hoa Kỳ sẵn sàng đáp trả.
Hiệp ước Quincy năm 1945 cho phép Hoa Kỳ được độc quyền tiếp cận nguồn dầu hỏa đổi lấy việc bảo đảm quân sự cho vương quốc Ả Rập này. Nhưng hiệp ước này cũng có những lúc thăng trầm, và nhất là trong vụ tấn công khủng bố 11/09/2001, Saudi Arabia bị nghi ngờ là hậu thuẫn tài chính cho phe khủng bố cực đoan. Hơn nữa, với việc phát triển khai thác dầu đá phiến, Hoa Kỳ gần như không còn phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu nhập cảng.
Một điều mà giới chuyên gia cùng đồng ý là sau vụ hai nhà máy sản xuất dầu bị tấn công, Saudi Arabia chẳng khác gì vừa bị đột quỵ!

More Stories...