Thời Báo Vietnamese Newspaper

Chuyện bên nhà: Những điều trông thấy…

Đoàn Dự ghi chép

Trải qua một cuộc bể dâu

Những điều trông thấy mà đau đớn lòng…
(Truyện Kiều – Nguyễn Du)

THƯA QUÝ BẠN, hồi còn nhỏ tôi có đọc một truyện dành cho trẻ em với nhan đề là “Cái lý của kẻ mạnh”, có lẽ nhiều vị trong chúng ta cỡ bằng tuổi tôi chắc cũng đã đọc. Truyện như thế này:

“Một hôm, một chú bé nai xinh xắn ra bờ suối uông nước. Bỗng một gã cọp to lớn, mạnh mẽ từ phía đầu nguồn bên trên đi xuống. Gã nói:
– Thằng bé nai kia, sao mày dám làm đục dòng nước của tao hả?
Chú bé nai sợ quá nhưng vốn thông minh, chú đáp:
– Thưa ông cọp, dòng suối của ông từ bên trên chảy xuống, cháu uống nước dưới này đâu có làm đục?
– Có, mày có làm đục. Tao thấy chỗ nước trên đó cũng đục.
– Thế là tại nước nó đục chứ không phải tại cháu. Từ sáng tới giờ cháu mới ra đây, đứng trên bờ thò mõm xuống uống chứ đâu có lội xuống suối. Đây, ông thấy, cả bốn chân cháu còn khô nguyên.
– Vậy thì hôm qua hay hôm kia mày làm đục.
– Hôm qua hôm kia cháu theo mẹ cháu đi ăn cỏ ở mãi tận xa.
– Vậy thì mấy năm trước mày làm đục.
– Mấy năm trước cháu chưa sinh ra, ông thấy cháu còn nhỏ mà.
Gã cọp đuối lý, gãi đầu:
– Ờ ờ…Vậy thì…vậy thì bố mẹ mày hay anh em họ hàng nhà mày có đứa đã làm đục. Tao phải trừng trị mày để răn đe những đứa khác mới được!
Nói xong gã cọp nhảy xổ vào vồ chú nai con lôi đi nơi khác làm thịt”.

Thưa quý bạn, câu chuyện ngắn chút xíu dùng cho trẻ em trên đây chỉ có ý khuyên các các cháu bé khi đi đâu đừng rời xa bố mẹ kẻo bị những kẻ hung dữ bắt nạt. Bao nhiêu năm đã qua rồi, từ một đứa trẻ ngây thơ, cứ tưởng nhân vật chú nai con là có thật, gã cọp to lớn là có thật mà thương cho chú nai, rất ghét gã cọp. Bây giờ, trải qua những cuộc bể dâu, “thương hải biến vi tang điền” – “biển xanh biến thành ruộng dâu”, tôi thấy những con “cọp người” ngày nay còn tham lam, tàn nhẫn hơn gã cọp trong truyện ngày xưa rất nhiều. Chúng chẳng cần lý lẽ gì cả, cứ hễ muốn chiếm đoạt là nhảy xổ vào cướp đất đai, nhà cửa, tiền bạc của người ta một cách trắng trợn. Sau đây tôi xin trình bầy hầu quý bạn một câu chuyện đang làm xôn xao dư luận trong nước. Nhưng mọi người chỉ nói rằng anh thợ điện nghèo nàn Nguyễn Cà Rê đem đổi 100 US$ được 2,3 triệu đồng (chính xác là 2,260 triệu đồng) mà bị phạt 90 triệu đồng tuy cũng đúng luật song có phần hơi thiếu hợp lý, cần phải xem xét lại nghị định về việc này cho chính xác hơn.
Thế còn anh Lê Hồng Lực, chủ tiệm vàng Thảo Lực, người đã đổi cho anh Cà Rê tờ 100 đô la đó và bị phạt 295 triệu đồng, bị tịch thu tài sản gồm 20 viên kim cương (hột xoàn), gần 20.000 viên đá quý nhân tạo (chính xác là 19.910 viên) và một số vàng trắng (vàng có pha platin hoặc bạc, thường gọi là “vàng tây” hay vàng 12 – 16 – 18 cara, màu sáng, cứng, đẹp.- ĐD) thì có ai thương xót anh không? Có ai đau lòng giùm vợ chồng anh về chuyện bị tịch thu chỉ vì đã đổi 100 đô la không? Tôi nói thật, 100 đô la tuy lớn thì lớn thực nhưng nó chỉ tương đương với 2,3 triệu đồng mà thôi, lấy nó ra làm lý do để khám chỗ ở của người ta (có khám cửa hàng nhưng không tìm thấy gì) rồi tịch thu của người ta 20 viên kim cương, gần 20 ngàn viên đá quý nhân tạo, một số vàng trắng và phạt 295 triệu đồng thì có khác gì gã cọp to lớn, mạnh mẽ đã nhảy xổ vào vào vồ chú nai bé tí hay không? Bởi vậy, cụ Nguyễn Du (1766-1820) cách đây gần 200 năm đã viết: “Những điều trông thấy mà đau đớn lòng”, thật đúng. Sau đây chúng tôi xin trình bầy hầu quý bạn chi tiết về những điều lạ lùng trong vụ “tịch thu” …không giống ai hết nói trên.

I. Khởi đầu câu chuyện

Theo báo chí đưa tin, ngày 30-1-2018, anh Nguyễn Cà Rê (38 tuổi, thợ điện, ngụ tại phường An Hoà, quận Ninh Kiều,TP Cần Thơ) đã mang một tờ 100 US$ do được người thân tặng, đến tiệm vàng Thảo Lực ở số 40 đường Nguyễn Đức Cảnh, phường Cái Khế, quân Ninh Kiều để đổi lấy tiền Việt. Sau khi đưa 100 đô xong, anh Rê nhận số tiền gần 2,3 triệu đồng thì bị lực lượng công an ập vào kiểm tra, lập biên bản và tạm giữ số tiền trên.

Tiệm vàng Thảo Lực, nơi anh Rê đổi tờ 100 US$, bị xử phạt 180 triệu đồng về tội mua ngoại tệ mà Ngân hàng Nhà nước CSVN đã ra lệnh cấm từ năm 2014. Ngoài ra, anh Lê Hồng Lực còn bị phạt thêm 70 triệu đồng về tội kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc; 15 triệu đồng về việc sản xuất hàng hóa không công bố tiêu chuẩn; 30 triệu đồng về việc sản xuất hàng hóa có chất lượng không phù hợp với tiêu chuẩn. Tổng cộng số tiền phạt là 295 triệu đồng, và anh Lực đã nộp phạt, đồng thời tờ 100 US$ anh vừa mua của anh Rê cũng đã bị tịch thu.

Việc công an quận Ninh Kiều xử phạt anh Lực 295 triệu đồng và tịch thu tờ 100 US$, phạt anh Rê 90 triệu đồng và tịch thu 2,3 triệu đồng, diễn ra vào ngày 30-1-2018 nhưng họ chỉ đưa cho hai anh này giấy biên nhận (receipt) chứ không đưa biên bản (statement or proceedings).

Mọi chuyện tưởng đã êm, song 8 tháng sau, tức ngày 13-8-2018, công an TP Cần Thơ tự nhiên lập biên bản là anh Rê và tiệm vàng Thảo Lực đã vi phạm Nghị định của Ngân hàng Nhà nước VN ban hành năm 2012 về việc cấm mua bán ngoại tệ, do đó anh Rê cũng như tiệm vàng Thảo Lực sẽ bị xử phạt hành chánh (tức phạt tiền, từ 80 triệu đến 100 triệu đông nếu mua bán ngoại tệ).

Sự thực, việc tiệm vàng Thảo Lực mua của anh Rê 100 US$ diễn ra vào ngày 30/1/2018 nhưng trước đó 6 hôm, tức ngày 24/1/2018, chủ tịch UBND quận Ninh Kiều đã ký quyết địch cho công an kinh tế đến khám xét tiệm vàng Thảo Lực và nhà ở của vợ chòng anh Lực để … tìm tang vật (?). Tuy nhiên, họ vẫn án binh bất động, chưa khám xét gì cả.

Tiệm vàng Thảo Lực ở Cần Thơ

Bẵng đi gần 8 tháng, cho đến ngày 13-8-2018, khi UBND TP Cần Thơ có công văn đưa xuống là anh Rê và tiệm vàng Thảo Lực đã vi phạm Nghị định của Ngân hàng Nhà nước VN ban hành năm 2014 về việc cấm mua bán ngoại tệ thì ngày 4-9-2018, ông chủ tịch UBND quận Ninh Kiều có sẵn quyết định đã ký từ ngày 24/1/2018, bèn ra lệnh cho công an quận Ninh Kiều đến khám xét tiệm vàng Thảo Lực và nhà ở của vợ chồng anh Nguyễn Hồng Lực, chủ tiệm.

Khám xét tiệm vàng Thảo Lực, công an không tìm thấy một tờ đô la hoặc một miếng vàng lá nào cả (vì anh Lực cho biết ngoại tệ và vàng lá là hai thứ bị cấm buôn bán nên gia đình anh tuyệt đối không dám đụng tới). Họ chỉ thấy tiệm bầy bán toàn vàng đồ (vàng nữ trang) không bị cấm. Công an bèn khám xét trên lầu tức nơi ở của gia đình anh Lực thì cũng không thấy có vàng lá hoặc đô la nhưng có 20 viên kim cương (hột xoàn) và 19.910 viên đá nhân tạo cùng một số vàng trắng chưa sử dụng cất trong tủ. Họ bèn tịch thu toàn bộ các thứ này, trị giá tổng cộng khoảng 550 triệu đồng.

Nói tóm lại, chỉ vì 100 đô la, tiệm vàng Thảo Lực của vợ chồng chị Thảo anh Lực coi như sạt nghiệp vì bị tốn 295 triệu đồng tiền phạt và 550 triệu đồng tiền trị giá các thứ bị tịch thu. Thảo Lực không phải là một tiệm vàng lớn, con số gần 1 tỷ đồng bỗng dưng bị mất chỉ vì đã mua 100 US$ đối với vợ chồng anh Lực rất quan trọng, họ đáng thương là ở chỗ đó.

Bên trong tiệm vàng Thảo Lực

Anh Rê có phải là “chim mồi”?
Do anh thợ điện Nguyễn Cà Rê đem 100 US$ đến đổi cho tiệm vàng Thảo Lực, vừa nhận tiền xong, còn đang cầm trên tay thì công an quận Ninh Kiều ập tới bắt quả tang rất đúng lúc, vì vậy dư luận cho rằng anh Rê là con “chim mồi” được công an thuê để họ “giăng bẫy” bắt quả tang tiệm vàng Thảo Lực về tội mua ngoại tệ.

Liên quan đến nghi vấn “chim mồi” nói trên, chiều ngày 26/10/2018, ông Trần Văn Dương, thượng tá, trưởng phòng Tham mưu Công an TP. Cần Thơ khẳng định, việc bắt quả tang, khám xét tiệm vàng Thảo Lực và ra các quyết định xử phạt hành chính đều đúng quy trình của pháp luật.

Anh Lê Hồng Lực, chủ tiệm vàng Thảo Lực

Trả lời câu hỏi vì sao lệnh khám xét tiệm vàng Thảo Lực được ký trước hôm bắt quả tang vụ đổi tiền gần 1 tuần lễ? Ngoài ra, việc bắt quả tang diễn ra vào ngày 30/1, nhưng quyết định xử phạt lại căn cứ vào biên bản được lập vào ngày 13/8, tức hơn 7 tháng sau? Ông Dương trả lời rằng việc kiểm tra, khám xét và ra quyết định xử phạt đều đúng quy trình của pháp luật, ngay chính chủ tiệm vàng là anh Lê Hồng Lực cũng thừa nhận hành vi sai trái và đã nộp phạt.
Phóng viên báo Thanh Niên hỏi: “Ông nghĩ thế nào về dư luận dân chúng cho rằng anh Nguyễn Cà Rê chỉ là con “chim mồi” do công an đưa ra để giăng bẫy tiệm vàng Thảo Lực?”. Thượng ta Dương trả lời nguyên văn như sau: “Tôi không được biết nghiệp vụ của trinh sát và nếu thuộc về bí mật nghiệp vụ thì cũng chẳng ai cung cấp. Nhưng tôi nghĩ nếu là “chim mồi” thì tại sao lại xử phạt anh Rê?”.

Ông Dương trả lời thì cũng như không bởi vì ai cũng biết tại sao lại phạt anh Rê 90 triệu đồng và anh Rê có phải nộp phạt không nếu anh là “chim mồi”.
Cũng trong buổi họp báo chiều 26/10 về vụ anh Nguyễn Cà Rê đổi 100 US$ ở tiệm vàng, bị phạt 90 triệu đồng, nghi vấn tiệm vàng Thảo Lực bị “gài bẫy” còn anh Rê là “chim mồi” được các phóng viên thẳng thắn nêu ra.

Anh Lê Hồng Lực già đi rất nhiều sau vụ bị tịch thu tài sản

Phóng viên hỏi anh Rê rằng chung quanh thông tin anh là “chim mồi”, vậy anh có phải “chim mồi” hay không? Anh Nguyễn Cà Rê trả lời như sau:
“Giờ chuyện như vậy, ai muốn nghĩ sao thì nghĩ. Ăn thua là tôi thôi. Còn tôi cũng phải làm ăn chứ nghe phạt xong cứ ngồi rầu rĩ hay sao, tiền bạc đâu mà sống. Khổ muốn chết”.
Câu trả lời của anh Rê cũng khó hiểu luôn, trả lời mà như không trả lời.
Chủ tiệm vàng nói gì về việc bị tịch thu 20 viên kim cương?
Ông Lê Hồng Lực kể: ngày 30-1-2018, anh Cà Rê vào tiệm của tôi nói là ảnh đi lỡ đường nhưng không có tiền trả tiền xe. Do đó ảnh muốn đổi 100 US$ sang tiền Việt để trả tiền xe.
Lúc đầu tôi không đồng ý đổi vì biết rằng tiệm của mình không được phép đổi đôla. Tuy nhiên, anh Rê năn nỉ nhiều lần quá nên tôi mới đổi giúp. Khi đang đổi thì lực lượng công an trinh sát đã đứng kế bên và bắt tận tay tôi đổi tiền sai quy định.

Người ta nói hoàn cảnh người ta như thế thì mình đổi giúp vậy thôi chớ tôi không nghi ngờ người ta như thế nào, có phải “cò mồi” tới dụ mình vô tròng hay không.

Tôi nghĩ những trường hợp người đi lỡ đường hay những người lớn tuổi có nhu cầu đổi vài chục đô la mà mình đổi cho người ta khỏi phải mất công đi xa thì cũng không có gì quan trọng. Đổi vài chục đô hay 100 đô thì mức lãi cũng không có bao nhiêu hết.
Khi đó công an tạm giữ toàn bộ số vàng trắng (vàng pha với platin hoặc bạc như đã chú thích ở bên trên, nhưng đây là vàng chưa đánh thành đồ nữ trang nên bị tịch thu. – ĐD), bạch kim, đá nhân tạo, đá quý (20 viên kim cương) của tôi cùng các sổ sách chứng từ và cả đầu thu camera. Tuy nhiên, tôi không hiểu vì sao 20 viên kim cương tôi cất trong tủ cá nhân chứ không trưng bày để bán cũng bị tạm giữ.
Đối với việc đổi đôla trái phép thì tôi đồng ý là tôi đã làm sai. Tuy nhiên, tôi thấy mức phạt có bất cập, không theo số lượng nào mà gom lại phạt. Thực sự, do muốn giúp anh Rê tôi mới đổi tiền cho ảnh chớ tiệm tôi không hề mua bán ngoại tệ. Bằng chứng là ngoài 100 US$ đổi cho anh Rê, công an lục soát tiệm tôi và cả nhà ở của chúng tôi nữa có thấy đồng đô la nào đâu.

Tôi đã nộp phạt 295 triệu đồng nhưng số kim cưong, vàng trắng, đá nhân tạo cũng đã bị UBND TP Cần Thơ tịch thu, sung công vào kho bạc. Tôi thấy việc UBND TP ra quyết định tịch thu sung công 20 viên kim cương của tôi như vậy là quá hẹp cho gia đình tôi. Vì số kim cương này chúng tôi không bày bán. Kim cương đâu phải là thứ quốc cấm? Người ta đeo đầy, nếu hỏi hoá đơn thì có ai có không? 20 viên kim cương đó chúng tôi mua từ rất lâu, không cùng thứ mà có kích cỡ lớn nhỏ khác nhau. Đấy là quà của vợ chồng tôi tặng nhau. Mỗi lần sinh nhật của tôi hay của vợ tôi thì chúng tôi mua tặng nhau. Lâu lâu mới mua một lần nên không có nguồn gốc. Đó là tài sản riêng của gia đình, không trưng bày mà cũng không mua bán, tại sao lại tịch thu?

Tôi đã làm đơn xin cứu xét 2 lần, gởi các nơi như UBND TP Cần Thơ, Công an TP, Viện KSND, Phòng Cảnh sát Kinh tế, nhờ xem xét giải quyết số kim cương cho gia đình tôi. Nhưng chỉ có UBND TP Cần Thơ trả lời 1 lần mà chưa ra sao. Từ phân tích của luật sư, có lẽ vợ chồng tôi sẽ tiếp tục làm đơn khiếu nại xin cứu xét giải quyết đặc biệt là về về số kim cương đó.
Công an Cần Thơ bắt quả tang tiệm vàng tôi đổi 100 US$ thì tôi tuyệt đối chấp hành, tuân thủ quyết định phạt của chính quyền. Tuy nhiên, doanh nghiệp bị khám xét 2 lần trong vòng 6 tháng là một nỗi thống khổ vô cùng lớn cho chúng tôi.

Phải chi doanh nghiệp chúng tôi làm ăn bất chính thì không nói. Nhưng không, chúng tôi chỉ vướng vài vi phạm hành chính nhỏ về nhãn mác, sản xuất. Vấn đề này chắc nhiều doanh nghiệp khác đôi khi cũng mắc phải. Đáng lẽ ra chính quyền cần tuyên truyền, phạt để răn đe, nhắc nhở doanh nghiệp sửa sai, đằng này lại đi tịch thu tài sản cá nhân của gia đình là quá mức.

Nhắc đến những đợt bị khám xét nhà, có thể nói đó là nỗi ám ảnh vô cùng lớn. Nó không những gây tổn thương tinh thần cho doanh nghiệp. Nó khiến những người trẻ lo sợ khi bắt đầu khởi nghiệp. Nó còn khiến bản thân doanh nghiệp có thâm niên gần 20 năm như chúng tôi cũng muốn phát bệnh. Có lúc, chúng tôi đã nghĩ đến chuyện dẹp tiệm nghỉ cho xong.

Tài sản bị thu giữ, gây ảnh hưởng kinh doanh, bạn bè và khách hàng xì xầm bàn tán ra vô. Doanh nghiệp cũng bị triệu tập lên xuống hàng chục lần, ôm sổ sách đi chứng minh nhiều tháng trời. Thử hỏi ai còn tinh thần để kinh doanh, buôn bán nữa?

Tin cuối cùng:
Hôm 5/11/2018, các báo đăng tin ông Trương Quang Hoài Nam – phó chủ tịch UBND TP Cần Thơ – đã có buổi làm việc với anh Nguyễn Cà Rê cùng các cơ quan chức năng để xem xét đơn xin cứu xét của anh thợ điện này trong vụ đổi 100 US$ tại tiệm vàng, bị phạt 90 triệu đồng.

Xác định anh Rê có hoàn cảnh khó khăn đặc biệt, ông Nam đã giao các cơ quan chức năng sớm tiến hành thủ tục cần thiết để miễn tiền phạt 90 triệu đồng cho anh Rê. Nhưng hơn 2,2 triệu đồng mà anh Rê có được do đổi 100 US$ tại tiệm vàng Thảo Lực vẫn bị tịch thu.

Hôm 6/11/2018, ông phó chủ tịch UBND TP Cần Thơ Trương Quang Hoài Nam cũng đã thông báo với báo chí trong nước rằng UBND TP Cần Thơ đã cứu xét và đồng ý trả lại cho ông Lê Hồng Lực chủ tiệm vàng Thảo Lực 20 viên kim cương và 19.910 viên đá nhân tạo theo lời ông Lực đề nghị. UB ND cũng đồng ý hoàn lại cho ông Lực 70 triệu đồng trong con số 295 triệu đồng ông đã nộp phạt. Riêng 100 US$ và những thứ khác không nói trên đây thì vẫn bị sung vào công quỹ.

Cũng mừng cho vợ chồng ông Lê Hồng Lực!

Đoàn Dự

Comments are closed.

error: Content is protected !!