Chụp hình mặt trời mọc với ống kính zoom

Andy Nguyễn

Chụp một tấm hình mặt trời mọc đẹp thấy có vẻ đơn giản: chỉ cần chỉa máy ảnh hoặc điện thoại về hướng mặt trời khi nó ló lên khỏi đường chân trời là xong. Trong khi cách này có thể có một tấm ảnh thú vị, có thể nâng trình độ chụp hình sunrise lên đến bậc cao hơn hẳn với một ống kính zoom và chút ít kiến thức về máy ảnh. Nếu có một ống kính với tiêu cự khoảng chừng 200 hoặc 300mm, bạn có thể chụp những hình sunrise tuyệt mỹ với ống kính zoom để trưng bày vẻ oai vệ của thiên nhiên vào lúc bình minh.

200mm, f/11, 1/500, ISO 100

Tìm kiếm mặt trời

Trước khi có thể chụp hình sunrise tốt, bạn cần có một kế hoạch để biết khi nào mặt trời lên. Nếu tìm kiếm trên mạng với chữ “sunrise time” và địa điểm của bạn, bạn sẽ biết giờ chính xác cần chuẩn bị chụp. Còn về điểm nào để nhìn, điều đó thì tùy bạn.
Dĩ nhiên, mặt trời luôn luôn mọc ở phía Đông, nhưng chúng ta cần biết chính xác nó sẽ lên ở nơi nào so với chỗ đứng của bạn và thời điểm trong năm. Để lấy được kết quả tốt nhất, cần bấm chụp ngay lúc mặt trời xuất hiện trên đường chân trời. Nếu có building, nhà, hoặc cây cối cản trở tầm nhìn, cần tìm một chỗ với tầm nhìn không bị cản ở đúng hướng mặt trời.
Để thấy rõ điều này, hãy xem tấm ảnh dưới đây. Nó được chụp lúc mặt trời đang lên, nhưng kết quả thì nhìn nhàm, chán, và hoàn toàn không đáng chú ý tới.

200mm, f/6.7, 1/500, ISO 800

Hình này được chụp ở chính xác một phút 48 giây trước khi chụp tấm hình phía trên. Tại sao nó nhìn nhàm chán? Câu trả lời chỉ đơn giản thôi: địa điểm, địa điểm, địa điểm. Trong tấm ảnh này, mặt trời đã lên khỏi đường chân trời, nhưng bi che sau bụi cây. Tấm hình sau được chụp cách đó khoảng 100 mét.
Khi bạn ra ngoài chụp hình sunrise, hãy chắc chắn bạn có thể tìm thấy mặt trời!
Chỉnh sáng theo mặt trời
Lấy đúng độ phơi sáng của hình sunrise là một việc đòi hỏi tinh tế. Tưởng tượng đang chụp tia đèn pin trong một căn phòng tối om, bạn sẽ có một trong hai kết quả:
• Căn phòng sẽ được phơi sáng đúng, trong khi đèn pin thì quá chói.
• Đèn pin sẽ được phơi sáng đúng trong khi căn phòng sẽ bị hoàn toàn tối thui.
Bạn gần như không thể vừa lấy đèn pin đủ sáng và căn phòng đủ sáng cùng một lúc.

200mm, f/8, 1/30, ISO 200. Ngoài vấn đề mặt trời bị che sau bụi cây, đây cũng là một hình không tốt vì bầu trời và mặt trời bị quá sáng. Tiền cảnh thì tương đối ổn, nhưng tất cả chi tiết màu trên bầu trời đã bị mất

Đó là chính xác những thử thách bạn gặp phải khi chụp hình mặt trời mọc, nhất là với một ống kính tele chụp xa. Điều bạn muốn là một tấm hình nơi những chỗ sáng (thí dụ: mặt trời và bầu trời) không quá sáng, và những chỗ tối (thí dụ: tiền cảnh) thì không quá tối. Tóm lại bạn muốn một hình HDR, nhưng thay vì chụp bằng chân máy tripod và kết hợp nhiều pô trong giai đoạn hậu kỳ, bạn có thể thực hiện với chỉ một pô bằng cách dùng loại file RAW.
Vì file RAW giữ lấy nhiều dữ kiện ảnh hơn file JPEG, bạn có thể chỉnh sửa nhiều vấn đề trong Lightroom, Photoshop, Luminar, và những apps khác. Bí quyết là đừng để ảnh bị “cháy”, điều này xảy ra khi những chỗ sáng bị quá sáng đến nỗi nó không ghi lại chút dữ kiện ảnh nào. Điều tương tự cũng có thể xảy ra với những chỗ tối, nhưng thường thường thì không đến nỗi tệ lắm.

200mm, f/8, 1/1000, ISO 200. Chỉnh sáng theo mặt trời sẽ cho bạn khoảng trống thoải mái để sửa những chỗ tối của hình bằng Lightroom

Có hai cách để chỉnh ánh sáng theo mặt trời để nó không bị quá chói. Bạn có thể chỉnh máy ảnh của bạn qua Center-Weighted Metering để trung tâm của hình bạn không bị quá sáng hoặc quá tối. Một phương pháp khác (và là cách tôi chọn), là để máy ảnh ước lượng nguyên khung cảnh nhưng dùng EV để giảm sáng khoảng 2 f-stops.
Bất kể bạn chọn cách nào để đo sáng khung cảnh và chỉnh ánh sáng, kết quả cuối cùng vẫn như nhau. Trong tấm kết cuộc của bạn, bạn muốn có mặt trời trong hình và không quá sáng. Điều này có nghĩa rằng tiền cảnh sẽ tối, nhưng nên nhớ rằng bạn có thể cứu vớt những gì bạn cần khi bạn dùng file RAW.
Dùng một khẩu độ nhỏ

Nếu bạn có một ống kính zoom thượng hạng như 70-200mm f/2.8 hoặc 300mm f/4, có lẽ bạn sẽ có khuynh hướng chụp hình sunrise với khẩu độ rộng nhất có thể. Làm hậu cảnh và tiền cảnh mờ để có hình đẹp, đúng không? Vậy tại sao không mở khẩu độ rộng nhất?
Trái với những gì bạn nghĩ, khẩu độ nhỏ thì tốt hơn khi chụp hình mặt trời mọc. Trước tiên, nó sẽ giúp đảm bảo nguyên tấm hình sẽ sắc bén. Hiện tượng bokeh thì rất tốt cho hình chân dung nhưng không phải là yếu tố được mong muốn nhất trong hầu hết hình phong cảnh. Một tiền cảnh mờ (vì khẩu độ rộng) có thể gây rối cho người xem và do đó làm khung cảnh trong hình có vẻ lượm thuộm.

200mm, f/11, 1/250, ISO 100

Một lý do khác để dùng khẩu độ nhỏ hơn, như f/8 hoặc f/11, là vì nó cho bạn nhiều quyền kiểm soát về exposure hơn. Nên nhớ rằng, mặt trời rất là sáng, cho nên bạn không cần lo về chuyện không lấy đủ ánh sáng cho hình! Ngược lại, thật sự bạn muốn hạn chế số lượng ánh sáng, nhất là khi muốn tiền cảnh không sáng lắm. Một khẩu độ nhỏ sẽ hữu ích trong trường hợp này.
Dùng một tốc độ cửa chập nhanh

Mặt trời di chuyển nhanh – thật nhanh. Hay nói đúng hơn, trái đất quay nhanh. Đó là điều thật sự diễn ra khi bạn nhìn thấy mặt trời mọc. Và cũng giống như bất cứ lúc nào muốn chụp sự di động, bạn cần dùng một tốc độ cửa chập đủ nhanh cho công việc đó. Những tốc độ chậm như 1/30 và 1/60 sẽ không những làm hình quá sáng, mà còn đưa đến kết quả mặt trời có một vệt mờ.


200mm, f/2.8, 1/4000, ISO 100. Trong trường hợp ngoại lệ này, khẩu độ thật rộng đã được dùng, đơn giản là vì người chụp muốn chiếc xe trong tiền cảnh bớt rõ đi. Để bù lại, một tốc độ cửa chập rất nhanh đã được dùng

Tôi đề nghị một tốc độ tối thiểu là 1/250, và càng nhanh hơn nếu có thể. Được 1/500 thì càng tốt. Nếu chỉnh ánh sáng theo mặt trời, bạn có lẽ sẽ dùng tốc độ cực nhanh như 1/1000 hoặc hơn. Dĩ nhiên, tiền cảnh sẽ hơi tối, nhưng không sao vì bạn có thể sửa những bóng đen đó dễ dàng trong hậu kỳ.
Một lợi điểm của chuyện này là không cần dùng tripod. Bạn sẽ bớt phải vác một món khi đi chụp mặt trời mọc.

AN
(andyfotopro@yahoo.com)

More Stories...