Thời Báo Vietnamese Newspaper

Chuyện tranh cử thủ tướng của Công chúa Thái

Lý Anh

Ngày 23/01/2019, Quốc vương Thái Lan Maha Vajiralongkorn ký sắc lệnh thông báo tổ chức bầu cử Quốc hội vào Chúa nhật 24/03. Đây là cuộc bầu cử đầu tiên sau năm 2014 TướngPrayuth Chan-ochađảo chính lật đổ chính phủ dân chủ của nữ Thủ tướng Yingluck Shinawatra. Từ đó, quân đội Thái Lan nắm quyền lãnh đạo đất nước. Chính quyền quân sựvới tên gọi là Hội đồng Hòa bình và Trật tự (National Council for Peace and Order – NCPO),nhanh chóng hứa hẹn các cuộc bầu cử dân sự mới, nhưng đã liên tục trì hoãn.

Năm 2016, người Thái bỏ phiếu phê chuẩn một hiến pháp mới do nhóm lãnh đạo quân sự đề xuất nhằm duy trì ảnh hưởng và ngăn chặn đồng minh của cựu Thủ tướng Thaksin giành chiến thắng trong một cuộc bầu cử khác. Ý đồ đó giờ đây tả tơi khi Công chúa Ubolratana được Đảng Ái Quốc Thái Lan (Thai Raksa Chart Party)giới thiệu ra tranh cử Thủ tướng, khiến cuộc bầu cử nước này rơi vào tình trạng hỗn loạn.
Theo truyền thống, hoàng giaThái Lan không tham gia chính trị,chuyệnCông chúa Ubolratana được giới thiệu ra tranh cử là chuyện chưa từng có trong lịch sử nước này.

Phác họa chân dung công chúa

Công chúa Ubolratana chào đời năm 1951, là trưởng nữcủa cố hoàng đế Bhumibol Adulyadej.Sau khi kết hôn với một người Mỹ năm 1972, bà từ bỏ tước vị hoàng gia, qua Hoa Kỳ sinh sống với chồng, sinh hạ ba người con, một đã qua đời năm 2004, hai người khác đang sống ở Mỹ.Sau khi ly dị, bà trở lại Thái Lan, tiếp tục cuộc sống của một thành viên trong hoàng gia.

Công chúa Ubolratana là một phụ nữ nổi tiếng, gần gũi với tầng lớp dân nghèo, từng điều hành nhiều chương trình từ thiện do Hoàng gia tài trợ.Bà thường tham gia các hoạt động trên các trang mạng xã hội, cũng từng diễn xuất trong vài ba cuốn phim Thái Lan.

Tin công chúa Ubolratanađược Đảng Ái Quốc (Raksa Chart Party) Thái Lanđề cử ra tranh cử Thủ tướng hoàn toàn áp đảo tin Đảng Lực lượng Công dân (Palang Pracharath Party– PPRP) giới thiệu Tướng Prayut Chan-o-cha, người làm Thủ tướng Thái sau cuộc đảo chính năm 2014 cho đến bây giờ, ra tranh cử.
Dư luận về công chúa ra tranh cử

Theo The Guardian,Anh Quốc, ông Thitinan Pongsudhirak, giám đốc Viện An ninh và Nghiên cứu Quốc tế tại Đại học Chulalongkorn, Bangkok Thái Lan, nhận xét, qua việc ra ứng cử, công chúa Ubolratana đã đẩy Đảng Raksa Chart nhỏ bé lên hàng đầu trên chính trường Thái Lan. Bản thân bà cũng được xem là ứng cử viên hàng đầu. Ông Thitinan nhận định: “Không rõ,vào thời điểm này, công chúa Ubolratana ra tranh cử có thểgâyra nhiều chia rẽ trênchính trường Thái Lan hay ngược lại?”.

Theo ông, là người ngoài cuộc, công chúa Ubolratana có thể giúp ngăn chặn chia rẽ trên chính trường Thái Lan. Bây giờ ra tranh cử, công chúa có thể gây chia rẽ giữa một bên là hoàng gia và một bên là quân đội.
Trong khi đó, vẫn theo The Guardian, ông Paul Chambers, giảng viên Đại học nghiên cứu Cộng đồng Asean tại Đại học Naresuan của Thái Lan, cho rằng, mặc dù trên nguyên tắc bà Ubolratana không còn tước vị công chúa, vì thế không rơi vào Luật khi quân “lèse-majesté” (phản quốc) của Thái Lan cấm dân chúng chỉ trích hoàng gia, nhưng bà vẫn là một thành viên của hoàng tộc. Theo chương 112 trong bộ luật hình sự Thái Lan, “lèse majesté” đượccoi là hình tội.
Vẫn theo nhận định của ông Paul Chambers, đối với Thủ tướng đương nhiệm Prayuth Chan-ocha, cuộc tranh cử lần này sẽ đầy thách thức vì việc tấn công vào của đối thủ hàng đầu Ubolratana sẽ vô cùng khó khăn. Thử hỏi ở đất nước Thái Lan này, ai là người dám chống lại chị ruột của Quốc vương?Chắc chắn bà là đe dọa nhất định đối vớitướng Prayuth, bởi vì, đối với người Thái, Công chúa là người có nhiều ảnh hưởng hơn một người tổ chức đảo chính sau đó lền cầm quyền.

Vua Thái không tán thành chị ruột ra tranh cử

Ngày 08/02, Quốc vương Thái Lan Vajiralongkorn ra tuyên bố,Đảng Raksa Chart đề cử Công chúaUbolratanara tranh cử chức Thủ tướng nước này không hợp pháp. Việc này phá vỡ truyền thống hoàng gia Thái Lan vốn không dính líu đếnchính trị.
Trong một bản tin phát trên trên các đài truyền hình nước này, trong tuyên bố của Quốc vương Vajiralongkorn chỉ rõ:
“Một thành viên cấp cao của Hoàng gia tham gia vào chính trường, bất cứ bằng cách nào, vẫn mâu thuẫn với truyền thống phong tục và văn hóa của đất nước,cực kỳ không phù hợp với hoàng gia Thái Lan”.
Bản tuyên bố còntrích dẫn điều khoản ghi rõ trong hiến pháp Thái Lan quy định hoàng gia luôn luôn trung lập, không hoạt độngchính trị:Tất cả mọi thành viên trong hoàng tộc đều phải tuân thủ các quy định, không thể tham gia chính trị, bởi vì việc làm đó đi ngược lại hiến pháp.

Đảng Ái Quốc Thái bị giải tán

Ngày 07/03,Tòa án tối cao Thái Lan giải tán Đảng Ái Quốc Thái Lan (Thai Raksa Chart Party) đã đề cử Công chúa Ubolratana ratranh cử Thủ tướng. Thai Raksa Chart Party là một chính đảng nhỏthành lập năm 2009 tại Bangkok, được hậu thuẫn bởi cựu Thủ tướng lưu vong Thaksin Shinawatra, người bị lật đổ trong một cuộc đảo chính quân sự năm 2006.
Giới phân tích cho rằng, giải tán đảng này sẽ ngăn chặn Công chúa Ubolratana ra tranh cử, càng khiến những người ủng hộ ông Thaksin khó giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Quốc hội ngày 24/03.
Phán quyết của Tòa án tối cao Thái Lan ra ngày 07/03 cho biết, đề cử Công chúa Ubolratana tranh cử Thủ tướng làđe dọa tính trung lập của chế độ quân chủ.

Tòa án còn ra lệnh cấm những người lãnh đạo đảng nàyhoạt động chính trị trong 10 năm, không đượcra tranh cử…
Người chuyển giới ứng cử Thủ tướng

Theo bài báo “Thai Transgender Candidate Runs for Next Generation”(Người chuyển giới Thái Lan ứng cử trong cuộc bầu cử sắp tới) đăng ngày 15/02/2019 trên VOA, ông Pinit Ngarmpring là CEO và nhà quảng bá thể thao nổi tiếng trong giới hoạt động bóng đá Thái Lan, đãchuyển giới thành một phụ nữ với tên gọiPauline Ngarmpring, đangcố gắng để trở thành Thủ tướng chuyển giới đầu tiên của đất nước.
Bà Pauline Ngarmpring, 52 tuổi,chuyển đổi giới tínhtừ 3 năm trước tham gia Đảng Mahachon (tiếng Anh gọi làGreat People’s Party)vào tháng 11/2018, được chọn làm ứng cử viên Thủ tướng trong cuộc bầu cử Quốc hội vào ngày 24/03.bà Ngarmpring nói về phản ứng của đám đông khi nghe tin bà ra tranh cử Thủ tướng: “Tôi nghe nhiều người nói: ‘bà ta là người chuyển giới muốn trở thành Thủ tướng của chúng tôi. Đúng là câu chuyện hết sức buồn cười và kỳ lạ’. Tuy nhiên, tôi không nghĩ như vậy. Dù bạn là ai, cũng có giá trị của mình. Bạn yêu chính mình và sau đó bạn chia sẻ với mọi người”.

Thái Lan nổi tiếng với những người phụ nữ chuyển giới, những người như bà Ngarmpring thường tự gọi mình là “loại phụ nữ thứ hai” hoặc đơn giản là “phụ nữ”. Tuy nhiên, đây vẫn là một chủ đề tranh luận trong dư luận về việc họ có phải là người chuyển giới hay tạo thành giới tính thứ ba khác biệt trong xã hội Thái Lan.
Những khó khăn về kinh tế và xã hội phụ nữ chuyển giới ở Thái Lan phải đối mặt là điều khó tranh luận và Đảng Mahachon và bà Ngarmpring hy vọng sẽ có thể đại diện cho toàn thể những người dân Thái Lan thuộc giới LGBTI sau ngày 24/3.

Bà Ngarmpring nói: “Tôi không nói rằng chúng tôi tốt hơn nam hay nữ. Tôi chỉ muốn nói rằng chúng ta đều bình đẳng”.
Năm 2015, Thái Lan ra một đạo luật cấm phân biệt đối xử giới tính hoặc khuynh hướng tình dục, nhưng vẫn có những khuyến cáo cho giáo dục và các dịch vụ khác khiến nhiều phụ nữ và những người ủng hộ giới LGBTI lên tiếng phản đối.
Bà Ngarmpring đang tham gia vận động cử tri tại các “phố đèn đỏ” ở Bangkok, nơi nhiều người dễ bị tổn thương và bị bóc lột, chẳng hạn như phụ nữ chuyển giới, đang làm việc trong các tiệm massage hoặc làm nghề mại dâm. Theo hãng thông tấn AP,Đảng Mahachon đã hợp pháp hóa mại dâm trở thành một trong những chiến dịch tranh cử của mình,.
Thái Lan hiện có gần 200.000 gái mại dâm và gần 3 triệu người làm việc trong ngành mại dâm. Ngành công nghiệp tình dục này tạo ra 6,4 tỷ Mỹ kim hàng năm, đóng góp 1% GDP củaThái Lan.
Ứng cử viên Ngarmpring không nghĩ rằng mình sẽ giành chiến thắng trong cuộc bầu cử, nhưng bà cho rằng, điều đó vẫn quan trọng “bởi vì tôi là người đầu tiên dám tuyên bố: Chúng ta có thể làm được! Tôi trở thành Thủ tướng hay không,không quan trọng… nhưngliên quan đến các thế hệmai sau …”.
Dư luận về bầu cử ở Thái Lan

Những bất ổn chính trị triền miêntrong gần hai thập niên qua đã tạo cơ hội cho phe quân đội tổ chức đảo chính lật đổ chính quyền dân sự của bà Yingluck Shinawatra, sau đó cầm quyền từ năm 2014. Tuy nhiên, chính quyền quân sự của tướng Prayut Chan Ocha thường lấy lý do bất ổn chính trị, chưa hội tụ đầy đủ các điều kiện cần thiết, nhiều lần thông báo hoãn tổ chức bầu cử.

Giờ đây, sau 5 năm nắm quyền lãnh đạo, tướng Prayut Chan Ocha đã có đầy quyền lực và là ứng viên hiển nhiên của cuộc bầu cử. Ông muốn thông qua lá phiếu cử tri tiếp tục nắm giữ quyền lực ông có được sau cuộc đảo chính và tạo tính hợp pháp cho chiếc ghế thủ tướng của mình.
Chính quyền quân sự Thái Lan biết rõ họ không bao giờ có được lá phiếu của người dân. Phe đối lập có rất nhiều khả năng thống lĩnh Quốc Hội. Nhưng điều đó chẳng còn ý nghĩa gì, bởi vì, kể từ năm 2016, Thái Lan đã sửa đổi hiến pháp để quân đội có thể tiếp tục nắm giữ quyền lực. Nếu Quốc Hội do dân bầu ra thì các thành viên Thượng Viện lại do quân đội chỉ định. Nếu không đạt được đồng thuận trong việc lựa chọn Thủ tướng thì Thượng Hạ nghị viện có thể chỉ định một nhân vật không phải do dân bầu ra giữ chức vụ này. Đồng thời, hiến pháp mới củng cố quyền lực của Tòa Bảo hiến, cho phép phế truất các lãnh đạo dân sự. Như vậy, bất kể kết quả cuộc bỏ phiếu sắp tới ra sao, tướng Chan-Ocha vẫn tiếp tục làm thủ tướng…

Chúng ta cùng chờ xem kết quả cuộc bầu cử ngày 24/03 ở Thái Lan!

Lý Anh

Comments are closed.

error: Content is protected !!