Chính khách trở thành cỗ máy in… Dollars

Vũ Khoan

 

Chính khách trở thành cỗ máy in… Dollars mà người viết giới thiệu trong bài báo này là cựu TT Hoa Kỳ Bill Clinton và cựu Đệ nhất Phu nhân, cựu Ngoại trưởng Hoa Kỳ, Hillary Clinton. Ông bà Clinton là 2 chính khách sau khi rời khỏi chức vụ một thời gian đã kiếm được bộn tiền, ký giả Dan Alexander của tạp chí Forbes từng viết bài How The Clintons Have Made $230 Million Since Leaving The White House (Từ ngày rời khỏi Tòa Bạch ốc làm thế nào gia đình Clinton kiếm được 230 triệu Mỹ kim) đăng lên trang mạng forbes.com ngày 13/10/2015 giới thiệu tài năng kiếm tiền của gia đình Clinton, cùng một biểu đồ ghi rõ tổng cộng số tiền gia đình Clinton kiếm được từ năm 2001 đến 2014 là 229.319.855 Mỹ kim. Với đoạn mở đầu: Chưa đầy một tuần trước khi ông bà Clinton rời khỏi Tòa Bạch ốc vào năm 2001, họ mua một ngôi nhà chỉ cần 15 phút có thể đi ra phố với giá 2.850.000 Mỹ kim. Đó là sự mua bán liều lĩnh đối với một cặp vợ chồng đã nợ tiền pháp lý hơn 1 triệu, tài sản lại không có gì. Tuy nhiên, ông bà Clinton không hề lo lắng, bởi vì sau này họ có thể kiếm được tiền. Đúng vậy, trong 15 năm qua, họ đã kiếm được gần 230 triệu Mỹ kim…

 

Cỗ máy in… Dollars

Theo thống kê của tờ Washington Post về thu nhập lợi tức của vợ chồng Clinton, kể từ tháng 01/2001, khi ông Bill Clinton rời khỏi Tòa Bạch ốc, đến tháng 01/2013 là thời điểm bà Hillary không còn làm Ngoại trưởng Hoa Kỳ, ông Bill Clinton đi diễn thuyết 542 lần, kiếm được 104,9 triệu Mỹ kim. Như vậy, nhờ tài diễn thuyết, bình quân mỗi năm ông kiếm được gần 9 triệu.​

So với số tiền ông kiếm được trong suốt nhiệm kỳ 4 năm làm TT Hoa Kỳ chỉ có 800.000 Mỹ kim, số tiền ông kiếm được sau khi rời khỏi chức vụ TT nhiều gấp bội. Tổng cộng số tiền các ngân hàng ở Phố Wall, các công ty dịch vụ tài chính thuê Clinton diễn thuyết ít nhất 102 lần là 19,6 triệu Mỹ kim.​ Nổi bật nhất là 2 ngân hàng Citigroup và Goldman Sachs. Năm 2004, ông Clinton mang về nhà 250.000 Mỹ kim từ một lần diễn thuyết cho ngân hàng Citigroup tại Paris. Trong khi đó, ngân hàng Goldman Sachs trả ông 125.000 Mỹ kim cho một bài giảng ở New York, sau đó còn mời ông nói chuyện tại nhiều địa điểm khác nhau như South Carolina (125.000 Mỹ kim); Paris (250.000 Mỹ kim); Georgia (150.000 Mỹ kim). Năm sau đó, ngân hàng Citigroup Venture Capital mời ông diễn thuyết với giá 150.000 Mỹ kim…

Mặc dù số lần diễn thuyết của ông tại Hoa Kỳ nhiều hơn nước ngoài, nhưng quá một nửa số tiền ông kiếm được lại thu nhập từ các buổi diễn thuyết ở nước ngoài như Trung Quốc, Nhật Bản, Canada và Anh Quốc. Chỉ tính riêng 1 tuần lễ trong tháng 05, ông Clinton đã thu về 1,4 triệu Mỹ kim nhờ các buổi nói chuyện với các nhà quản trị doanh nghiệp ở Thụy Sĩ và Đan Mạch, các lãnh đạo chính trị và kinh tế ở Áo…​ Trong đó bài diễn thuyết có giá cao nhất của ông là buổi nói chuyện tại công ty Telefonaktiebolaget L.M. Ericsson ở Thụy Điển, với số tiền thù lao là 750.000 Mỹ kim vào năm 2013. Kế đó là buổi nói chuyện trị giá 700.000 cho một tòa soạn báo địa phương ở Lagos, Nigeria. Thứ ba là buổi diễn thuyết tại một diễn đàn kinh tế ở Thượng Hải, Trung Quốc, với giá 550.000 Mỹ kim.

Ngoài số tiền kiếm được từ các buổi diễn thuyết, số tiền thu được về phát hành sách trong năm đầu tiên sau khi rời khỏi Tòa Bạch ốc cũng mang lại cho ông Clinton thêm 10 triệu Mỹ kim. Nhưng 2012 mới là năm ông kiếm bộn tiền nhất, 16,3 triệu Mỹ kim với 72 bài diễn thuyết.​

Bà Clinton, sau khi rời chức Ngoại trưởng Hoa Kỳ, cũng kiếm được nhiều tiền từ việc diễn thuyết. Ước tính bà kiếm bình quân 200.000 Mỹ kim cho mỗi bài diễn thuyết.​

 

Dư luận

Ông Clinton kiếm tiền giúp gia đình trả nợ và trở nên giàu có. Tuy nhiên, việc làm đó đã mang lại cho ông không ít tai tiếng, đặc biệt có thể ảnh hưởng đến bà Clinton khi ra tranh cử chức Tổng thống Hoa Kỳ vào năm 2016.​

Đảng Dân chủ chỉ trích ông đã ủng hộ phe Cộng hòa vì nhận lời diễn thuyết cho Ngân hàng TD Bank tới 10 lần, với thù lao tổng cộng 1,8 triệu Mỹ kim.​           Ông bị mang tiếng, vì TD Bank có liên hệ với Công ty Mua bán chứng khoán TD Ameritrade, một công ty lớn do ông Joe Ricketts sáng lập. Ông Joe Ricketts lại là người bảo trợ tài chính nổi tiếng cho Đảng Cộng Hòa và những ứng cử viên có lập trường bảo thủ. Ông Clinton cũng bị chỉ trích đã lợi dụng vị thế Ngoại trưởng của bà Clinton khi bà đương chức để “bắt mối” diễn thuyết.​ Thí dụ, khi Ngoại trưởng Hillary Clinton gọi Tổng thống Ai Cập Hosni Mubarak và gia đình ông là “bạn bè” của gia đình mình, một năm sau ông Clinton nhận được hợp đồng nói chuyện trị giá 250.000 Mỹ kim với Phòng Thương mại Hoa Kỳ ở Ai Cập, vốn có quan hệ mật thiết với chế độ Mubarak.​

Khi Hillary Clinton vật lộn với các vấn đề chính sách đối ngoại ở Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ và Trung Đông, Bill Clinton đã mang về 175.000 Mỹ kim từ Viện Trung Đông, một tổ chức cố vấn hoạt động trong các khu vực đó. Năm 2012, bà Clinton quay một video chúc mừng độc lập của Kuwait, vài tháng sau ông được trả 175.000 Mỹ kim về bài diễn thuyết của tổ chức người Mỹ gốc Kuwait (Kuwait America Foundation).​

Quỹ từ thiện Clinton Foundation của gia đình Clinton mới đây thừa nhận việc nhận một khoản đóng góp từ chính phủ Algeria năm 2010 là không phù hợp với hướng dẫn của nhà nước, nhưng ông Clinton biện hộ rằng việc nhận tiền đó “tốt nhiều hơn hại”.​ Ông nói: “Những đóng góp đó đã giúp ngân sách cho các dự án từ thiện toàn cầu. Tiểu vương quốc Ả rập thống nhất đã cho chúng ta tiền. Chúng ta đồng ý với tất cả mọi thứ họ làm? Họ còn giúp đỡ chúng ta chiến đấu với Nhà nước Hồi giáo (ISIS) và xây dựng một trường đại học lớn mở cửa cho mọi người trên toàn thế giới. Tôi tin rằng chúng tôi đã làm rất nhiều điều tốt hơn là có hại”.​

Nhận tiền đóng góp từ nước ngoài là một vấn đề nhạy cảm, vì vợ ông, bà Hillary Clinton, là ứng viên hàng đầu của Đảng Dân Chủ trong cuộc chạy đua vào làm chủ Tòa Bạch ốc năm 2016. Các đảng viên Cộng Hòa hỏi rằng, với tư cách là một tổng thống tiềm năng của Hoa Kỳ, bà Clinton nhận tiền đóng góp từ nước ngoài như vậy có ảnh hưởng đến các chính sách của bà sau này hay không?

Nhiều đảng viên Đảng Dân Chủ bênh vực ông Clinton. Họ nói, Quỹ Clinton Foundation được Bill Clinton thành lập sau khi rời khỏi Tòa Bạch ốc năm 2001, đến nay đã huy động được hơn 2 tỷ Mỹ kim cấp ngân sách cho nhiều dự án từ thiện, từ y tế, phát triển kinh tế đến cổ súy đạo đức… ​Trong đó, nhiều dự án mang tầm quốc tế như tái thiết Haiti sau thảm họa động đất năm 2010, giúp đỡ bệnh nhân HIV/AID điều trị với giá rẻ.

Những khoản tiền lớn kiếm được như vậy không phải là chuyện lạ lẫm với các vị cựu TT Hoa Kỳ sau khi rời khỏi Tòa Bạch ốc. Cựu TT Ronald Reagan từng kiếm nhiều triệu Mỹ kim nhờ việc đi nói chuyện khắp Châu Á và Châu Âu ngay sau khi ông rời khỏi Bạch ốc. Cựu TT Bush Cha hiện vẫn là nhân vật tiếng tăm trong giới thuyết gia. Điều khác biệt trong trường hợp của cựu TT Clinton, là ông phải công khai thu nhập cũng như lịch trình đi thuyết giảng của mình hằng năm, bởi ông là chồng của Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Hillary Clinton đang tranh cử TT Hoa Kỳ năm 2016.

Vũ Khoan

 

More Stories...